Page 41 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime

(nenet nga 17 deri në 19), tani, sipas nenit 6, themeluesit e krijojnë shoqërinë në bazë të një
dokumenti themelimi, pra, “Statutit”, që brenda 30 ditësh nga themelimi, por jo më vonë nga
nisja e ushtrimit të aktivitetit (neni 22, pika 3, ligji për regjistrimin e biznesit) paraqitet në
QKB së bashku me formularin e plotësuar të kërkesës (nenet 27 dhe 28, pika 3, ligji për
regjistrimin e biznesit). Mirëpo, ortakët e shoqërive kolektive ose komandite dhe pronarët e
SHPK-ve, që mund të përfaqësohen nga administratorët e tyre, gjithashtu, mund të
regjistrohen dhe të fitojnë personalitet juridik duke dorëzuar formularin e kërkesës dhe duke
deklaruar se i përmbushin dispozitat ligjore në fuqi për organizimin dhe funksionimin e llojit
të shoqërisë që regjistrohet. Në këtë rast, nuk kërkohet një statut i shkruar (apo akte normative
të themelimit) (neni 28, pika 4, i ligjit për regjistrimin e biznesit). Këtu vlen të theksohet
diçka: shumë dispozita të ligjit për shoqëritë tregtare janë dispozita “në model”, pra ortakët,
pronarët apo aksionarët mund t’i ndryshojnë ato me anë të statutit të tyre. Pra, neni 28, pika 4,
i ligjit për regjistrimin e biznesit iu referohet dispozitave në mungesë model. Krahas këtij
deklarimi të përgjithshëm, me akte nënligjore janë miratuar statute model. Këto statute model
mundësojnë themeluesit që të zgjedhin mes statuteve të ndryshëm, dhe t’i përdorin ato për të
përcaktuar qartë lidhjen e tyre në vend që, thjesht, t’i referohen kuadrit të përgjithshëm ligjor.
Kjo u ofron një lirshmëri të madhe biznesmenëve, pasi nuk mund të parashikohet numri
shumë i madh i situatave në një biznes. Ligji për shoqëritë tregtare u hartua për të thjeshtuar
dispozitat ligjore, kështu që ai nuk mund të pasqyrojë gjithë nuancat e aktivitetit tregtar.
Biznesmenët mund ta përmirësojnë klimën përkatëse të biznesit duke hartuar me kujdes
Statutin ose duke përdorur si alternativë “statutin model”.
Në këtë kuadër, Bachner, Schuster dhe Winner janë të një mendjeje lidhur me fleksibilitetin e
sistemit të rregullave model në ligjin për shoqëritë tregtare, por e keqkuptojnë hollësitë e
ligjit. Ata e kuptojnë se, nëse statuti ose dispozita të veçanta ndryshohen nga pronarët në sajë
të mundësisë për të përdorur dispozitat model, ato bëhen të detyrueshme për gjithë pronarët
dhe shoqërinë tregtare. Sidoqoftë, ata e kuptojnë gabim mënyrën se si organizohen dispozitat
fleksibël. Duket se ata mendojnë se dispozitat e detyrueshme duhet të tregojnë se ato janë
qartas të detyrueshme. Në fakt, ligji ndjek qëndrimin e kundërt. Kjo bëhet e ditur vetëm nëse
në një dispozitë të caktuar ka fleksibilitet. Bachner, Schuster dhe Winner përdorin një
shembull: neni 91, pika 2, parashikon se pronarët, që sipas Statutit përfaqësojnë 5 për qind të
votave ose një përqindje më të vogël, mund të kërkojnë hetim të posaçëm. Ata me të drejtë e
interpretojnë këtë si një dispozitë që u lejon pronarëve ta rrisin përqindjen e votave, por jo të
ulin numrin e votave. Por, ata argumentojnë se kjo është një dispozitë e detyrueshme, dhe për
rrjedhojë, dispozita e ngjashme, neni 89, është gjithashtu e detyrueshme (kjo dispozitë i
përjashton pronarët nga Asambleja e Përgjithshme kur kjo merr vendim për performancën e
tyre, etj.). Në fakt, është shumë e qartë se kjo dispozitë është e detyrueshme. Neni 91, pika 2,
është fleksibël, por, në të njëjtën kohë, i detyrueshëm. Fleksibiliteti është i kufizuar dhe kjo
është e qartë. Duket se ata mendojnë se dispozitat duhet të jenë të pakufizuara (pra, pronarët
mund të vendosin çfarë të duan) ose të detyrueshme, por, në fakt, ligji për shoqëritë tregtare
përmban më shumë hollësi dhe përfshin kufizim të fleksibilitetit në rrethana të caktuara.

40