Page 395 - “O‘ZBEKISTON – 2030 STRATEGIYASI: AMALGA OSHIRILAYOTGAN ISLOHOTLAR TAHLILI, MUAMMOLAR VA YECHIMLAR”

markazlashtirilgan tarzda saqlash, qayta ishlash va tahlil qilishni osonlashtiradi, bu
esa oziq-ovqat korxonalariga real vaqt rejimida qarorlar qabul qilish imkonini beradi
(Marston et al., 2011).
Omnikanal tizimlar (Omnichannel Systems) esa ishlab chiqaruvchilar, yetkazib
beruvchilar va iste’molchilar o‘rtasida integratsiyani kuchaytirib, sotuv jarayonlarining
raqamli muhitda barqarorligini ta’minlaydi (Verhoef et al., 2021). Shu bilan birga,
iste’molchiga raqamli yondashuv (Digital Consumer Approach) orqali
shaxsiylashtirilgan takliflar, elektron tahlillar va marketing strategiyalarining
samaradorligi oshadi (Lamberton & Stephen, 2016).
Xalqaro miqyosdagi tahlillar shuni ko‘rsatadiki, rivojlangan mamlakatlarda
raqamli texnologiyalarni qo‘llash bo‘yicha tizimli yondashuv shakllangan. Masalan,
AQSh, Kanada, Daniya va Avstraliyada milliy darajadagi tadqiqotlar raqamlashtirish
jarayonlarini muntazam monitoring qiladi (Trendov et al., 2019). Biroq rivojlanayotgan
mamlakatlarda, xususan Lotin Amerikasi va Osiyoda, raqamlashtirish hali ham
shakllanish bosqichida bo‘lib, infratuzilma va texnik salohiyatning yetarli emasligi
muammosi mavjud (FAO, 2022).
Shu nuqtayi nazardan, oziq-ovqat sanoatida raqamli transformatsiyaning
muvaffaqiyati texnik infratuzilma, davlat siyosati va inson kapitalining rivojlanish
darajasiga bevosita bog‘liq.

METODOLOGIYA
Mazkur tadqiqotda oziq-ovqat sanoatida raqamli transformatsiya yo‘nalishlarini
o‘rganish uchun aralash metod (mixed method) yondashuvi qo‘llanildi. Tadqiqot ikki
bosqichda, ya’ni adabiyotlar tahlili va xalqaro tajriba solishtirma tahlilidan foydalanib
olib borildi.
Birinchi bosqichda FAO, OECD, World Bank va Scopus bazalaridagi ilmiy
maqolalar tahlil qilindi. Asosiy e’tibor oziq-ovqat sanoatida IoT, sun’iy intellekt, bulut
texnologiyalari va omnikanal marketing tizimlarining qo‘llanilishiga qaratildi.
Ma’lumotlar Google Scholar va ScienceDirect platformalaridan 2010–2024-yillar
oralig‘idagi manbalar asosida yig‘ildi.
Ikkinchi bosqichda 1-jadvalda keltirilgan davlatlar – AQSh, Kanada, Daniya,
Avstraliya, Kolumbiya va Angliya – kesimida raqamlashtirish darajasi va yo‘nalishlari
solishtirildi. Buning uchun har bir mamlakatning milliy statistika ma’lumotlari, FAO
hisobotlari hamda World Bank Data portali ma’lumotlaridan foydalanildi.

ANALIZ VA NATIJALAR
Talab yuqori bo‘lib turgan oziq-ovqat sanoatida COVID-19 pandemiyasi sabab
ta’minot zanjiridagi uzilishlar mazkur sohada raqamlashtirishning rivojlanishiga katta
turtki bo‘ldi. Bu turtki butun oziq-ovqat sanoati tizimida raqamli transformatsiyaning
jadallashuviga olib keldi. Barcha jabhalarda qiyinchilikka yuz tutgan oziq-ovqat
sanoati pirovardida avtomatlashtirishni takomillashtirib, raqamlashtirishga keng
qadam qo‘ydi. Bu bilan maksimal samaraga erishish uchun jarayonlarni
optimallashtirishga katta e’tibor qaratildi va yetkazib berish zanjiri barqarorligi
oshirildi. Maqsad esa, nafaqat pandemiyaning salbiy oqibatlarini yengib o‘tish, balki
undan yanada kuchli, yanada moslashuvchan va boshqa kelajakda sodir bo‘lishi
mumkin bo‘lgan tasodifiy o‘zgarishlarga tayyor holda chiqish edi.
Oziq-ovqat sanoatida raqamli transformatsiya bir qancha shakllarda mavjud 392
bo‘lib, bugungi kunda ularni umumiy 4 yirik guruhga ajratib ko‘rsatish mumkin.

V SHO‘BA:

Raqamli transformatsiya va ilg‘or boshqaruv tizimlarini joriy etish samaradorligi

https://www.asr-conference.com