Page 42 - MAKSİMUM BİZ | SAYI 38 | MAYIS 2017

SİZİN KÖŞENİZDEN
Yaşlı Gitarcı, Pablo Picasso, 1904
garip başıboş sokak çalgısı olan solo gitar için
1950’lere kadar gitarist olmayan besteciler
tarafından 300’den fazla eser yazılmıştır.
Gitar Tınısının Eşsizliği
İspanya tarihinin başlangıcından beri sokak-
larında Endülüs ruhunun melankolik bir yan-
sıması olan gitar sesinin yankılandığı rivayet
edilmektedir. İspanyol şair Eugenio d’Ors Gita-
rın Şarkısı adlı şiirinde gitar tınısının büyüsünü
ve doğallığını anlatmak için “Piyanonun şarkısı
söylev, çellonun şarkısı ağıt, gitarın şarkısıysa
şarkıdır.” demiştir.
Gitar-Kolaj, Pablo Picasso, 1913.
40
MAKSİMUMBİZ
Segovia gitarı, bizimkinden daha küçük ve
narin bir gezegenden duyduğumuz ya da
teleskobun tersinden bakılan bir orkestraya
benzetmektedir. Gitarın şiirsel ve melankolik
sesinin, tını çeşitliliği ve armonik zenginliğinin
onu kendisine çektiğini söylerken içinde tüm
orkestrayı barındıran eşsiz bir çalgı olduğunu
belirtmektedir.
Türkiye’de Klasik Gitar
Türkiye’de gitar ilk olarak 18. yy sonlarında
Osmanlı Sarayı’nda kullanılmış; bu dönemde
saraydaki bazı müzik dersleri gitar eşliğinde
verilmiştir. 1830’lardan sonra ise Fasl-ı Cedid
adı verilen ve doğu ve batı müziği enstrüman-
larının birlikte kullanıldığı fasıl gruplarında bir
eşlik çalgısı olarak yer almıştır. 19. yy sonlarıyla
20. yy başlarında İstanbul’da saray dışında
da Batı müziğine karşı giderek artan ilginin
sonucunda çoğunlukla popüler müzik toplu-
luklarında ya da şarkıcıların arkasında bir eşlik
çalgısı olarak kullanılmıştır. Gitarın giderek
yaygınlaştığı bu dönemde çoğu Rum evinin
duvarında bir gitarın asılı bulunduğu ifade
edilmektedir.
Cumhuriyet döneminde çalgının yaygınlaşma-
sında kurumsal ve akademik çalışmalardan
çok bireysel çabaların öne çıktığı görülmek-
tedir. Ülkemizde ilk klasik gitar konserleri
1930’lu yıllarda İstanbul’da yaşamakta olan
Andrea Paleologos tarafından gerçekleş-
tirilmiştir. Paleologos, Cumhuriyet’in ilk 50
yılında klasik gitar eğitiminin de öncü ismi
olmuş, yetiştirdiği öğrenciler Ziya Aydıntan,
Can Aybars ve Reşit Ertüzün’le birlikte klasik
gitar eğitimciliğinin ilk kuşağını temsil etmiştir.
Türkiye’de klasik gitar akademik olarak ilk kez
1973 yılında Gazi Eğitim Enstitüsü’nde, sonra-
sında 1977 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar
Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda
okutulmaya başlanmıştır. 2015 yılında yapılan
bir araştırma ülkemizdeki 26 konservatuvarın
16’sında klasik gitar eğitiminin yer aldığını or-
taya koymuştur. Günümüzde gitar neredeyse
herkesin yaşamına az veya çok değebilmiştir.
Türkiye’deyse özellikle son 10 yıldır yaygınlığı
artarak daha çok genç tarafından çalınmaya,
konser salonlarında kendine daha çok yer
bulmaya ve giderek daha çok insanın kalbinde
yer kazanmaya başlamıştır.
Ülkemizde
düzenlenen en
önemli klasik gitar
etkinliklerinden
Bilkent
Üniversitesi
Türkiye
Klasik Gitar
Buluşması’ndan
bir performans.
Klasik Gitar Dinleme Önerileri
Besteci Eser
J. S. Bach Çello Süitleri (gitar uyarlamaları)
Domenico Scarlatti Sonatlar (gitar uyarlamaları)
Joaquin Rodrigo Concerto de Aranjuez, Soylu Bir Centilmen İçin Fantezi
Federico Moreno Torroba Suite Castellana ve Piazas Caracteristicas
Mario Castelnouva Tedesco Gitar Sonatı, Op. 77
Enrigue Granados 12 İspanyol Dansı