Page 21 - AHATA
P. 21

A4   LOCAL
                     Diamars 24 maart 2026
                       Segun CUA: Aumento di bunker surcharge ta crea presion riba


                                                                     prijs na Aruba

            E  aumento  reciente  den                                                                                           ser usa pa alivia pueblo.
            prijs  di  petroleo  mundial                                                                                        Ademas, CUA a indica cu tin
            y  su  impacto  riba  costo                                                                                         necesidad pa gobierno drenta
            di  transporte  ta  keda  un                                                                                        den dialogo cu companianan
            preocupacion       crecien-                                                                                         di  transporte.  King  Ocean  a
            te  pa  sector  comercial  y                                                                                        anuncia  cu  nan  lo  reevalua
            consumidor  na  Aruba.                                                                                              e bunker surcharge pa 12 di
            Durante  un  conferencia                                                                                            april y cu temporalmente nan
            di  prensa  recien,  Francis                                                                                        a pone un hold riba e aumen-
            Saladin  di  Comerciante                                                                                            to.  Sinembargo,  no  ta  sigur
            Uni Aruba (CUA) a trata                                                                                             si  despues  di  reevaluacion  e
            e  tema  extensivamente,  y                                                                                         prijs lo baha, keda igual of in-
            a pone enfasis riba e dife-                                                                                         cluso subi mas.
            rencia entre flete y bunker
            surcharge,  y  e  efecto  am-                                                                                       Pa e motibo aki, CUA ta con-
            plio cu esaki tin riba eco-                                                                                         sidera cu gobierno mester in-
            nomia local.                                                                                                        volucra activamente pa sigura
                                                                                                                                cu cualkier aumento ta husti-
            E  topico  a  bira  mas  urgente                                                                                    fica y proporcional cu cambio
            despues di desaroyonan geo-                                                                                         real den prijs di combustible.
            politico reciente, incluyendo
            tensionnan rond di Iran, cu a                                                                                       Na  mesun  momento  e  or-
            contribui na un subida fuerte  separa  liga  directamente  na  desproporciona  si  compara  unda  comerciantenan  hopi   ganisacion ta cuestiona si un
            den  prijs  di  petroleo.  Segun  prijs di combustible.   cu subida di prijs di petroleo,  biaha  ta  ser  critica  pa  prijs-  triplicacion di e bunker sur-
            informacion presenta, e prijs                             cu  segun  calculacion  ta  en-  nan halto. Saladin a splica cu   charge  ta  rasonabel  compara
            di petroleo a pasa e marca di  El  a  splica  cu  e  bunker  sur-  tre  30%  y  40%.  E  surcharge  comerciantenan na Aruba no   cu  aumenta  mas  limita  di
            100  dollar  pa  bari,  algo  cu  charge ta un sistema cu a ori-  a  subi  for  di  mas  o  menos  ta pone prijs arbitrariamente.   petroleo.
            historicamente tin efecto di-  gina  den  añanan  70  durante  Afl. 640 pa rond di Afl. 2.270,  Nan ta cumpra producto na
            recto riba costo di transporte  crisis di petroleo. Na e tem-  un cambio significativo cu ta  un  prijs  fiha  for  di  e  prov-  Apart  di  dialogo  cu  sector
            y logistica na nivel mundial.  po  ey,  companianan  mari-  crea preocupacion grandi den  eedor, agrega costo di flete y   priva,  CUA  ta  enfoca  riba
            Pa  un  economia  chikito  y  timo  a  introduci  e  cargo  aki  sector di importacion.  otro gastonan, y despues go-  necesidad pa revision di po-
            dependiente  di  importacion  pa  por  maneha  fluctuacion                             bierno ta aplica belasting adi-  litica  fiscal  local.  Nan  pro-
            manera  Aruba,  esakinan  tin  den  prijs  di  combustible  sin  Aunke  bunker  surcharge  no  cional riba e total.  puesta principal ta pa elimina
            impacto mas grandi riba prijs  mester  cambia  e  contrato  di  ta mesun cos cu flete, su im-                       belasting riba flete y laga esaki
            di producto.                 flete  constantemente.  Flete  pacto final ta similar. Cualki-  Un  di  e  preocupacionnan   aplica solamente riba produc-
                                         generalmente  ta  keda  fiho  er subida den costo di trans-  principal cu CUA a mencio-  to  mes.  Segun  nan,  esaki  lo
            CUA a indica cu un carta di  segun  contrato,  mientras  porte ta termina refleha den  na  ta  e  manera  cu  belasting   resulta automaticamente den
            compania  maritimo  King  bunker  surcharge  ta  ahusta  prijs final di producto. Paso-  ta  ser  calcula  riba  importa-  prijs  di  producto  mas  abou,
            Ocean  a  anuncia  un  subida  segun  subida  of  bahada  di  bra Aruba ta depende hopi di  cion. Na Aruba, invoerrech-  beneficiando consumidor.
