Page 53 - MAKSİMUM BİZ | SAYI 07 | SONBAHAR 2008

adam›’’ tan›m› gelirdi. Deniz ‹fl Kanunu
gemi adam›n› “Bir hizmet akdine dayana-
rak gemide çal›flan kaptan, zabit, tayfa ve
di¤er kimse” olarak tan›ml›yor.
Denize ç›kt›¤›m›z ilk y›llarda ise bu tan›m,
usta olma yolunda seyir eden denizcinin
elindeki hamur gibi yeni biçimler almaya
bafllad›; içine duygular girdi, düflünceler
kat›ld›. Gemi adam›n›, bir hizmet akdi ile
gemi aras›na s›k›flt›ran tan›m; k⤛t üze-
rinde bir yaz› olmaktan ç›k›p yaflam bul-
maya bafllad›.
Gemi adam› o geminin kaptan›, zabitleri,
yard›mc› zabitleri, tayfalar› veya yard›mc›
hizmet personeli olabilir. Tayfalar›n ba-
fl›nda yine bir tayfa olan lostromo vard›r.
Kaptan hariç di¤er personel, bölüm amir-
lerine ba¤l›d›r. Güverte bölümünün ba-
fl›nda 1. zabit, makine bölümünün bafl›n-
da baflmühendis (çarkç›bafl›) vard›r. Bö-
lüm amirleri de kaptana ba¤l›d›r. Kaptan
tüm geminin idarecisidir.
Kaptan; gemiyi sevk ve idare eden kifli-
dir. Duruma göre bayrak devletinin, gemi
ve yükle ilgili olan kiflilerin temsilcisidir.
Zabit, kaptana geminin sevk ve yöneti-
minde yard›mc› olan kiflidir. Gemideki
görevine göre gerekli evraklar› haz›rlar,
gemi harita ve seyir kitaplar›n›n düzelt-
melerini yaparak güncel kalmalar›n› sa¤-
lar. Zabit ayr›ca di¤er gemi adamlar›n›n
sa¤l›k durumlar›ndan ve gemi revir ile
ilaçlar›ndan da sorumludur. Limana va-
r›fllarda ve limandan kalk›fllarda bafl veya
k›ç üstünde halat manevras›n›n bafl›nda
bulunur. Limanlarda ve demirde vardiya
amirli¤i yapar, güvenlik nöbeti tutar, yük
ifllemlerini yönetir. Gemi makine ve ci-
hazlar›na kumanda eder, bölümü ile ilgili
bak›mlar› yapt›r›r.
Yard›mc› Zabit; gemide görevli telsiz za-
biti, doktor, sa¤l›k memuru, gemilerin
özelliklerine göre bulundurulmas› zorun-
lu olan ve geminin kullan›m amac›na kat-
k›da bulunan elektrikçi, elektronikçi,
elektronik ve elektrik zabitleri ile makine
mühendisi ve teknisyenleri, bilgi ifllem
makineleri programc›s› ve operatörü, bi-
lim gemilerinde çal›flan bilim adamlar› ve
benzeri personel yard›mc› zabit olarak ni-
telendirilir.
Tayfalar, geminin güverte, makine ve ka-
mara bölümlerinde çal›flan ve gemi kap-
tan›, gemi zabiti, yard›mc› zabitleri ve
stajyerler d›fl›nda kalan tüm gemi adam-
lar›d›r. Kaptan ve zabitlerin görevlerinin
d›fl›nda kalan tüm ifllerde onlar görevli-
dir. Gemide kaptan ve zabitler yönetim
kadrosunu oluflturur ve tüm personel ge-
mide belirli bir düzen içerisinde yaflar ve
çal›fl›r. Bunlar güverte s›n›f› için miço, ge-
mici, usta gemici ve reis; makine s›n›f›
için ise ya¤c›, silici ve makine lostromosu
adlar›n› al›rlar.
Gemi Yaflam›n›n Cazibesi ve S›k›nt›s›
Gemi yaflam›n› k›saca ayr›l›klar ve mah-
rumiyetler içerisinde macera duygusunu
51