Page 996 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

930 Cẩm Phả - Đất và Người

sự quần cư của cư dân các thung lũng dọc lưu vực sông
Giang Võng.
Do tác động của các đợt biển tiến khiến vùng Bái Tử

Long trở thành vịnh biển, không gian phù hợp để con người
sinh sống, canh tác nông nghiệp bị thu hẹp, do vậy, từ
khoảng 5.000 - 6.000 năm cách ngày nay cho đến suốt thời

cổ trung đại, nhìn chung vùng đất Cẩm Phả không phải là
địa bàn thuận lợi để tụ cư. Trong thời gian này, cư dân ở

vùng đất Cẩm Phả cư trú thành nhóm nhỏ tại những thung
lũng nhỏ hẹp, gần nguồn nước thuộc khu vực Dương Huy,
Quang Hanh, Cộng Hòa. Cư dân chủ yếu là người Sán Dìu,
Sán Chỉ, Dao.

Mặc dù nằm trên con đường kết nối giữa kinh đô Thăng
Long và thương cảng Vân Đồn, nhưng dưới các triều đại

phong kiến, Cẩm Phả vẫn cơ bản là khu vực hẻo lánh, nơi
triều đình lưu đày các phạm nhân. Thế kỷ XVIII - XIX,
nhiều nhóm cư dân Hoa kiều đến cư trú tại Cẩm Phả. Một

số khu vực dân cư mới được hình thành, đặc biệt tập trung
tại khu vực Cửa Ông ngày nay. Đến đầu thế kỷ XIX, khi
than đá được phát hiện và khai thác, với trữ lượng than

lớn, vỉa than nông, khai thác dễ dàng nên từ nửa cuối thế
kỷ XIX, hoạt động khai thác than tại Cẩm Phả được triển
khai, thu hút nhiều người đến định cư tại đây. Đây là đợt

di cư đến Cẩm Phả lớn nhất tính đến cuối thế kỷ XIX, chủ
yếu là người dân tộc thiểu số, người Hoa, cư trú tập trung ở

chân núi ven biển, gần các mỏ than.
Hiểu rõ trữ lượng và giá trị của bể than Hòn Gai - Cẩm Phả,
sau khi chiếm giữ và kiểm soát vùng Hòn Gai - Cẩm Phả,