Page 4 - BNDIA ARUBA
P. 4

A4   LOCAL
                       Dialuna 21 Mei 2018
            Refugiado: ‘Nos no t’aki pa kita ningun ayudo social/economico di


            Arubano’


            ORANJESTAD  -  “Mi  sa                                                                                              pa Aruba, pasobra Aruba tin
            cu na Aruba tin problem-                                                                                            varios  problemanan  caba.
            anan  social  basta  grave
            y  tin  basta  pobresa,  pues                                                                                       Su  persona  tabata  presente
            esun cu ta bin aki pa pidi                                                                                          na DIMAS ora un gran can-
            refugio  no  ta  bin  pa  kita                                                                                      tidad  di  personanan,  asumi
            ningun  ayudo  social  ni                                                                                           pa  ta  ilegal,  a  acudi  na  DI-
            economico  di  e  person-                                                                                           MAS  despues  cu  rumornan
            anan  cu  ya  tin  mester  di                                                                                       a  circula.  “Mi  ta  considera
            nan. Loke nos kier ta pro-                                                                                          cu porta e manera mas inteli-
            teccion mientras e estado                                                                                           gente pa anda cu e asunto ey
            cu ta responsabel, cual ta                                                                                          ta pa percura di legalisa e per-
            Nacionnan Uni, por repa-                                                                                            sonanan ey, mescos cu Peru,
            tria nos na paisnan cu si ta                                                                                        Chile  y  Colombia  a  haci,  y
            aceptando nos.”                                                                                                     aunke nan ta ilegal, nan ta aki
                                                                                                                                pa traha y nan ta haya trabou.
            Manera  autoridadnan  a  in-                                                                                        Pero nan no ta paga impuesto
            dica den transcurso di siman,                                                                                       pasobra nan ta ilegal. Nan ta
            un persona cu ta sali di nan                                                                                        subi  riba  transport,  etc.  Mi
            pais y cu lo kier haya protec-                                                                                      ta  kere  por  considera  esaki
            cion den cuadro di asilo po-                                                                                        pasobra nan ta man cu ta cla
            litico  di  otro  pais  lo  mester                                                                                  pa traha y hopi biaha ta pro-
            indica  na  momento  cu  yega                                                                                       fesional.  Mi  conoce  medi-
            na un frontera cu nan ta bus-                                                                                       conan,  ingenieronan  cu  awo
            cando  e  tipo  di  proteccion                                                                                      ta chapi aki. Mi ta kere cu nos
            aki. Aunke esaki ta splica con                                                                                      por  haci  Aruba  hopi  grandi
            por  cuminsa  un  proceso  pa  Merca  den  cuadro  di  dere-  huyendo  di  persecucion  po-  nan ta deporta bo na bo pais  si nos pensa di manera dife-
            haya  proteccion  bou  tratado  chonan humano, cual a para  litico si no cu ta trata di per-  y bo no ta bay niun fiesta. Bo  rente.”
            y  protocol  di  refugiado,  un  recien.  Ademas  di  esaki  el  a  sonanan  purbando  di  scapa  ta bay un prizon unda bo lo
            persona  asina  lo  mester  tin  ricibi ayudo den su prome lu-  un situacion economico cu ta  bay perde bo bida. No tin ga-  Actualmente  e  persona  ta
            rasonnan  pa  tin  miedo  di  nanan di parti di Cruz Cora y  riba 1 wiel.              rantia cu nan lo duna bo un  purbando pa evita cu autori-
            bay  bek  su  pais,  sea  si  esaki  ta gradici masha pa loke Cruz                     huicio  di  acuerdo  cu  leynan  dadnan ta deport’e, mirando
            ta  encera  persiguimento  po-  Cora a haci pa e y su famia.   E persona a expresa cu aun-  y ta presenta bo den tribunal.  cu su status ta insigur pa awo.
