Page 17 - AHATA
P. 17
A2 LOCAL
Diasabra 1 November 2025
Segun encuesta di CBA
Mayoria ciudadano tin confiansa den cash a pesar di un aumento
den pago digital
Un investigacion nobo di cash, 92,4% di respondiente a
Centrale Bank van Aruba indica cu nan ta kere cu den-
(CBA) a mustra cu mien- tro di tres pa cinco aña, nan lo
tras pago digital ta biran- ta usando cash ainda. Sinem-
do mas y mas popular, uso bargo, 70,6% ta anticipa cu
di cash ta keda un parti nan lo cuminsa cambia pa
esencial y aparentemente metodonan digital y no usa
confiable den bida dia- cash mesun frecuente, debi
rio na Aruba. E encuesta cu pagonan electronico ta
di Confiansa den Cash di mustrando mas y mas con-
2024 a mustra detayada- viniente.
mente con Rubianonan
ta usa, conoce y confia e Apenas 4,3% di participante
calidad y autenticidad di ta anticipa cu nan lo stop di
nos moneda nacional. E usa cash, cual ta indica cu
rapport tambe ta seña- dentro di tres pa cinco aña,
la, sinembargo, un caida no ta probable cu lo mira un
gradual den uso di cash transicion completo pa pago-
como cu mundo ta bayen- nan digital.
do den direccion mas digi-
tal—y hopi respondiente a mente esnan opera pa nan cu ta existi ora ta usa ATM. ta importante pa reconoce y Segun e rapport, pagonan
expresa cu a lo largo nan banco, cual ta refleha ambos Esaki ta specialmente berdad compronde algun elemento digital ta birando un opcion
probablemente no lo keda confiansa den institucionnan ora ta mira kico e encuesta ta di seguridad pa asina pre- mas preferi debi na e veloci-
atras. bancario na Aruba y un deseo indica pa loke ta trata consci- veni copianan fraudulento y dad di transacionnan, higiena
pa scapa tarifa di transaccion. entisacion relaciona cu car- mantene confiansa publico y accesibilidad, pero cash ta
Uso y acceso na cash E descubrimento aki tambe ta acteristicanan di seguridad den nos moneda. E rapport keda un alternativa mas con-
Aunke ta birando mas co- subraya cu acceso na ATMs riba placa fisico. E encuesta ta sugeri cu mas educacion fiable. Esaki ta señala un ba-
mun pa paga via metodonan confiable ta keda esencial pa di CBA a evalua con familiar y conscientisacion por yuda lansa y ta ilustra cu e paisahe
digital, cash ta keda un parti mantene confiansa publico consumidornan ta cu e carac- fortalece conocemento di di pago na Aruba ta evolucio-
importante di bida diario di den cash como un manera teristicanan di seguridad riba usuario riba con ta verifica nando pero na un velocidad
mayoria respondiente. safe pa haci pagonan. notanan di florin. E inves- notanan di banco—special- gradual.
tigacion ta mustra cu aunke mente empresanan chikito.
E rapport di CBA ta mustra Seguridad y confiansa respondientenan por a iden- Pa hopi Rubiano—special-
cu consumidornan ta sigui Den september Bon Dia tifica al menos un caracteris- A pesar di e falta den sufi- mente adultonan mayor, tra-
usa cash frecuentemente; Aruba a reporta riba varios tica, conscientisacion ta keda ciente conocemento di car- hadornan informal y empre-
30,9% ta us’e semanalmente caso di ‘skimming’, unda limita. acteristicanan di seguridad, sanan chikito—cash ta ofrece
y 23,2% diariamente. Apenas Ministerio Publico (OM) a ta parce cu mayoria usuario mas control y seguridad com-
4,5% di respondiente a bisa adverti cu tin varios sitio di Mayoria ta reconoce e ‘water- di cash tin confiansa den e para cu metodonan digital.
