Page 61 - MAKSİMUM BİZ | SAYI 07 | SONBAHAR 2008

Amerika’n›n Kristof Kolomb Taraf›ndan
Keflfi ve Son Yemek gibi çok tan›nan ya-
p›tlar›n› verdi.
1960 y›l›nda do¤du¤u yer olan Figu-
eres’de en büyük projesi olan ve 1974 y›-
l›na kadar u¤rafl verece¤i Dali Tiyatrosu
ve Müzesi’ni kurmak için kollar›n› s›va-
yan Dali, ünlü lolipop markas› Chupa
Chups’un da logosunu haz›rlam›flt›r.
1969 y›l›nda yap›lan Eurovizyon flark› ya-
r›flmas›n›n tan›t›mlar›ndan ve sahne dü-
zeninden de sorumlu olan ressam, Gero-
na’da Pubol fiatosu’nu sat›n ald› ve içini
yenilemeye bafllad›.
60’l› y›llarda, Los Angeles (1964), New
York Modern Sanatlar Müzesi (1966),
Rótterdam (1974), Dalí Cleveland Müzesi
(1971), París George Pompidou Merkezi
(1979), Londra Tate Gallery (1980), Mad-
rid Ça¤dafl Sanatlar ‹spanyol Müzesi
(1983), Barcelona Pedralbes Saray›
(1983) gibi dünyan›n en büyük sanat
merkezlerinde Dali’nin genifl çapl› anto-
lojik sergileri sanatseverlerle bulufltu.
Sadece resim sanat›nda de¤il güzel sa-
natlar›n birçok alan›nda da yap›tlar veren
Dali flafl›rt›c› ve ola¤anüstü projeleri de
hayata geçirdi. Ressam, bir smokini, için-
de filtre bulunan likör kadehleriyle kapla-
yarak gerçeklefltirdi¤i çal›flmaya Afrodiz-
yak Ceket ad›n› vermiflti. Daha sonra ahi-
ze yerine kabuklu hayvan kulland›¤› Ista-
koz Telefon’u icat etti. Çekmeceli Milo
Venüs isimli eserinde ise ünlü heykeli
çekmeceli gülünç bir mobilyaya dönüfltü-
ren Dali, gö¤üsler, göbek ve dizlerle mo-
bilyan›n kulplar›n› oluflturmufltu. Bu ça-
l›flma daha sonra mobilyac›l›k ve mücev-
hercilik alan›nda üretilen birçok lüks efl-
yaya da uyguland›. Breton taraf›ndan
Frans›zcada dolar düflkünü anlam›na ge-
len “Avida Dollars” anagram›yla sürekli
olarak elefltirilen Dali, yap›tlar›n› bir me-
ta olarak ortaya koydu¤u için “Sanat için
sanat” düflüncesini y›kmaya çal›flm›flt›.
Amac› sanat›n, hayat›n her alan›n› do¤ru-
dan do¤ruya ilgilendiren bir yaflam biçimi
oldu¤unu göstermekti.
Robert Descharnes ile birlikte Dantelac›
Kad›n›n ve Gergedan›n ‹nan›lmaz Öykü-
sü’nü yöneten Dali, 1978’de Yukar› Mo-
¤olistan’dan ‹zlenimler (Impressions de
Haute Mongolie) ad›yla deneysel bir de
film çevirdi.
1982 y›l›nda tek aflk› Gala’n›n ölümünün
ard›ndan Dali büyük bir travma geçirdi ve
sa¤l›¤› da gitgide bozulmaya bafllad›.
1984’te ‹spanya’daki flatosunda ç›kan
yang›ndan sonra rahats›zl›¤› iyice artan
Dali, son y›llar›n›n bir k›sm›n› Pubol’daki
flatoda, bir k›sm›n› da kendi kurdu¤u Ti-
yatro Müzesi’nin yan›ndaki Torre Gala-
tea’daki özel odas›nda inzivada geçirdi.
Salvador Dali 23 Ocak 1989’da Figueras
hastanesinde, 84 yafl›ndayken hayata
gözlerini yumdu ve Figueras’daki müze-
sine hâkim olan dev kubbenin alt›na gö-
müldü.
Dali tüm varl›¤›n› ve koleksiyonunu ‹s-
panya devletine b›rakt›…
Belki de sanat dünyas›n›n (özellikle re-
sim) en s›rad›fl› üyesi 19 Eylül 2008-19
Ocak 2009 tarihleri aras›nda düzenlene-
cek “‹stanbul’da Bir Sürrealist: Salvador
Dali” adl› sergi ile sanatseverlerle bulu-
fluyor. Her eserine farkl› yorumlar getiri-
len Dali bakal›m bizlerde ne gibi etkiler
b›rakacak. Bu DEL‹/DAH‹ eserleri yak›n-
dan izleyecek olma fikri bile insan›
heyecanland›r›yor.
Levent Kütükçüo¤lu
‹ç Anadolu Bölge Müdürlü¤ü
Ç›nar’›n dibinde
uykusuz geceler...:))
59