Page 373 - MESNEVİ - 1.CİLT

AÇIKLAMA
(B harfi beyite işarettir)
!
B.1-18. En eski Mevlevi kaynaklarına göre Çelebi Hüsameddin; Mevlâna'dan Mesnevi'yi yazmasını rica edince Mevlâna "Bu daha önce bizim gönlümüze doğdu" deyip sarığın arasından bu on sekiz beyiti yazdığı kâğıdı çıkarmış, Çelebi'ye sunmuştur. Bu suretle bu beyitleri, bizzat Mevlâna yazmış, Mesnevi'nin mütebaki kısmını Çelebi Hüsameddin'e yazdırmıştır. Mevleviler bu on sekiz beyte büyük bir ehemmiyet verir, bu beyitleri, Mesnevi'nin Fatiha’sı (başlangıcı) sayarlar ve bütün Mesnevi'nin bu beyitlerde olduğunu söylerler. Hatta Kur'an'ın ilk suresi olan "Fatiha" suresinin Besmele ile, Mesnevi’nin de "Bişnev - dinle, duy! diye "B" ile başladığını uzun uzadıya anlatırlar. Hemen her şerhte bu tafsilâta rastlanır. Ayrıca bu on sekiz beyit için şerhler de yazılmıştır. Mevlevilerde nezir ve niyaz sayısı on sekizdir. Yani bir Mevlevi dervişine, bir tekkeye ve bir yoksula para verecek olan Mevlevi; bu parayı, on sekiz kuruş, on sekiz yarım lira, on sekiz lira... gibi daima on sekiz sayısına riayetle verir. Mevleviler on sekiz sayısının "Ebcet hesabında Tanrı adlarından "Hay-Diri” adına uyduğunu söylerler. Fakat bu "Nezr-i Mevlâna sayısında Mesnevi’nin ilk on sekiz beytinin tesiri de olsa gerekir.
!
Eski Türklerde dokuz sayısının kutlu olduğu ve on sekizin bu sayının iki misli bulunduğu da dikkate değer.
!
B.9. “Kimde bu ateş yoksa yok olsun”. Bu cümlede; görünüşte bir ilenme varsa da sofilerde “Yokluk, Fark, Fena”, zahiri varlıktan geçmek olduğundan "Yok olmak ve hakiki olmayan varlıktan geçip Tanrı varlığıyla var olmaktır. Hattâ "Yokluk tamamlanınca Tanrı kalır. Tanrı varlığı meydana çıkar” mealinde Arapça bir söz de vardır ve bu söze tasarruf kitaplarında daima rastlanır. Bu bakımdan "Kimde bu ateş yoksa yok olsun" cümlesinin manası "o da bu ateşle yansın, erisin, yok olarak hakiki varlığa ulaşsın” demektir ve bir hayır duadır.