cu nan no ta usa cash mas— ATM cu a bira vulnerable pa mark’ riba notanan di banco autenticidad di notanan. Casi
esaki ta señala e relevancia fraude. A señala cu a detecta (17,3%), sigui pa e strepi 3D mita di respondiente (47,5%) Na mesun momento, e siste-
continuo di uso di cash den e algun ATM di varios banco na banda (15,3%), pinturanan a bisa cu nan no a controla ma di pago digital ta expan-
economia di nos isla. cu a ser perhudica pa estafa- (12,8%) y e strepi iridiscente nan notanan di banco den e diendo y e generacion nobo
dornan cu a instala e aparato (11,8%). Banda di esey a so- ultimo seis luna. 25,1% a bisa ta birando mas comfortable
Manera a raporta, notanan di di skimming pa horta placa di bresali cu tin un porcentahe cu nan a pensa pa haci esaki, cu opera den un paisahe sin
banco mas usa ta e 25 y 100 ciudadanonan inocente. chikito cu ta reconoce otro pero no a hacie. cash.
florin, y monedanan di 1 y elementonan di seguridad
5 florin ta ser usa mas fre- Aunke no a divulga cua ATM manera e microtextonan, ink Esaki por señala un confi- Den e futuro cercano ta an-
cuente pa pagonan chikito. E a ser afecta e tempo ey, algun cu ta cambia color of print- ansa den e integridad di nos ticipa cu e sistema dual di
cifranan aki ta indica cu cash ciudadano a provee poco mas ing cu rayo UV. E rapport ta moneda. E rapport a mus- pagonan den cash y digital
ta sirbi pa ambos transac- detaye di nan mesun exper- alarma cu 6,1% di respondi- tra cu esnan cu si ta verifica lo sigui coexisti. E rapport
cionnan chikito cu grandi, di encia. Un ciudadano a nota ente no por a identifica nin- nan notanan ta sea hacie for a indica cu e reto cu nos ta
productonan den supermer- cu e ATM di Aruba Bank na e gun caracteristica di seguri- di habito of curiosidad, pero enfrenta ta pa sigura e con-
cado pa gastonan di cas y ser- pompstacion di Sero Blanco dad mes. raramente pa via di sospecha. tinuidad di acceso na cash,
vicionan informal. a ser afecta, unda e mes a cay particularmente via ATM, y
den e trampa di e estafa. E conocemento limita aki por Por mira un caida den uso alabes e educacion di carac-
Acceso na cash tambe ta keda señala un posible vulnerabili- den futuro, pero no desapari- teristicanan di seguridad riba
importante, unda ATMs ai- El a sigui splica cu na mo- dad. Den un economia ainda cion notanan di banco.
nda ta hunga un rol relevante mento cu el a ser atraca, polis basa mayormente riba cash, Pa loke ta e futuro di uso di
den bida diario di respondi- a conseh’e pa tuma contacto
entenan. Casi 29% di respon- cu su banco. Otro a nota ac-
diente ta saca placa tur luna— tividadnan sospechoso na
tipicamente despues di cobra un otro sitio. Manera e ciu-
(pension)—mientras cu 26% dadano aki a conta, na e ATM
ta saca placa tur siman, mane- di Aruba Bank na Noord el a
ra e rapport a indica. E pa- lucha pa pone su carchi den e
tronchi aki ta sugeri cu hopi ATM, y pa ora el a sak’e back,
hende ainda ta depende riba e mashin a pela su carchi di
cash pa gastonan diario. Ta banco.
parce cu deposita y saca placa
tambe ta crucial pa hende cu
ta spaar nan placa. E fenomeno di skimming ta
algo cu no ta hopi comun aki
Den e investigacion di CBA na Aruba, pero ta keda impor-
tambe a descubri cu mayoria tante pa sigui ta cuidadoso y
usuario di ATM ta usa sola- consciente di e tipo di riesgo

