Page 21 - 91470_schapendoes_dec17 gecorr. rs
P. 21

DEMENTIE BIJ DE HOND



             Dr. Paul J.J. Mandigers                                                 vetten en weinig vezels, groenten en
                                                 Hoe kunnen we dementie bij de hond   fruit eten. En hoe meer fruit, groente en
             DVM, PhD, DECVN                     herkennen?                          vezels je eet hoe beter het gaat. Ondui-
             Dierenarts-specialist Interne Genees-  In onderstaande tabel worden enkele   delijk is of we hier moeten spreken van
             kunde - Europees Specialist Veterinaire   kenmerken van dementie, zoals be-  nutrigenomics (het opwekken van gen-
             Neurologie.                         schreven bij de mens, opgesomd.     expressie) of dat het een beschermend
                                                 Aangegeven wordt of het een voor de   effect op het DNA zelf is (anti-oxidanten
             Velen van ons zullen een of meerdere   dierenarts en eigenaar herkenbaar beeld   effect). Deze gedachten zijn in een aantal
             keren in hun leven geconfronteerd   zou kunnen zijn hetgeen zou kunnen   studies verder onderzocht en op basis
             worden met een familielid, dat in een   wijzen op het voorkomen van dementie,   daarvan mag geconcludeerd worden dat
             lichte tot ernstiger vorm dementeert.   anders dan die veroorzaakt door de   honden die een verrijkt dieet eten het ge-
             Het is een voor zowel patiënt als om-  ernstige hersenschors ziektes c.q. ver-  leerde beter kunnen vast houden. Heden
             geving zeer ingrijpende ziekte. Dat wat   schijningsvormen.             ten dage wordt een dieet dan ook als een
             zo gewoon was verdwijnt langzaam en                                     belangrijke pijler gezien bij de behande-
             uiteindelijk blijft er een schim achter van   De behandeling van dementie   ling van dementie bij hond en kat.
             wie en wat die persoon was. Vanuit dat   bij de hond en kat
             licht bezien kunnen we stellen, dat die   Net zo min als dat er een eenduidig   Farmacotherapie van de dementerende
             vorm van dementie niet bij de hond of kat   antwoord is op de vraag of dementie   hond en kat
             voorkomt. Echter, een zekere mate van   voorkomt bij de hond en kat is de vraag   Benadrukt moet worden dat er humaan
             dementie komt wel voor.             hoe dit te behandelen. Bij de mens richt   geen enkel pharmacon bestaat wat de-
                                                 de behandeling zich in eerste instantie op   mentie voorkomt, geneest of vertraagt.
             Hoe ziet dementie bij de hond er uit?   het begeleiden van de patiënt en pas in   Veelal is de therapie puur symptomatisch
             De belangrijkste vorm van dementie bij   een later stadium gaat men over op far-  en nimmer zal een behandeling uit uitslui-
             de mens is Alzheimer ziekte. Komt bij de   macotherapie.                tend farmacotherapie bestaan.
             hond een vergelijkbare dementie voor
             zoals Alzheimer? Bij de mens kan men   KENMERKEN VAN DEMENTIE                  DIAGNOSTICEERBAARHEID
             werken met allerhande vragenlijsten en                                         Mens   Hond en/of Kat
             diagnostische protocollen. Dat lukt bij
             de hond helaas niet. Deels omdat we   Depressiviteit                           Ja     (Ja)
             niet goed kunnen waarnemen, maar ook   Ontremd gedrag: actieve incontinentie      Ja   Ja
             omdat de ziekte zich wellicht anders ma-  Ontremd gedrag: “agressiviteit”         Ja   Ja
             nifesteert. Veel van het onderzoek wat   Desoriëntatie in tijd en plaats         Ja   Ja
             er is gedaan richt zich dan ook op ver-  Zwerfgedrag                           Ja     Ja
             anderingen in weefsels c.q. in groepjes
             cellen, die in de grote hersenen worden   Verlies van conservatie van volume en ruimte   Ja   Ja
             aangetroffen en die ook bij dementerende   Verlies van eetlust / minder goed (willen) eten   Ja   Ja
             mensen gezien worden.               Verminderd bewustzijn                      Ja     Ja
                                                 Initiatief verlies                         Ja     Ja
             Reeds eerder waren al bij oudere    Gestoord slaapgedrag                       Ja     Ja
             Beagles afzettingen/neerslag van onder   Verdwijnen van doelgerichte gedrag      Ja   Ja
             meer extracellulaire (buiten de cel) van
             beta-amyloid aangetroffen en intracel-  Motoriek reageren op lichamelijke        Ja   Ja
             lulaire (binnen de cel) ophoping van   gewaarwordingen
             neuronfibrillen van het tau eiwit. Dit
             zien we ook bij dementerende mensen.   Naar analogie van de mens:       Inmiddels zijn er enkele middelen in
             Helaas was het niet bekend of deze   • Oogcontact maken, langzaam,      gebruik bij de oudere, dementerende
             honden ook verschijnselen van dementie      simpel en duidelijk praten.   hond: fitergol®, vitofyllin®, selgian® en
             hadden. Recent onderzoek van dr. Rofina   • Gebaren gebruiken in combinatie   clomicalm®. De registratie van deze mid-
             (Veterinaire Pathologie) heeft hier ver-    met woorden.                delen is uitgebreider maar in de praktijk
             andering in aangebracht. Hij vond een   • De juiste (liefdevolle) toon gebruiken   worden ze dus ook bij de dementerende
             duidelijke correlatie (samenhang) voor     en met gevoel reageren.      hond gebruikt.
             leeftijd en amyloid deposities. Daarnaast   • De tijd ervoor nemen.
             werden bij oudere honden naast een   • Niet dwingen.                    Conclusie
             grote hoeveelheid lipofuscine achtige   • Niet/zo min mogelijk veranderen van   Op basis van de recent verschenen
             pigmenten (geel/bruin pigment dat zich     de huiselijke omgeving.      studies kunnen we zeggen dat dementie
             op oudere leeftijd in de weefsels vormt)   • Actief houden, stimuleren tot activi-  bij de hond voor komt. De pathologie is
             verlaagde concentraties van vitamine E   teit, draaien van muziek, milieutherapie   wel duidelijk anders dan die van de mens.
             gevonden, die gelinkt konden worden aan   (gezellig en bekend maken) en geheu-  Wat betreft de behandeling is het advies
             verlies van cognitieve functies. Hoewel   genactivering (spel) van de patiënt.   een combinatie van gedragsbegeleiding,
             de veranderingen bij de hond van een   Hierbij het dwingen vermijden!   voeding en medicatie in te zetten.
             andere aard zijn dan die welke bij de
             mens gevonden worden, kan geconclu-  Nutraceuticals en dementie bij de hond   Literatuur
             deerd worden dat ook het hondenbrein   en kat                           Beschikbaar op aanvraag.
             onderhevig is aan oxidatieve stress en   Recente studies tonen aan dat het risico
             dat de veranderingen gecorreleerd zijn   op Alzheimer bij mensen groter is als
             met verlies van cognitieve functies.  zij relatief veel cholesterol, verzadigde




                                                                                                                    21
   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26