Page 9 - Sandhan June 2021
P. 9
মেনাৰ ন
পৰী ণ ভীম সাদ শম া
আমাৰ চৗিদেশ মন কিৰেল আিম িবিভ আকৃ িতৰ অেনক ব , পিৰঘটনা আিদ দিখবৈল পাওঁ ৷ দিখ থকা ব িবলাকৰ িকছ মান সদৃশ অথ াৎ দিখবৈল এেক, আন িকছ মান আেকৗ দিখবৈল িবসদৃশ বা বেলগ ৷ িকছ মান ব আেকৗ বােৰবৰণীয়া, আন িকছ মান বৰণহীন ৷ ক তেনদেৰ পিৰঘটনা সমূহৰ িকছ মানৰ কাৰণ আিম পিঢ় থকা সাধাৰণ িব ানৰ িনয়ম বা সূ ৰ সহায়ত সহেজ বুিজব পািৰ, িকছ মান বুিজবৈল িপেছ উ পয ায়ত িশেকাৱা িব ানৰ নীিত িনয়মেবাৰ থেম বুিজ লব লগা হয় । িব ানৰ পয ায় িযেয়ই নহওক বা িকয়, মূল কথােটা হেছ আিম দিখ থকা ব েবাৰ বা পিৰঘটনাসমূহ বুিজবৰ বােব মনত অনুসি ৎসা বা িজ াসাৰ সৃ কিৰ এক শংৃ খলাব অধ য়ন তথা পৰী াৰ জিৰয়েত এক সুিনিদ িস া ত উপনীত হাৱাৰ ল ি ৰ কৰােটােৱই হেছ িব ান মন তা । এই কামেবাৰ পয ায় েম কিৰবৈল যাওঁ েত িযেটা শংৃ খলােৰ আগবািঢ় যাৱা হয় সই শংৃ খলেটােকই িব ানৰ ধাৰা, ব ািনক িচ াধাৰা অথবা চমুৈক িব ান বুিল কাৱা হয় । অথ াৎ, চমুৈক কবৈল হ' ল সুশংৃ খিলত কৃ িত অধ য়েনই হেছ িব ান ।
কৃ িতৰ িবিভ ঘটনাৰািজ, িবিভ ব তথা সইেবাৰৰ ধম সমূহৰ অধ য়ন য কৱল ান লাভৰ বােব কৰা হয়, আচলেত এেন নহয় । কৃ িতত এেন ব আেমাদজনক ব বা পিৰঘটনা আেছ, যাৰ অধ য়ন কিৰ লাভ কৰা ােনা আেমাদজনক হয় । এই কথােক সােৰাগত কিৰ আমাৰ চািৰওকােষ িথতােত উপল হাৱা ব বা ঘটনাৰািজক ল কেনদেৰ িব ানৰ আেমাদজনক পৰী া স কিৰব পািৰ, তাৰ িকছ মান নমুনা ইয়ােত দািঙ ধৰা হেছ ।
(১) খািল িগলােছেৰ বায়ু ঢািল ল মমবািতৰ িশখা িনব াপন
এই স অথচ মেনাৰ ক পৰী ােৰ কাব ন-ডাই-অ াইড গছৰ জুই নুমুৱাব পৰা মতাৰ কথা দশ াব পােৰঁাহক । আচলেত এই পৰী ণৰ বােব েয়াজনীয় আগতীয়া িত িহচােব থেম কাব ন-ডাই-অ াইড গছ ত কিৰ এটা কাচৰ িগলাছত জমা কিৰ ৰখা হয় । কাব ন-ডাই-অ াইড গছ ত লনামুলকভােৱ গধুৰ তথা বৰণহীন হাৱা বােব িগলাছৰ পৰা সহেজ ওলাই নাযায় ।
