Page 73 - Ligji për tregtarët dhe shoqëritë tregtare - teksti me shpjegime

kërkesën formale për regjistrimin e një SHPK-ëje vetëm me një kapital prej 100 lekësh. Kjo
vërteton se shoqëria mund të regjistrohet me veprime burokratike minimale. Kur shoqëria
tregtare nis faktikisht aktivitetin e vet, ata që marrin pjesë në të duhet të kujdesen që shoqëria
tregtare të ketë fonde të mjaftueshme për të paguar borxhet brenda afatit. Përndryshe, shoqëria
tregtare do të ndodhej në situatën e paaftësisë paguese dhe do të mbante përgjegjësi si në bazë
të normave të Kodit Civil, ashtu dhe në bazë të pikave 4 të nenit 98 dhe 163 të ligjit për
shoqëritë tregtare. Sa i takon formulës së “shumës së nevojshme” për arritjen e qëllimit të
shoqërisë, neni 1076 e quan të mirëqenë se vendimi sa do të ishte “kapitalizimi i
mjaftueshëm” u lihet themeluesve dhe administratorëve. Pra, këtu dalin në pah rregullat e
“administrimit të arsyeshëm” të neneve 98 dhe 163.

5. Këtu hyn në veprim edhe neni 16, pika 1. Rastet e tij kanë të bëjnë, sidomos, me
abuzimin e rëndë ndaj formës së shoqërisë tregtare për qëllime të paligjshme. Kjo shkelje e
detyrimit nënkupton refuzimin për të njohur rritjen e përgjegjësisë që parashikohet nga e
drejta për ta përdorur personalitetin juridik dhe përgjegjësinë e kufizuar. Në vend të kësaj,
synimi është që ky kuadër të përdoret për qëllime të paligjshme, për të nxjerrë fitime të
padrejta apo për të shkaktuar humbjen e pasurisë së të tretëve. Shlyerja e dëmit në bazë të
përgjegjësisë së kufizuar dhe personalitetit juridik, në këtë rast, do të krijonte një lloj “çmimi”
për veprimin abuzues. Mirëpo, mekanizmi i “shpimit të perdes” e pranon që abuzimi ka të
bëjë me vetë parimet, mbi të cilat mbështetet sistemi i ligjit për shoqëritë tregtare, dhe në
mënyrë të përshtatshme e kompenson abuzimin duke ia hequr të drejtat dhe avantazhet. Për
pasojë, kjo nuk ka të bëjë vetëm me administratorët, por edhe me pronarët dhe aksionarët, të
cilët kanë mundësi t’i dominojnë shoqëritë e përfshira. Por, nga ana tjetër, këtu nënkuptohen
vetëm këta pronarë dhe aksionarë. Objekt i padive në kuadër të shpimit të vellos nuk mund të
jetë një pronar apo aksionar mesatar, i cili nuk ka asnjë mundësi për të ndikuar në
administrimin e shoqërisë tregtare.

6. “Abuzimi ndaj formës së shoqërisë për qëllime të paligjshme”, i parashikuar në
shkronjën “a” të pikës 1 të nenit 16, ka një funksion që i përmbledh gjithë rastet: dy rastet e
tjera janë më shumë shembuj të këtij abuzimi të përgjithshëm ndaj formës (ose “detyrës”). Në
bazë të standardit të sipërpërmendur të “shpimit të perdes”, gjykatat shqiptare janë të lira të
njohin edhe raste të tjera që përfshijnë elementin e abuzimit ndaj formës. Pra, listën e nenit
16, pika 1, e interpretojmë si një listë të hapur, jo si një listë të mbyllur, dhe e konsiderojmë se
është e përshtatur përmes aplikimit të rregullës së përgjithshme të shprehur në nenin 16, pika
1, shkronja “a”, referuar parimeve të zbatimit që diskutohen në komentet përpara nenit 14, në
faqet 46 e në vijim.

7. “Trajtimi i pasurive të shoqërisë tregtare si të ishin pasuritë e tij/të saj personale”
(pika 1, shkronja “b”) rrjedh nga një grup klasik rastesh që ka shtjelluar jurisprudenca
gjermane për shpimin e perdes. Këtu argumenti kryesor është se pasuritë e veçuara me ligj të
shoqërisë tregtare synojnë të parashikojnë detyrimet ndaj kreditorëve të shoqërisë. Ato nuk
janë për disponim të lirë nga ortakët, por janë të kushtëzuara nga ky objektiv. Duhet

72