Page 706 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

674 Cẩm Phả - Đất và Người

hướng nam”, nhà ở của người Kinh phổ biến là những ngôi
nhà có từ ba đến năm gian đơn sơ, nền nhà cao tránh ẩm
thấp và xoay hướng nam để đón gió. Vật liệu xây dựng chủ

yếu được khai thác từ tự nhiên như tre nứa, gỗ, dây mây,
dây leo, rơm rạ... Nhiều gia đình kết hợp các khu nhà ở
chính với vườn cây, ao cá, hàng rào... tạo nên một chỉnh

thể không gian sống khép kín.
Nhà ở truyền thống của dân tộc Sán Dìu lại có sự khác
biệt đáng kể với nhà ở của người Kinh. Người Sán Dìu rất

chú trọng vào việc xây dựng nhà cửa (tiếng Sán Dìu là ộc).
Họ thường dựng nhà trên những sườn núi hay chân đồi, trước
nhà thường là cánh đồng cấy lúa và trồng màu, phía sau dựa

lưng đồi núi hay rừng tiện cho việc khai thác lâm thổ sản.
Nhà ở ưu tiên gần nguồn nước như sông, suối để thuận tiện

cho việc lấy nước phục vụ nhu cầu sinh hoạt và sản xuất nông
nghiệp. Vật liệu xây dựng như cỏ gianh, gỗ, tre, nứa... hoàn
toàn được khai thác ở trên rừng. Người Sán Dìu đặc biệt kiêng
kỵ những cây gỗ bị cụt ngọn, chết khô, hay bị sét đánh bởi họ

quan niệm những cây gỗ này đã bị ma làm hỏng, nếu lấy về
dựng nhà sẽ đem lại tai họa cho cả gia đình . Từ những
1
nguyên liệu tự nhiên này, tùy theo điều kiện của gia đình mà
nhà của người Sán Dìu được làm lớn, nhiều gian, hoặc nhỏ, ít
gian. Tuy nhiên, dù lớn hay nhỏ nhìn chung đều theo khuôn

mẫu: số gian nhà là số lẻ với bộ sườn đơn giản (người Sán Dìu
đặc biệt kiêng số gian nhà chẵn). Hiện nay, người Sán Dìu đã
sử dụng các vật liệu hiện đại (gạch, vôi, ximăng, ngói...) trong

_______________

1. Xem Trần Quốc Hùng: Quang Hanh - Đất và Người, Sđd, tr.118-120.