Page 77 - Kelas XII.indb
P. 77

sekadi kasusastraan Bali purwa miwah kasusastraan Bali anyar :

                  A.  Wewidangan Sastra Bali  Purwa inggih punika :

                       *  Kasusastraan Bali Purwa
                       *  Puisi Bali Purwa (Kasusastraan Tembang)
                       *  Prosa Bali Purwa (Kasusastraan Gancaran)
                       *  Palawakya (Prosa Liris)
                  B.  Wawidangan Kasusastraan Bali Anyar inggih punika :
                       *  Puisi Bali Anyar
                       *  Prosa Bali Anyar
                       *  Satua Bawak (cerpen)
                       *  Satua Lantang (novel)
                       *  Lelampahan (drama)

            5.3  Pabinayan kasusastraan Bali purwa miwah kasusastraan Bali anyar.

                  A.  Kasusastraan Bali purwa

                           Kasusastraan Bali  purwa inggih  ipun sastra  sané sampun  wénten  duk ilu  tur
                       pidagingané ngunguhang pitutur sané becik tur luwih. Kasusastran Bali Purwa wénten
                       sané mawangun gancaran miwah  tembang. Gancaran inggih punika kekawian utawi
                       karangan sané bébas sané nénten akéh kaiket antuk uger-uger. Kasusastran Bali Purwa
                       sané mawangun gancaran minakadi: Satua-satua Bali sané kapupulang ring “Kembang
                       Rampe Kasusastran Bali Purwa”  Tembang. Pepalihan tembang manut pepalihan I Gusti
                       Ketut Ranuh minakadi :
                   1.  Sekar Rare (Gegendingan)
                       •  Gending Rare
                       •  Gending Jejangeran
                       •  Gending Sangiang
                   2.  Sekar Alit utawi Tembang Macapat, sewarnaning pupuh sané akéh ipun sawatara 10
                       soroh punika. Sekar Alit piniki kawangun tur kaiket antuk uger – uger pada lingsa,ing-
                       gih punika kecap wanda miwah wangun suara ring panguntat sajeroning acarik miwah
                       akeh carik sajeroning  minakadi: Guru Wilangan , Guru Dingdong, Guru Gatra
                   3.  Sekar Madya (Kidung utawi Tembang Tengahan), punika taler marupa kakawian utawi
                       karangan sane kawangun antuk sekar madia makadi kidung Tantri, kidung Sri Tanjung,
                       miwah sane lianan. Kidung punika yening tetesin malih wenten sane marupa :
                   4.  Sekar Agung (Kekawin, Tembang Gede utawi Wirama) inggih punika kekawian utawi
                       karangan sane kawangun antuk wirama makadi: Kekawin Ramayana olih Empu Yogi
                       Swara, Kekawin Bharata Yudha olih Empu Sedah miwah Empu Panuluh, miwah sane
                       lianan.


                  B.  Kasusastraan Bali Anyar

                           Kasusatraan Bali anyar inggih punika kasusastraan sané nganutin pamargin
                       panglimbakang kasusastraan Indonesia baru . nanging kawéntenannyané, tan sawibuh
                       kasusastraan Indonesia.  Yadyastun asapunika,  macihna  kasusastraan Baliné  kantun
                       maurip,ngantos mangkin,. Sakadi sampun kabaosang ring ajeng Kasusastraan Bali
                       Anyar kakawitin duk warsa  1931, kaciriang antuk novel “ Nemu Karma “ olih I Wayan
                       Gobyah.




            70     Kasusastraan    UDIANA SASTRA
   72   73   74   75   76   77   78   79   80   81   82