Page 58 - MAKSİMUM BİZ | SAYI 07 | SONBAHAR 2008

bizce
salvador dali
Gerçek ad› Salvador Domingo Felipe Ja-
cinto Dalí y Domènech' olan Salvador Da-
li 20. yüzy›l›n en önemli ressamlar›ndan
birisidir. Dali, sürrealizmin tan›nmas›nda
ve toplum içinde yayg›nlaflmas›nda en
fazla pay› olan sanatç›d›r. Zira sanat› kla-
sik anlay›fl›n d›fl›na ç›karm›fl, dehas›n› ya-
rat›c›l›¤›n›n s›n›rlar›n› zorlad›¤› yap›tlar›-
na yans›tm›flt›r. Sigmund Freud’un yaz›-
lar›ndan etkilenerek sanat›n› sürrealizm-
le temellendiren Dali, “Elefltirel Parano-
ya” ad›n› verdi¤i yaklafl›m› ortaya koy-
mufl ve bu yaklafl›mla oluflturdu¤u eser-
lerle dünyan›n en baflar›l› sürrealist res-
sam› oldu. Sanat tarihinde 盤›r açan res-
sam›n en çok bilinen eseri 1931’de ta-
mamlad›¤› The Persistence of Memory’
(Belle¤in Azmi)dir.
11 May›s 1904’te Figueres, Katalonya, ‹s-
panya’da dünyaya geldi. O do¤madan
dokuz ay önce menenjit sebebiyle hayata
gözlerini yuman a¤abeyinin ad› da Salva-
dor’du ve anne babas› a¤abeyinin Salva-
dor’un bedeninde yeniden dünyaya gel-
di¤ine yani reenkarnesi oldu¤una inan›-
yorlard›. Dali daha sonralar› bununla ilgi-
li olarak flunlar› söyleyecekti:
Do¤ar do¤maz tap›n›lan bir ölünün ayak
izlerinden yürümeye bafllad›m. Beni se-
verken hala onu seviyorlard› asl›nda. Bel-
ki de benden çok onu.. Babam›n sevgisi-
56
nin bu s›n›rlar› yaflam›m›n ilk günlerin-
den itibaren çok büyük bir yara oldu be-
nim için.
Bu fark›ndal›kla yaflamakta zorlanan Da-
li’nin tüm davran›fllar› ailesinin dikkatini
çekmek üzerine odakl›yd›. Ailesinin dik-
katini çekmek için girdi¤i histeri krizleri
al›fl›lagelmifl fleylerdi. Dali’nin k›zkardefli
Ana María’n›n da dünyaya gelmesi duru-
mu de¤ifltirmedi. Zaman geçtikçe farkl›l›-
¤›n› ifade etme iste¤i daha dayan›lmaz
hale geliyordu.
1916’da resim okuluna kaydolan Dali’nin
bir y›l boyunca yapt›¤› karakalem çal›fl-
malar› babas›n›n deste¤iyle evlerinde
sergilendi. ‹lk resmi sergisi ise 1919’da Fi-
gueres’teki Municipal Theater’da aç›ld›.
Dali’nin ö¤retmeni iyi bir ressam olan Ju-
an Núñez’di. Dali, Katalan empresyonist
ve realistlerini tan›d›ktan sonra kübizm
ak›m›n› ve Juan Gris’i de keflfetti.
Dali 1921’de annesini gö¤üs kanserinden
kaybetti¤inde henüz 16 yafl›ndayd›. Bu
büyük travman›n üstesinden güçlükle
gelmeye çal›flan Dali’nin babas›, merhum
eflinin k›z kardefliyle evlendi¤inde, biline-
nin aksine Dali bu duruma içerlemedi. Zi-
ra teyzesine de oldukça düflkündü. Dali,
Figueres Belediyesi Sanat Okulu’nda e¤i-
tim gördü¤ü dönemde Miguel Angel, El