Page 116 - Kelas XII.indb
P. 116

Pidabdab 5 Pangresep Carita Pawayangan

               5.1  Teges Wayang

                    Wayang kulit mawit saking kruna walulang miwah inukir. Walulang inggih punika kulit sané
               sampun kapisahang saking walungnyané. Inukir inggih punika mateges maukir. Dadosnyané
               wayang kulit  inggih punika kulit  sané maukir  marupa sekadi tokoh-tokoh utawi pragina ring
               pawayangan tur rikala nonton sasolahan puniki prasida kacingak lawatnyane ring kelir. Wayang
               punika kalintang populer pisan ring kauripan masyarakatengawit saking nguni ngantos mangkin,
               utaminnyané ring jagat Jawi miwah ring Bali.
                    Sasolahan wayang ring Jawi sané katonton watah wayang ipuné punika mawinan panontoné
               wénten ring ungkur keliré. Matiosan pisan sekadi ring Bali, sasolahan wayang punika katonpon
               lawat ipuné, punika mawinan panontoné wénten ring arepan keliré.

                    Carita sané kasatuang ring sasolahan wayang  inggih punika carita sané mawit saking carita
               Maha Bharatha,  Ramayana. Wénten  taler  wayang sané nyaritayang  indik satuan panji  miwah
               sané lianan.Soroh wayangé punika  sekadi: wayang golék, wayang bébér lan sané lianan. Wayang
               inggih punika seni tradisional Indonesia sané nglimbak ring Pulau Jawa lan Bali

               5.2  Soroh  Wayang

                      Wénten makudang-kudang soroh wayang
               minakadi  wayang kulit, wayang golék, wayang tengul
               Bojonegoro, wayang krucil,  wayang purwa, wayang
               bébér, wayang orang, wayang gedog, wayang sasak,
               wayang calonarang, wayang wahyu, wayang ménak,
               wayang klitik, wayang suluh, wayang papak, wayang
               madya, wayang parwa, wayang sadat, miwah  wayang
               kancil.

               5.3  Kawigunan wayang                              https://wayang.fi les.wordpress.com/2010/07/12a-65-wayang-kulit.jpg

                  •  Fungsi Réligius : dumun masyarakat ngamedalang wayang kaanggen sarana upakara upaca-
                     ra minakadi wayang lemah, wayang sapu leger, lan sane lianan.

                  •  Fungsi Pendidikan :wayang olih masyarakat taler kaanggen media pendidikan, inggih puni-
                     ka kaanggen ngametuang nilai-nilai luhur budaya. Akeh nilai-nilai kabudayaan sane kamuat
                     ring pamentasan wayang punika minakadi tutur-tutur sané becik.
                  •  Fungsi penerangan miwah  kritik sosial: Ring sesolahan wayang punika, masyarakat prasida
                     kaicen panerangan-panerangan sane mapaiketan antuk informasi-informasi sane munggah
                     ring wewidangan masyarakat punika.

                  •  Fungsi Hiburan: Lianan ring fungsi-fungsi sane sampun katelatarang, wenten malih fungsi
                     sane mautama ring sesolahan wayang inggih punika kaanggen hiburan kemanten nenten
                     madaging kesakralan.

               5.4  Imba Ték Wayang




                                                    BHARATA YUDHA



               SAWUR IRA  TAN  APANJANG  2X, SINGGIH  SABDA MUNIWARA, HULUN,  ATEKI
               KATALIAN DENING BAKTI LAWAN ASIH I

                                                                   UDIANA SASTRA   Widyatula              109
   111   112   113   114   115   116   117   118   119   120   121