েয়াজনীয় সাম ী/সৰ াম/উপাদান:
(ক) (খ) (গ) (ঘ) (ঙ) (চ)
িতিন বা চািৰটা মমবািত জুইশলা বাকচ
িভেনগাৰ
বিকং চ’ডা
এেক আকাৰ তথা এেক আয়তনৰ দুটা কাচৰ িগলাছ িগলাছৰ বােব এখন ঢাকিন
পৰী া প িত (কায িবিধ)
এই িবেনাদক খলা আৰ কৰাৰ আগেত কিৰ লব লগা িতিখিন থেম কিৰ লওঁহক ৷ থেম এটা কাচৰ িগলাছত (ধিৰ লাৱা, িগলাছ ‘ক’) ায় 20 িম: িল: পিৰমাণৰ িভেনগাৰ ল তাত ায় 20 াম পিৰমাণৰ বিকং চ’ডা যাগ কিৰ লাৱা হ’ল৷ এিতয়া িগলাছৰ মুখখন হাতৰ তলুৱােৰ ায় 5-10 চেক সময় ঢািক ধিৰেল তলুৱাখনত আিম এক উ মুখী চাপ অনুভৱ কিৰম ৷ এয়া হেছ িভেনগাৰ আ বিকং চ’ডােৰ হাৱা ৰাসায়িনক িবি য়াৰ ফল িতত উৎপ হাৱা কাব ন-ডাই-অ াইড গেছ হাতত িদয়া হঁচা ৷ এিতয়া লােহ লােহ হাতখন িগলাছ ‘ক’ ৰ মুখৰ পৰা আঁতৰাই আিনম ৷ ইয়াৰ পাছত ি তীয়েটা িগলাছ (িগলাছ ‘খ’) ল তাৰ মুখখন ঢাকিনেৰ ঢািক ধিৰ লাৱা হ'ল আ দুেয়াখন হােতেৰ িগলাছ ‘খ’ আ ঢাকিনক ধিৰ থািক িগলাছেটাক ওেলাটামুখী কিৰ িগলাছ ‘ক’ ৰ ওপৰত সাৱধােন ঢাকিনেৰ স' ত িগলাছ ‘খ’ ক ব ৱাই িদয়া হ'ল ৷ ইয়াত ল ৰািখব লািগব যােত দুেয়াটা িগলাছৰ ঘৰেকইটা সমােন িমিল থােক ৷ এেন কৰাৰ অথ হ’ল এইিখিন সময়ত িগলাছ ‘ক’ ত উৎপ হ থকা গছ িগলাছ ‘খ’ ল িবয়িপ যাৱাৰ সময়ত কােনা সু ঙােৰ যােত গছ বািহৰৈল ওলাই নাযায় ৷ অৱেশ িগলাছদুটাৰ মুখেকইখন অলপমান পানীেৰ িতয়াই ল’ ল এেন সু ঙা ওেলাৱাৰ অৱকাশ নাথােক৷ িগলাছদুটাৰ এেন অৱ হানত এিতয়া লােহ লােহ ঢাকিনখন টািন স ্ূণ ভােৱ উিলয়াই আিনব লািগব ৷ ায় ৩ িমিনটমান সময়ৰ িপছত ওেলাটা িগলাছেটা লিৰবৈল আৰ কিৰব ৷ তেন অৱ াত ওপৰৰ িগলাছেটাৰ এটা চ ক অকণমান ডািঙ তাৰ মােজেৰ পুনৰ ঢাকিনখন তৎ ণাত সুমুৱাই িদ ঢাকিনেৰ সেত ওেলাটা িগলাছেটা ধিৰ আিন িথয়ৈক ৰািখব লােগ ৷ ঢাকিনযু িগলাছ ‘খ’ এিতয়া কাব ন-ডাই-অ াইড গছেৰ পূণ হ থািকব আ ্ এই িগলাছেটােৱই হ’ব আমাৰ পৰী াৰ মূল সমল ৷ (দশম পৃ াত)
০৯
স ান | JUNE 2021