Page 57 - Sterk in vriendschap - kopie (2)_Neat

W.O. II komt het gezin terug naar Nederland en vestigt zich in Haarlem. In 1943 wordt Hey-
boer door de Duitsers opgepakt in het kader van Arbeitseinsatz en na een Durchgangsla-

ger voor buitenlandse dwangarbeiders, in Berlijn te werk gesteld. Door ziekte komt hij te-
recht in Prenzlauerberg (Berlijn), een oude gevangenis ingericht als ziekenhuis voor
dwangarbeiders. Hij kan ontsnappen en duikt onder bij zijn ouders. Soms kan hij in Vinke-
veen in een bootje van een vriend, verstopt in het riet, wat daglicht opdoen.

Na de tweede wereldoorlog schildert hij en maakt hij etsen, die hij in 1946 tentoonstelt in
Drouwen, zijn eerste tentoonstelling. Ten gevolge van zijn oorlogstrauma wordt hij enige tijd
opgenomen in het psychiatrisch ziekenhuis Santpoort te Bloemendaal. Hier is het dat hij
Godfried Bomans leert kennen, die hem daar weghaalt. Ondertussen is hij aan zijn derde

vrouw toe. In 1961 koopt hij een stuk land met een koeienstal in Den Ilp (ten noorden van
Amsterdam) waar hij samenleeft met zijn vier vrouwen (Maria, Lotti , Marike en Joke). Boeren
doet hij een beetje. Schilderen, etsen en tekenen worden zijn hoofdberoep.
Vanaf 1962 begint Heyboers werk internationaal onder de aandacht te komen. Hij is verbon-

den aan Galerie Espace in Haarlem tot 1984 en neemt deel aan meerdere tentoonstellingen.
Belangrijk is zijn deelname aan Documenta 2, 3 en 4 Kassel (Duitsland) in 1959, 1964 en
1969.
In 1964 ontvangt hij de Japanse Ohara-museumprijs. En de Accademia Fiorentina delle arti
del disegno benoemt hem tot academico onorario classe incisione.

In 1975 stelt hij tentoon in het Stedelijk Museum Amsterdam, een ongelooflijk succes. Na
afloop vernietigt hij al deze werken. Hij wilde niet beroemd zijn, wel bekend… Vanaf 1987
zorgt zijn vijfde vrouw Petra voor de verkoop van zijn werken.

In 2002 wordt hij Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. In 2005, op 81-jarige leeftijd, overlijdt
hij in zijn slaap op zijn boerderij in Den Ilp. Hij wordt begraven in het nabijgelegen Purmerland.
Na zijn dood, duiken ongeveer 4500 etsen op uit de jaren 1950-1965, de zogenaamde col-
lectie Josef Santen. De echtheid hiervan komt echter in 2014 ter discussie. De Universiteit
van Amsterdam en het Nederlands Forensisch Ins tuut beoordelen na grondig onderzoek van

enkele etsen uit deze collectie dat ze hoogstwaarschijnlijk vals zijn. Op 17 oktober 2024 wordt
in een rechtzetting in Amsterdam vastgesteld dat de hele collectie vals is. De vervalser krijgt
gezien zijn gevorderde leeftijd een taakstraf. Einde.

En natuurlijk kennen we allemaal dat werk. Daarom deze lezing in de kristalzaal van de
Shamrock:

Oktober 2025, Eddie