            significativo den bunker sur-  prijs  di  petroleo.  Esaki  ta  importacion, cualkier cambio  ten y BBO ta ser calcula no
            charge.  Esaki  a  crea  confu-  permiti  companianan  adapta  den costo di transporte ta in-  solamente riba e balor di pro-  Sistema  di  invoerrechten  na
            sion  den  comunidad,  paso-  nan costo sin altera e base di  flui directamente riba prijs di  ducto, pero tambe riba costo   Aruba  ta  varia  segun  tipo  di
            bra  hopi  hende  a  interpreta  transporte.              benta.   Consecuentemente,  di flete. Esaki kiermen cu ora   producto.  Tin  producto  cu
            esaki como si flete mes a subi                            consumidor  ta  sinti  e  efecto  costo di transporte subi, base   ta ser calcula segun volumen,
            drasticamente.  Sinembargo,  Den situacion actual, CUA a  den  forma  di  costo  di  bida  pa  belasting  tambe  subi,  re-  manera  alcohol,  mientras
            Saladin a splica claramente cu  señala cu e bunker surcharge  mas halto.               sultando den un efecto dobel   otro ta basa riba balor. E com-
            flete  no  a  triplica;  e  cambio  a  subi  aproximadamente  3.5                      riba  prijs  final.  Esaki  ta  au-  plehidad aki ta crea otro reto,
            ta  specificamente  den  bun-  biaha.  E  subida  aki,  Saladin  CUA a enfatisa cu esaki ta crea  menta  presion  tanto  pa  em-  specialmente ora tin diferen-
            ker surcharge, cu ta un cargo  a  enfatisa,  nan  ta  considera  confusion  den  comunidad,  presa como pa consumidor.  cia den evaluacion di balor di
                                                                                                                                producto.  CUA  a  menciona
                                                                                                   Saladin a  indica cu e asunto   cu  den  cierto  caso,  aunke
                                                                                                   aki  no  ta  algo  nobo.  Desde   comerciante  haya  descuento
                                                                                                   pandemia di COVID-19, ora    for  di  proveedor,  autoridad
                                                                                                   cadena di suministro mundi-  di  Aduana  por  aplica  belast-
                                                                                                   al a ser afecta y costo di trans-  ing  riba  un  balor  mas  halto
                                                                                                   porte a subi, diferente gremio   cu nan mes ta determina pa-
                                                                                                   comercial  a  bin  cu  peticion   sobra ta traha cu e sistema di
                                                                                                   pa  gobierno  revisa  e  sistema   Douannewaarde.  Esaki  tam-
                                                                                                   di  belasting  riba  flete.  CUA   be ta contribui na costo adi-
                                                                                                   y otro grupo a argumenta cu   cional  y  finalmente  na  prijs
                                                                                                   eliminacion di invoerrechten   mas halto pa consumidor.
                                                                                                   y BBO riba flete lo yuda baha
                                                                                                   prijs di producto y alivia con-  CUA  ta  sostene  cu  pa  logra
                                                                                                   sumidor.                     prijs mas accesibel na Aruba,
                                                                                                                                mester  trata  tanto  factor  ex-
                                                                                                   E subida actual di bunker sur-  terno  como  interno.  Mien-
                                                                                                   charge a pone e tema atrobe   tras subida di petroleo y ten-
                                                                                                   den centro di discusion. Se-  sion  geopolitico  ta  fuera  di
                                                                                                   gun CUA, e situacion aki por   control  local,  politica  fiscal
                                                                                                   crea un scenario unda gobier-  si  por  ser  ahusta  pa  mitiga
                                                                                                   no ta ricibi mas entrada fiscal   impacto. Den e contexto aki,
                                                                                                   pasobra  belasting  ta  calcula   colaboracion entre sector pu-
                                                                                                   riba  un  costo  di  transporte   blico y priva ta esencial. Door
                                                                                                   mas halto, mientras cu e con-  di traha hunto, por haya solu-
                                                                                                   sumidor ta paga mas pa me-   cionnan pa stabilisa prijs y re-
                                                                                                   sun producto. CUA ta pidi pa   duci presion economico riba
                                                                                                   parti di e entrada adicional aki   comunidad.
   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26