Page 24 - MAKSİMUM BİZ | SAYI 23 | MAYIS 2013

Bir Usta Bin Usta’nın 2013 yılı
programı belli oldu…
2010 yılı itibariyle başlattığımız sosyal sorumluluk projemiz
Bir Usta Bin Usta’nın 2013 yılı programı kapsamında, kursların
verileceği iller ve meslekler belirlendi. Projemiz 4. senesinde
Manisa’da Gördes Dokumacılığı, Kahramanmaraş’ta Ahşap
Oymacılığı, Tekirdağ’da Karacakılavuz El Dokumacılığı,
Mersin’de Namrun İğne Oyacılığı ve Rize’de Sepetçilik ile devam
ediyor.
Kurs mesleklerimiz hakkında detaylı bilgiyi aşağıda
bulabilirsiniz.
Orta kısmında etrafı çiçeklerle bezeli bir göbek yerleştirilip
köşelere ibrik motifleri konulur. Bu iki halı tipinde de çift yönlü
mihrapların üst kısımlarında dikdörtgen birer çerçeve yer alır ve
bunların içlerine stilize ejder figürleri veya çiçekler işlenir.
Manisa – Gördes Dokumacılığı
Gördes ilçesinin dokumacılık tarihinde önemli bir yeri vardır.
Yüksek, ormanlık bir alana kurulmuş olan Gördes ilçesi,
Türklerin halı dokumacılığında kullandığı “Çift Düğüm” adı
verilen ilmek tipinin dünya literatürüne “Gördes Düğümü ” adı
ile geçmesini sağlayacak kadar önemli bir halıcılık merkezidir.
17. yüzyıldan itibaren yayılmaya başlayan Gördes halılarının
dm² ‘deki düğüm sıklığı 40x50, 50x50 gibi yüksek sayıdadır. Atkı
ve çözgüleri yün ve hav yükseklikleri 2 cm olan bu halılarda
ilmek ipleri doğal boyalarla boyanmıştır. Hakim renkler kırmızı,
mavi, kahverengi ve beyazdır. Buna karşın Barok etkili 19. yy
Gördes halılarında kırmızı, turuncu, sarı, yeşil ve mavi gibi
renkler kullanılır.
Gördes’in çift mihraplı halıları ile göbekli halıları seccadeler
dışında ayrı bir grup oluştururlar. Kız Gördes halıları çift
mihraplıdır. İç kısım koyu renkli beneklerle doldurulmuş,
ortaya küçük bir göbek deseni yerleştirilmiştir. Göbekli Gördes
halılarında da yine çift yönlü bir mihrap vardır.
Kahramanmaraş – Ahşap Oymacılığı
Maden, taş, ağaç gibi maddelerin yüzeylerini özel araç ve
gereçlerle oyarak veya delerek önceden tasarlanan motif
ve cisimleri işleme sanatı olan “Oymacılık”; geleneksel
Türk el sanatlarında önemli bir yer tutmaktadır. Yüzyıllardır
bozulmayan estetik ve el emeği geleneği olan ahşap oymacılık
sanatı, günümüzde hazır üretim ve ucuz maliyetli ürünlerin
tercih edilmesiyle yavaş yavaş yok olmaktadır.
Ahşap oymacılığının en önemli unsurlarından biri ceviz ağacının
kullanılmasıdır. Bu eşsiz sanatı yaşatmaya çalışan birkaç ilden
biri olan Kahramanmaraş’ta iklim koşullarının uygunluğu,
yaylaların, akarsuların bol olması ceviz ağaçlarının kolay
yetişmesini sağlamaktadır. Bu nedenle Kahramanmaraş’ta
el oymacılığı sanatı yüzyıllardır süre gelmekte ve oldukça
gelişmiştir.
Ahşap oyma için seçilen uygun ağaçlar 2 cm kalınlığında
istenilen genişlik ve boyda tahta haline getirilerek uzun bir
süre tabii şartlarda kurutulmaktadır. Kuruyan tahtalar yan yana
yapıştırılır, istenilen ölçüde çatılır. Çatma işlemi dişli birleştirme
veya zıvana geçme tekniği ile yapılmaktadır. Genellikle de
“boncuk” diye adlandırılan glufen tutkalı kullanılır. Şablon
halinde hazır bulunan oyma motifi, kaba temizliği yapılmış iş
resminin üzerine çizilir, çeşitli ağız yapısına sahip iskarpelalarla
(düz, oluklu, kuşdili, tırmak) oyulur. İskarpelaların ağaç olan
sapı ezilmesin diye tokmak kullanılır. Temizlenen oymalar
arasındaki boşluk, kumlama zımbası ile zımbalanır ve oymanın
zengin görünmesi sağlanır. Son olarak cila veya vernik sürülür.
Bu değerli el sanatı; ceviz ağacının önceleri olduğu kadar
bulunmaması ve başka şehirlerden temin edilmesi, şehir
merkezlerinde atölyeler için uygun alanların olmaması,
çırak bulunamaması ve talebin azalması gibi nedenlerden
Kahramanmaraş’ta ahşap oymacılık sanatı önemini
yitirmektedir.