            litico of criminal sin proceso                            ke  por  tin  un  personanan  Esey ta e temor mas grandi di  E insiguridad aki ta crea ob-
            debido  den  corte  publico.  ”Un refugiado cu tin miedo  cu  ta  huy  di  situacion  eco-  nos  cu  ta  huy  persecucion.”  staculonan  psicologico  pa  e
                                         pa  bay  bek  su  pais  mester  nomico, esaki no ta descarta                           persona,  mirando  tur  loke
            Posibel  refugiado  ta  bin  haya  ayudo  pa  percura  cu  e  cu tin personanan cu di ber-  Durante  nos  combersacion  el a pasa aden. Den comber-
            dilanti                      no  drenta  su  pais  bek,  unda  dad  tin  miedo  pa  perde  nan  nos  a  papia  cu  e  persona  sacionnan cu su famia nan a
            Bon Dia Aruba a haya opor-   gobierno  lo  por  gar’e.  Pero  bida  si  nan  bolbe  nan  pais.   riba  su  situacion  personal,  conta  nos  cu  hopi  biaha  ora
            tunidad  pa  papia  cu  un  per-  den nos caso nos no kier crea                        pero  Bon  Dia  Aruba  a  nota  cierto traumanan ta bin ariba,
            sona cu ‘a huy di e regimen  ningun  problema  pa  Aruba  ”Pa loke ta trata presonan po-  e  duda  cu  cual  eventual-  nan mester lidia cu esaki nan
            di  Nicolás  Maduro’  y  lo  a  tampoco,  pasobra  nos  ta  na  litico  loke  tin  di  comprende  mente el a conta e detayenan.   so, mirando cu nan t’aki prac-
            yega Aruba via boto, despues  altura  y  ta  informa  nos  mes  generalmente ta cu den dicta-                       ticamente sin sosten.
            di mester a huy di su cas ora  riba Aruba su situacion. Esaki  duranan no tin preso politico.  Riba  ponencianan  di  nos
            cu gobierno a persigui su per-  ta un problema di Nacionnan  Pasobra nan ta cuida nan mes  prome minister Evelyn Wev-  “E permiso cu nan ta duna na
            sona. Eta permaneciendo aki  Uni cual den nos caso ta duna  hopi pa no bisa cu nan ta cera  er-Croes,  unda  ta  expresa  personanan  cu  lo  kier  ricibi
            ya pa algun tempo.           un certificado cu ta pidi pa no  un hende cu ta pensa distinto  cu  tin  di  separa  migrante  status di refugiado sinembar-
                                         deporta  nos  y  alabes  nan  ta  na  nan.  Pero  en  bes  di  bay  economico  di  personanan  go ta un manera mi ta yam’e,
            E  nomber  di  e  persona  ta  repatria  nos  na  otro  pais  cu  busca un antecedente politico  cu  ta  huy  un  persecucion,  un  permiso  Ricky  Martin.
            conoci  pa  nos  redaccion,  tin convenio cu Aruba unda  nan ta disfrasa esaki como un  e persina a expresa cu ‘mes-  Esaki  kiermen  cu  e  ta  sola-
            pero  e  persona  a  prefera  tin  espacio  pa  integra  ciu-  causa penal y ta deteni perso-  ter  corigi  e  concepto  ey’.  El  mente laga bo permanece na
            di  keda  anonimo.  Su  per-  dadanonan nobo.”            nanan, cual hasta par di nan ta  a  recomenda  pa  busca  riba  e  isla.  Aunke  e  ta  duna  per-
            sona  a  prefera  tambe  pa  no                           perde nan bida despues.”     paginanan  di  UNCHR/AC-     miso  pa  por  traha,  esaki  no
            duna    ningun    detayenan  Su  persona  por  a  mira  riba                           NUR  cu  e  concepto  di  re-  ta bira posibel pasobra alabes
            di  su  storia  pa  autoridad-  medionan cu e topico di refu-  Loke  e  persona  kier  subraya  fugiado den cierto areanan a  no  ta  laga  nos  inscribi  den
