Page 2 - bon-dia-aruba-20220323
P. 2

A2   LOCAL
                  Diaranson 23 Maart 2022

             Minister Arends: Gobierno tabata e obstaculo mas grandi pa sector priva

                                                   soluciona e problema di sushedad


                Compania, individuonan a presenta ideanan pa reuso di desperdicio; nan lo contribui na
                                                                  formulacion di maneho

                                                                      cho  di  Naturalesa).”  Segun  panelistanan prome cu e por  tra cu e intencion ta pa pron-
                                                                      e Minister, mester traha riba  duna contesta riba e pregunta  to  cuminza  cu  programanan
                                                                      e aspecto legislativo pa sigura  kico ta sucede si sector priva  educativo dirigi na muchan-
                                                                      cu ta garantisa derecho di na-  pa un of otro manera no por  an di scol, kendenan e ora lo
                                                                      turalesa.                    cumpli cu e tarea aki.       por motiva nan mayornan pa
                                                                                                                                anda responsabel cu e sushe-
                                                                      Parkietenbos  mester  cera  Dump nobo?                    dad cu nan mes ta produci.
                                                                      e aña aki                    Realidad  ta  cu  te  ainda  na
                                                                      Pa  por  cera  Parkietenbos  lo  Aruba  no  ta  separa  sushi  na  Panelistanan
                                                                      mester cambio di ley mas lihe  cas y Serlimar pa ley tin e tar-  E  panelistanan  cu  ta  inclui
                                                                      posibel. Minister mes tin dos  ea pa recoge sushi. E ta nifica  drs. Greg Peterson, Sr. Jurgen
                                                                      hurista specialisa den legisla-  cu Serlimar lo mester hiba e  van  Schaijk  di  Amsterdam
                                                                      cion ta traha cune y hunto cu  sushi  un  luga  central  pa  un  Manor,  dr.  Paula  Kibbelaar,
                                                                      Direccion  Naturalesa  y  Me-  compania  por  recoge  locual  Sr.  Stanley  Brown  di  Fun-
                                                                      dioAmbiente a palabra cua ta  e ta encarga pa atende cune.  dacion  Aruba  Limpi,    pero
                                                                      e prioridadnan di ley pa traha  Arends  a  mustra  cu  no  ta  e  tambe  biologo  marino  Stacy
                                                                      riba dje.                    intencion pa crea otro dump  Brete  y  nombernan  conoci
                                                                                                   y  lo  evita  esaki  pa  medio  di  manera  dr.  Ryan  Peterson,
                                                                      “Na  2012  a  traha  riba  un  ley y sistema di permiso. Lo  Elthon Lampe, Tristan Every,
            Un  luga  centralisa,  segun  registra  pa  por  presenta  nan   landsverordening   Protec-  tin norma prome cu yega asi-  Sietske van der Wal, Kryss Fa-
            normanan  internacional  idea,  esta  pa  nan  ‘pitch’  nan
            pa separa e diferente fluho  plan. Pero na final 24 a logra   cion Medioambiente, pero e  na leu. “Tur esaki lo ta den e  cun,  Javier St. Jago,  y Dyane
                                                                                                                                Escalona Vis. Tur tin experti-
                                                                      tabata uno asina grandi, cu a  maneho di desperdicio.”
            di desperdicio y conscien-   realmente  haci  un  presen-                                                           cio riba nan tereno y segun e
            tisacion  cerca  muchanan  tacion  di  kico  nan  vision  ta.   consisti di diferente capitulo.                     Minister, a scoge nan a base
                                                                      Locual nos a haci  ta pa scoge  Di  otro  banda,  algun  com-
            na  scol  pa  motiva  may-   Entre  e  24  tabata  inclui  dos                                                      di e tres ‘p’-nan, cu ta people,
            ornan  pa  anda  mas  re-    hoben, dos studiante cu mes-  e  prioridadnan  (cu  ta  e  tres  pania  mes  a  sugeri  cu  mes-
                                                                                                   ter  bin  un  MRF,  cu  ta  un  planet y prosperity.
                                                                      leynan menciona).”
            sponsabel  cu  sushedad.  ter  a  pidi  permiso  pa  tuma
            Eseynan  ta  obhetivonan  oranan liber di scol pa por a   E  intencion  ta  pa  e  proyec-  luga  central  unda  ta  separa
                                                                                                   e sushi, y for di eynan  cada  “Tin hende cu experticio fi-
            pa por cera Parkietenbos.  bin  presenta  nan  idea,  algo
            Pero prome cu esey , pan-    cu a yena e Minister cu hopi   tonan di ley ta cla pa fin di e  compania lo tuma encargo di  nanciero,  otro  riba  maneho
                                                                      di dos kwartaal di e aña aki,  e tipo di desperdicio cu e lo  di negoshi. Tur ta profesional
            elistanan, expertonan riba  alegria. “Nan a presenta nan
            tereno  di  hende,  planeta  idea  riba  maneho  di  desper-  pa  por  cuminza  cana  su  ca-  por  maneha.  Pero  atrobe  ta  cu  a  bin  hunto  pa  analisa  e
                                                                                                   e panel lo duna su conseho.”  ideanan  y  cu  despues  mes-
                                                                      minda. Pero cua ta e cambi-
            y  prosperidad  (people,  dicio y con pa converti esaki
