Page 60 - MAKSİMUM BİZ | SAYI 29 | ARALIK 2014

sağlık ajandası
Ebola ve
MERS-CoV
Son dönemde dünyanın gündeminde olan
Ebola ve mers-CoV hastalıkları hakkındaki
son gelişmeleri doktorumuz Mahmut Rıza
Öğüt’e sorduk.
Ebola virüsü hastalığı ya da popüler
kullanımıyla Ebola, ilk kez 1976 yılında
bildirilen bir virüstür.
Ağırlıklı olarak Orta Afrika ülkelerinde
görülen hastalığın adı da zaten Demokratik
Kongo Cumhuriyeti’nin kuzeyindeki Ebola
Nehri’nden gelmektedir. Ancak hastalık son
dönemde ilk defa Batı Afrika ülkelerinde geniş
çaplı bir salgına yol açmış, salgın beklenme-
yen bu bölgeyi hazırlıksız yakalamıştır. Son
salgın (Kasım 2014 itibarıyla) Gine, Liberya,
Sierra Leone, Nijerya, Mali, Senegal’den sonra
İspanya ve ABD’ye yayılarak global bir nitelik
kazanmıştır.
Ebola virüsü hastalığı (ya da Ebola kanamalı
ateşi) çok ağır seyreden, herhangi bir tedavi
uygulanmadığında %90’a ulaşan oranda
ölümcül olabilen bir hastalıktır. İnsanlar ve
primatlar (maymunlar, goriller ve şempan-
zelerde) hastalık görülmektedir. Yarasaların
hastalanmada taşıyıcı olduğu düşünülmek-
tedir. Ancak salgınlarda insandan insana
vücut sıvılarının (kan, dışkı, idrar, tükürük,
ter, gözyaşı ve sperm) cilt yaraları ve mukoza-
dan (dudak, gözkapağı içi gibi) bulaşması rol
oynamaktadır.
Hastaların giysileri, çarşafları ve kullanılmış
enjektörleri bulaştırıcıdır ve dikkatle imha
edilmelidir. Hasta hayvanlara, iç organlarına
temas ve çiğ ya da az pişmiş etlerini yemek de
virüsü bulaştırmaktadır. Hastalığın kuluçka
dönemi 2-21 gün arasında değişmektedir.
Virüs, gripte olduğu gibi havada asılı kal-
mamaktadır. Hastalığı atlatmış, tamamen
iyileşmiş kişilerle cinsel ilişki 7 hafta süresince
hastalık bulaşmasına neden olabilir. Hastalık
belirtisi (özellikle ateş) göstermeyen kuluçka
Dr. Mahmut Rıza Öğüt
dönemindeki hastalardan bulaşmamaktadır.
Hastalık, hasta ya da ceset ile direkt temas
olmadan bulaşmamaktadır.
Sık görülen ilk belirtiler ani başlayan yüksek
ateş (38 derece ve üstü), aşırı halsizlik, kas
ağrısı, baş ve boğaz ağrısıdır. Bulantı, kusma,
ishal, döküntü eklenmekte, ilerleyen aşamada
ise böbrek ve karaciğer yetmezliği ve kana-
malar (göz, burun ve iç organ) başlamaktadır.
Başlangıçta sıradan bir gripte göreceğimiz
belirtilerle seyretmektedir, bölgede zaten sık
görülen sıtma, tifo, sarı humma gibi hastalık-
larla karıştırılabilmektedir. Ülkemizde kene
hastalığı olarak bilinen Kırım-Kongo kana-
malı hastalığı ve aynı bölgede küçük salgınlar
yapan Marburg virüsü hastalığı da ateş ve
kanamalarla seyretmektedir; virüs yapısı ve
bulaşma yolları ile Ebola’ya çok benzemekte-
dirler.
Ümit veren gelişmeler olmakla beraber henüz
direkt tedavisi ve aşısı yoktur. Hastanın
karantinaya alınması ve destek tedavi uygu-
lanmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü verilerine
göre 31 Ekim 2014 itibarıyla güncel Ebola
salgını rakamları şu şekildedir; hastalık 13.567
Hastalığın kuluçka
dönemi 2-21 gün
arasında değişmektedir.
58 | maksimumbiz