            nan  por  señala  su  persona.   giadonan  Venezolano  a  haya  ta cu e rason dicon UNHCR  amplia  den  ultimo  añanan.  Censo.  Ademas,  algo  hopi
                                         wowo  di  publico,  special-  (Alto  Comisario  di  Refugia-  Por  mira  aki  cu  despues  di  grave, e no ta laga nos contri-
            Referiendo  bek  na  nos  ar-  mente  recien  cu  loke  a  pasa  do di Nacionnan Uni) ta pidi  tempo  na  Africa  a  reconoce  bui na impuesto. Si por con-
            ticulo  unda  director  di  De-  na DIMAS. Sinembargo e ta  pa no deporta personanan cu  cu migrantenan cu ta huy di  sidera  drecha  esakinan,  cual
            partamento  di  Calamidad  ta  expresa  cu  no  tur  refugiado  ta pidi refugio ta pasobra si e  situacionnan economico pre-  mi ta compronde  cu e tema
            expresa  cu  500  refugiado  lo  ta bin di Venezuela, mirando  persona  bolbe  e  por  yega  di  cario  tambe  por  ricibi  status  di refugiado pa Aruba ta algo
            nifica  un  gasto  di  680  mi-  e situacion, si no cu tin refu-  biaha na un situacion dificil.  di  refugiado.  “Derechonan  nobo, e lo sembra e consen-
            yon mensual pa Aruba - riba  giadonan tambe di Colombia                                despues di tempo ta bira mas  shi di hende cu ta pidi refugio
            cual nos no a haya un clari-  y Cuba, entre otro. El a con-    “Organisacionnan  manera  avansa  y  nan  a  amplia  esaki.  pa invita nos pa stima e pais
            ficacion te ainda - e director  ta nos cu te hasta na Aruba,  OEA (Organisacion  di Esta-  Gobiernonan  rond  mundo  riba cual nos a yega.
            alabes a expresa 2 puntonan:  aunke tin poco refugiadonan  donan Americano) ta pidi pa  generalmente  ta  keda  poco
            ken  lo  bay  paga  e  gasto  aki,  -  no  mas  cu  por  conta  riba  proteha derechonan humano  atras den aplicacion di dere-  Nos sa cu probablemente nos
            y  si  comunidad  lo  acepta  dos  man  sigur  -  tin  refu-  di personanan cu ta pidi sta-  cho,  pero  personanan  cu  ta  ta den transito pero nos kier
            tin  refugiado  riba  nos  isla.   giado cu no ta di Venezuela.   tus  di  refugiado  pasobra  no  pidi status ta bira mas avansa  gradici  e  tera  cu  ta  permiti
                                                                      ta  mescos  cu  bo  ta  deporta  den nan manera di aplica.”  nos biba. Nos no solamente
            Riba e puntonan aki e perso-  Den dictadura no ta papia  un  ilegal  na  un  pais  y  nan                           ta bendiciona su tera y su ha-
            na a amplia, bisando cu te na  di preso politico          ta  yega  manera  un  señora  a  Nos  no  t’aki  pa  crea  mas  bitantenan si no cu nos kier
            momentonan actual, su per-   Alabes  riba  medionan  social  bisa mi cu nan a deporta su  problema pa Aruba         colabora  tambe.  Asina  nos
            sona no ta forma ningun tipo  por a mira cu publico su reac-  yiu y despues di dos dia el a  E  refugiado  a  reitera  cu  e  por ta productivo y contribui,
            di gasto pa pais Aruba. Esaki  cion en general riba e topico  bay un casamento y djey un  situacion  den  cual  refugia-  mirando  cu  tin  profesion-
            pasobra  su  persona  tabata  aki ta un di e percepcion cu  fiesta. Den caso di un perso-  donan  ta  haya  nan  mes  no  alnan  cu  por  nifica  algo  pa
            ricibi un ayudo financiero di  no ta trata aki di refugiadonan  na  bou  persecucion  politico  ta  pa  crea  ningun  problema  Aruba.”
   1   2   3   4   5   6   7   8   9