Page 2038 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๒๐๒๐

ิ
ประธานศาลฎีกาว่าด้วยวิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓ และประกาศส านักงาน
ิ
ิ
์
ิ
ศาลยุติธรรม เรื่อง หลักเกณฑ วิธีการและเงื่อนไขเกี่ยวกับการใช้วิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ ลงวันที่
๒๐ กรกฎาคม ๒๕๖๔ แล้ว ยังต้องค านึงถึงระเบียบราชการฝ่ายตุลาการศาลยุติธรรมทั้งสองฉบับดังกล่าวด้วย
๓. หลักเกณฑ์ วิธีกำรและเงื่อนไขกำรใช้บังคับ

ิ
ิ
จากการศึกษาข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยวิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓
(ต่อไปเรียกว่าข้อก าหนดของประธานศาลฎีกา) และประกาศส านักงานศาลยุติธรรม เรื่อง หลักเกณฑ์ วิธีการ
และเงื่อนไขเกี่ยวกับการใช้วิธีพิจารณาคดีทางอิเล็กทรอนิกส์ ลงวันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๖๔ (ต่อไปเรียกว่า

ประกาศส านักงานศาลยุติธรรม) อาจสรุปหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขที่ส าคัญในการด าเนินกระบวน

พิจารณาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ได้ดังนี้

๓.๑ ประเภทคดี คดีที่ศาลอาจก าหนดให้ด าเนินกระบวนพิจารณาด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส ์

่
๓๒
มี ๒ ประเภท ได้แก่ (๑) คดีแพงทุกประเภท และ (๒) คดีอนที่มีกฎหมายบัญญัติให้น าประมวลกฎหมาย
ื่
วิธีพิจารณาความแพ่งไปใช้บังคับโดยอนุโลม
๓๓
ิ
์
๓.๒ หลักเกณฑและเงื่อนไขกำรน ำไปใช้ แม้เป็นคดีในประเภทที่อาจด าเนินกระบวนพจารณา
ด้วยวิธีการทางอเล็กทรอนิกส์ตามที่ข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาและประกาศส านักงานศาลยุติธรรม
ิ
ก าหนดไว้ แต่การที่จะน าวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ไปใช้ในการด าเนินกระบวนพิจารณาในคดีใดหรือ

ิ
ิ
ไม่ถือเป็นดุลพนิจของศาลที่ต้องพจารณาเป็นรายคดี ซึ่งดุลพนิจดังกล่าวอาจเกิดขึ้นเมื่อศาลเห็นสมควรเอง
ิ
หรือคู่ความร้องขอ โดยมีเงื่อนไขส าคัญที่ศาลต้องค านึงถึง คือ
(๑) การด าเนินกระบวนพิจารณาที่สะดวก รวดเร็ว และเที่ยงธรรม

๓๔
(๒) ความสะดวกและประหยัดส าหรับคู่ความที่ยังไม่สามารถเข้าถึงเทคโนโลยี
(๓) การนั่งพิจารณาและบันทึกค าเบิกความพยานโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ต้องไม่

๓๕
ท าให้สิทธิในการต่อสู้คดีของคู่ความลดน้อยลง
(๔) ในการพจารณาโดยไม่เปิดเผยตามมาตรา ๓๖ แห่งประมวลกฎหมายวิธีพจารณา
ิ
ิ
ความแพ่ง ศาลจะก าหนดให้มีการนั่งพจารณาโดยที่คู่ความหรือบุคคลที่เกี่ยวข้องในคดีอยู่นอกศาลโดยวิธีการ
ิ
๓๖
ทางอิเล็กทรอนิกส์ไม่ได้

๓๒ ประกาศส านักงานศาลยุติธรรม ฯ ข้อ ๕
๓๓ ข้อก าหนดของประธานศาลฎีกา ฯ ข้อ ๒๙
๓๔ ข้อก าหนดของประธานศาลฎีกา ฯ ข้อ ๔
๓๕ ข้อก าหนดของประธานศาลฎีกา ฯ ข้อ ๑๓
๓๖ ประกาศส านักงานศาลยุติธรรม ฯ ข้อ ๑๒ วรรคสอง