Page 59 - MAKSİMUM BİZ | SAYI 43 | ŞUBAT 2019

Hareketler Kartal Hareketlerine
Benziyor
Zeybek dansı hareketleri incelendiğinde
hareketlerin şahin ve kartalın hareketle-
rinden esinlenerek ortaya çıktığı söyleni-
yor. Kollar yana açık tutulur, koltuk altın-
dan yana doğru çekilir ve yere çömelirken
gökyüzüne doğru keskin bir bakış atılır. Bu
hareketler bir kartalların hareketine çok
benzetiliyor.
"Artık Avrupalılara bizim de mükemmel bir raksımız var,
diyebiliriz ve bu oyunu salonlarımızda oynayabiliriz.
Zeybek raksı bu yeni şekliyle her içtimai salonda kadınla
beraber oynanabilir ve oynanmalıdır."
EKİCİ, M. (2003). “Selim Sırrı Tarcan’ın Bir Makalesi:
Yeni Zeybek Raksı”. Milli Folklor Dergisi. C(8). S(57). s.10-25.
Zeybek Nasıl Oynanıyor?
Oyun tekli oynandığı gibi ekip olarak da
oynanabilir. Dansçıların çember şeklinde
dizilmesiyle oyun başlıyor. Her dansçı
kollarını omuz hizasında, elleri ise başıyla
aynı hizada olacak şekilde iki yana doğru
açıyor. Yörelere göre ufak değişiklikler
olabiliyor. Bazı yörelerde kolları dirsekten
hafifçe kırıyorlar. Sonrasında büyük
adımlarla ağır ağır hareket ediliyor. Dans
sırasında ara ara yere doğru eğilip, bir
dizin yere dokundurulması da bu dansın
en belirgin hareketlerinden biri.
İki Türden Oluşuyor
Zeybek oyunu iki tür olarak oynanıyor.
Birincisi ağır, ikincisi hareketli zeybek.
Kadın ve erkeğin oynadığı zeybek türleri
de farklılık gösteriyor. Erkekler “ağır zey-
bek” oynarken kadınlar “kadın zeybeği”
oynuyor. İzmir ve Aydın taraflarında ağır
zeybek oynanıyor. Zeybekte spontane
gelişen hareketler de var. Toplu zey-
beklerde müziğin ritmi haricinde hiçbir
kurala uyulmaksızın zeybek oynanabilir.
Hareketler hemen hemen aynı olsa bile
koreografide farklı zamanlarda yapılabilir.
Toplu zeybeklerde oynayanlar daire şek-
linde hareket ediyorlar.
Zeybek dansı
yörelere göre
incelendiğinde ufak
tefek kareografik
değişiklikler olduğunu
söylemek mümkün.
Sarı Zeybek
Atatürk'ün Zeybek oyunu ile ilgili bir
anısı şöyle anlatılır;
Atatürk çok hastadır. Doktorlar
düzenli bir şekilde dinlenmesini
söyler. Ancak o iyi olduğunu
göstermek için Bursa’da
gerçekleştirilen bir yemeğe katılır.
Yemekte herkesi kendine hayran
bırakan vals dansından sonra
orkestradan bir Rumeli türküsü
olan Sarı Zeybek’i çalmasını ister.
Atatürk bu şarkı eşliğinde bir
sarı zeybek edasıyla oynar. Çok
hasta ve yorgun olmasına rağmen
ayaklarını yere vura vura oynayarak
tüm meraklı gözleri üzerinde toplar.
Bu hareketi aynı zamanda düşmana
karşı hala gücü ve cesareti
olduğunun en büyük göstergesidir.
Sarı Zeybek Belgeseli
MAKSİMUMBİZ 57