            planet  and  prosperity)  den  energia.  Pues,  mi  por   onan specifico ta depende di  Riba  insistencia,  Arends  a  ter  conseha  Gobierno  con
                                                                      e  maneho  di  desperdicio  cu  admiti  cu  cierto  momento  mester  sigui  dilanti.  Mi  ta
            awor tin 24 idea/presenta-   bisa  cu  24  presentacion,  24
            cion pa analisa y evalua e  pitch,  a  duna  mi  garantia,  y   tambe  ta  depende  di  locual  mester hiba e desperdicio na  convenci cu nos tin e perso-
                                                                      e  stakeholders  priva  ta  bin  un area centralisa – manera e  nanan capacita pa duna nos e
            miho  direccion.  Di  e  for-  mi ta convenci cu nos ta hopi                           mes a bisa. “Pero si kier crea  conseho necesario pa yega na
            ma aki Minister di Trans-    mas cerca di e solucion.” Pa   cune  como  nan  plan  di  ac-
                                                                      cion pa e diferente fluhonan  un economia circular, no por  e  solucion  structural  cu  nos
            porte,  Integridad,  Natu-   Ursell Arends e tempo pa pa-
            ralesa  y  Cuido  di  Hende  pia a pasa y awor mester tuma   di  desperdicio.  “Aworaki  ta  sigui traha riba Parkietenbos  tur kier.”
                                                                      trahando riba e concepto. Ta  manera e ta awor. Tin ehem-
            Grandi,  Sr.  Ursell  Arends  decision pa solucion y locual                            pel  di  miho  practicanan  in-  Algo yamativo ta cu Caribbe-
            por formula e maneho di  el a mira, ta e solucion ta biba   hunto  cu  stakeholders  y  re-
                                                                      comendacion di panelistanan  ternacionalmente,  cu  no  tin  an Trucking tambe tabata en-
            desperdicio na Aruba.        memey  di  companianan  lo-                               impacto riba medio ambien-   tre e companianan cu a pre-
                                         cal cu tin e experticio con pa   lo formula e maneho di des-
            For di e presentacionnan aki  atende cu desperdicio y yega   perdicio.  Por  implementa  e  te. Y ta den e direccion ey nos  senta su idea con pa maneha
            lo sali proyectonan cu ta bay  na solucion structural. “Esey   maneho  prome cu introduci  kier bay.” Pero mas detaye e  desperdicio.  Ta  e  compania
                                                                      e  leynan.  Tur  hende  kier  pa  Minister no por a duna, ya cu  cu ya caba ta haciendo trabao
            maneha e fluho di sushi na un  pa  mi  ta  e  parti  primordial,                                                    pa Gobierno, incluso maneha
            forma sostenibel y ta elimina  esta pa trece tur e experticio-  e  candela  riba  dump  paga  y  ta ayera numa a haci e presen-  e Incinerador y Ser’i Teishi.
                                                                                                   tacionnan.
                                                                      e solucion mas lihe ta pa re-
            e necesidad pa hiba desperdi-  nan hunto, pa nan brinda nan                            Pa  loke  ta  e  responsabilidad
            cio pa Parkietenbos e aña aki  idea y conocemento.”       dirigi e fluho di desperdicio.”  di comunidad, Arends a mus-
            ainda. Asina un Minister en-
            tusiasma a splica na final di e  Den e siguiente dos siman, e   Den concepto di Arends, na
                                                                      Aruba  tin  companianan  cu
            asina yama ‘Pitch to Switch,’  grupo di panelistanan – cu se-
            esta e presentacion di ideanan  gun e Minister ta personanan   entusiasmo  y  gana  pa  yuda
                                                                      soluciona  e  problema  di
            pa  un  maneho  di  desperdi-  independiente – lo traha riba
            cio  cu  por  nifica  negoshi  pa  nan  conclusion  y  presenta   dump,  pero  cu  nunca  real-
                                                                      mente a haya e oportunidad,
            companianan (Trash to Cash)  esaki  na  Gobierno.  Unabes
            y kibra e ciclo di benta sushe-  cu esaki ta conclui lo traha cu   ya  cu  Gobierno  mes  tabata
                                                                      forma  e  obstaculo.  “E  biaha
            dad na un dump.              e  actornan  corespondiente,
                                         esta e ‘stakeholders,’ pa yega   aki  nos  a  laga  sector  priva
            “Nos a haci un promesa dia  na un maneho di desperdicio   bin cu nan solucion y Gobi-
            22  di  Februari  ultimo  pa  cu ta necesario.            erno lo asumi e rol di facil-
                                                                      itador.”  Segun  e  Minister,  e
            reduci,  recicla  y  reusa  des-
            perdicio  na  Aruba.  Esaki  ta  “Fuera  di  e  maneho  di  des-  obstaculo  na  cua  e  ta  referi
                                                                      ta  e  leynan  anticua,  manera
            un  promesa  cu  nos  lo  haci  perdicio,  nos  ta  trahando
            tur  nos  esfuerso  pa  cumpli  riba  cambionan  legislativo   e  ley  cu  ta  duna  Serlimar  e
                                                                      tarea pa recoge y procesa su-
            cune.” Minister Arends a bisa  cu lo cana man den man cu
            cu no ta un promesa di dje so,  otro.  Aki  mi  ta  referi  na  e   shi.  Esaki  a  stroba  pa  sector
                                                                      priva  asumi  responsabilidad
            sino  di  henter  un  comuni-  landsverordening MER (Mi-
            dad, pasobra pa logra, mester  lieu  Effecten  Raportage),  e   pa desperdicio. “Gobierno ta
                                                                      stipula  maneho  y  criteria  y
            di cambio di mentalidad.     landsverordening  Afvalstof-
                                         fen  (desperdicio)  y  mas  cu   sector priva ta ehecuta.” Pero
            Conclusion aki dos siman     tur  cos,  e  landsverordening   Minister  Arends  a  bisa  cu  e
            Un  total  di  31  compania  a  Rechten  van  Natuur  (Dere-  lo warda riba e conclusion di
   1   2   3   4   5   6   7