Page 2033 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๐๑๕

๑๕
๕. ระบบการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์ (ODR : Online Dispute Resolution) เป็นระบบที่เปิด
โอกาสให้คู่ความซึ่งประสงค์จะระงับข้อพิพาททั้งในชั้นก่อนฟ้องและในระหว่างพิจารณาสามารถยื่นค า

ิ
ร้องต่อศาลที่มีเขตอ านาจพิจารณาพพากษาคดี หรือต่อศาลที่คู่กรณีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีภูมิล าเนาอยู่ในเขตศาล
หรือยื่นค าร้องผ่านระบบ E-Filing มาพร้อมกับค าฟ้อง หรือยื่นผ่านระบบ CIOS กรณีที่คดีอยู่ในระหว่าง

ิ
พจารณา ซึ่งเมื่อศาลพจารณารับเป็นคดีไกล่เกลี่ยแล้วก็จะสอบถามความประสงค์และวันเวลาที่สะดวกไป
ิ
ี
ื่
ยังคู่ความอกฝ่ายหนึ่ง แล้วก าหนดวันนัดไกล่เกลี่ยขึ้นเพอแจ้งให้คู่ความทราบ ส่วนช่องทางในการไกล่เกลี่ย
ข้อพพาทออนไลน์ก็อาจด าเนินการผ่านระบบการประชุมทางจอภาพ (Video Conference System)
ิ
ู่
แอปพลิเคชัน Line หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์อื่นตามที่คความสะดวก และหากตกลงกันได้ศาลก็จะนัดวันเวลา
ให้คู่ความมาท าบันทึกข้อตกลงที่ศาลต่อไป

๖. ระบบการประชุมทางจอภาพ (Video Conference System) เป็นระบบที่ศาลยุติธรรม
ื่
น ามาปรับใช้ภายใต้บทบัญญัติของกฎหมายเพออ านวยความสะดวกและลดการเดินทางมาศาลของผู้มีส่วน
่
๑๖
เกี่ยวข้องในคดี เช่น การสืบพยานบุคคลนอกศาลทั้งในคดีแพงและคดีอาญา การสอบถามผู้ต้องหาหรือ
๑๗
การไต่สวนการขอหมายขังผู้ต้องหา การไต่สวนคดีขอตั้งผู้จัดการมรดกกรณีพนักงานอัยการเป็นผู้ยื่น
๑๙
๑๘
ค าร้อง การสืบพยานโดยไม่ให้พยานเผชิญหน้าโดยตรงกับจ าเลย การอ่านค าพิพากษาหรือค าสั่ง
๒๑
๒๐
ของศาลสูงโดยศาลชั้นต้น และการอ่านค าพิพากษาหรือค าสั่งของศาลสูงที่ศาลสูง เป็นต้น
นอกจากการพัฒนาระบบงานตามที่กล่าวมาข้างต้นแล้ว ในด้านของการพัฒนาระบบกฎหมาย

ื่
ศาลยุติธรรมก็มีความพยายามในการแก้ไขปรับปรุงกฎหมายเพอรองรับวิธีพิจารณาคดีรูปแบบใหม่ตลอดมา
ิ่
่
จนกระทั่งเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๕๘ ได้มีการแก้ไขเพมเติมประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพงบางมาตรา
ิ

๑๕ หนังสือส านักงานศาลยุติธรรม ที่ ศย ๐๒๕/ว ๒๔ (ป) ลงวันที่ ๑๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ เรื่อง แนวปฏิบัติส าหรับการไกล่
เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์ และหนังสือส านักงานศาลยุติธรรม ที่ ศย ๐๒๕/ว ๙๕ (ป) ลงวันที่ ๒๒ เมษายน ๒๕๖๓ เรื่อง
ก าหนดแนวปฏิบัติส าหรับการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทออนไลน์ (เพิ่มเติม)
๑๖ ข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยแนวทางการน าสืบพยานหลักฐานและการสืบพยานบุคคลที่อยู่นอกศาลโดย

ระบบการประชุมทางจอภาพ พ.ศ. ๒๕๕๖ และข้อบังคับของประธานศาลฎีกาว่าด้วยการสืบพยานคดีอาญาในลักษณะการ
ประชุมทางจอภาพ พ.ศ. ๒๕๕๖
๑๗ ข้อบังคับของประธานศาลฎีกาว่าด้วยการสอบถามผู้ต้องหาหรือท าการไต่สวนพยานหลักฐานในการออกหมายขัง
ผู้ต้องหาในลักษณะการประชุมทางจอภาพ พ.ศ. ๒๕๕๖
๑๘ หนังสือส านักงานศาลยุติธรรม ที่ ศย ๐๒๕/ว ๙๖๐ ลงวันที่ ๑๑ ตุลาคม ๒๕๖๒ เรื่อง แนวทางปฏิบัติการไต่สวนคดีขอตั้ง
ผู้จัดการมรดกผ่านระบบการประชุมทางไกลผ่านจอภาพ (Video Conference) กรณีพนักงานอัยการเป็นผู้ยื่นค าร้อง
๑๙ ข้อบังคับของประธานศาลฎีกาว่าด้วยการสืบพยานคดีอาญาโดยไม่ให้พยานเผชิญหน้าโดยตรงกับจ าเลย พ.ศ. ๒๕๕๖
๒๐ ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรมว่าด้วยการอ่านค าพิพากษาหรือค าสั่งของศาลสูงในลักษณะการประชุมทาง
จอภาพ พ.ศ. ๒๕๖๒ และประกาศส านักงานศาลยุติธรรม เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการอ่านค าพิพากษาหรือค าสั่งของ
ศาลสูงในลักษณะการประชุมทางจอภาพ ประกาศ ณ วันที่ ๑๖ กันยายน ๒๕๖๒
๒๑ ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรมว่าด้วยการอ่านค าพิพากษาหรือค าสั่งศาลฎีกาในคดีอาญาที่ศาลฎีกา โดยจัด
ให้มีการถ่ายทอดภาพและเสียงในลักษณะการประชุมทางจอภาพ พ.ศ. ๒๕๖๓ (ยกเลิก) และระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ
ศาลยุติธรรมว่าด้วยการอ่านค าพิพากษาหรือค าสั่งศาลสูงในคดีอาญาและคดีแพ่งที่ศาลสูง โดยจัดให้มีการถ่ายทอดภาพ
และเสียงผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๔