Page 28 - lAYOUT NEW 1300 X 1920 November 1.pdf
P. 28

28






                                                                                          LEGAL















                                                                            MR. LINCOLN “DELLO” GOMEZ








                         BOSHI HUMA ROND DI LEY DI SIGARIA








                                                                       iniciativa di ley cu tabata contene cua-
                                                                       ter (4) articulo nobo y asina mes esaki a

                                                                       resulta den un ley cu comunidad no por
                                                                       a haci uzo di dje. Jammer!


                                                                       LEY A PASA AWOR NA 2021

                                                                       Gobierno a activa y a dicidi di haci algo
                                                                       cu e ley. A bin cu cierto cambionan y
                                                                       parlamento a aproba e cambionan. Mi
                                                                       no sa na e momentonan aki si e ley aki

                                                                       lo drenta na vigor y si esey ta e caso, ki
        E siman cu a pasa ‘ki nos por a tuma nota                      dia. Locual mi por a wak si ta cu e biaha
        cu parlamento a aproba un ley tocante                          ‘ki e accento a shift di un prohibicion

        humamento. Riba su mes, esaki ta zona                          general, pa un enfoke riba proteccion di
        positivo, ya cu mi ta kere cu mayoria di                       mucha y pa drecha e fayonan cu e ley
        hende ta consciente di e consecuenci-                          16 tabatin. Riba su mes dos bon causa. E
        anan negativo cu humamento di sigaria                          ley 21 ta aplicabel riba tur espacio cu ta

        ta trece cu ne. Y pa esun cu ta gusta                          accesibel pa tur hende, incluyendo bar,                          Lincoln “Dello” Gomez ta un partner y abogado na e bufete ‘Gomez
        huma su sigaria, esey ta un escogencia                         restaurant, cafe y edificionan di gobier-                        Coffie’ y ta practicando abogacia desde aña 1998. Su practica principal
        personal, mescos cu esun cu ta kies pa                         no. Pa logra esaki awor a defini “edifi-                         ta enfoca riba leynan corporativo di Aruba, leynan di energia, di tele-
        dal un bitter of escogencia di cuminda y                       cio” y “espacio”. Tene cuenta cu awor

        estilo di bida. Ademas, e ta un fuente di                      cu cualkier area cu tin espacio, camber                          comunicacion, propiedadnan intelectual y den atende casonan civil.
        entrada pa gobierno pasobra gobierno                           of un dak, por cay bou di e definicion                           Dello Gomez ta conoci pa su talento pa logra un solucion creativo den
        ta cobra cierto belasting riba cada paki                       aki. Por ehempel un gazebo of afdak                              retonan legal complica. Dello Gomez a cuminsa su carera academi-
        di sigaria cu drenta nos isla.                                 tambe. Huma bou di bo garashi no mag                             co studiando biokimica na Saint Leo University na Florida. Despues a

        Ban wak e ley aki un tiki mas di cerca.                        mas! Huma bou di palo si mag. A subi                             studia ley na Universidad di Aruba y tambe a studia “International Tax
                                                                       e edad pa cumpra sigaria di 18 aña pa                            & Financial Services” na San Diego, USA. E tabata Presidente di Orden
        LEY A PASA NA AÑA 2016                                         21 aña. Cu otro palabra, cu 18 aña bo                            di Abogado di Aruba y tabata un di e miembronan cu a funda e “Dutch
        Na augustus 2016 a publica e ley pa lim-                       mag stuur auto of drenta dienst, pero                            Chamber of Commerce” na Miami. Actualmente e ta presidente di e

        ita productonan di tabaco (“Ley 16”). Un                       no cumpra un sigaria pa mi. Tambe a bin                          Directiva di Fundacion Museo Arubano (FMA), cu ta responsabel pa
        ley cortico di apenas dies (10) articulo di                    cu un prohibicion pa benta di sigaria cu                         opera 4 museo na Aruba y ta presidente tambe di Digicel Aruba.
        cual e ultimo cuater (4) ta articulonan                        no ta den su paki (mas). Esaki parce ta
        standard cu ta bin bek den hopi ley. Di                        prohibi benta di sigaria los, pero e ley

        augustus 2016 pa awor e ley no a drenta                        no ta bisa esey cu asina hopi palabra.                        huma den nan auto, awor no mag mas.                            ta mucho bon den uza e herment aki di
        na vigor. E ley, somehow a keda drumi                                                                                        MUCHANAN Y ADULTONAN HO-                                       sancionnan administrativo. Pa cumin-
        pa mas cu cinco (5) aña. Un poco curio-                        Awor tin diferente parti den e ley cu ta                      BEN                                                            sa mester traha un decision por escrito
        so kisas pasobra e riesgonan pa salud di                       papia di cierto aspecto, pero cu ta bisa                      Parce mi cu esaki kiermen no solamente                         (beschikking) cu mester cumpli cu cier-

        hende, segun mi, no por a varia mucho.                         cu e detayenan lo wordo poni apart (un                        pa esunnan bou di 18 aña pero tambe                            to rekisito di ley y principionan di bon
        E ley a bin cu algun definicion:                               dia) den un decreto nacional (landsbel-                       esunnan bou di 21 aña. E motibo ta cu e                        gobernacion.
                                                                       suit). Riba su mes e tecnica aki ta nor-                      kimico di sigaria por afecta un mucha of
        “Producto di tabaco, productonan des-                          mal ora di traha ley. Pero si no traha e                      un adulto hoben cu ainda ta den desa-                          Un ciencia cu no ta tur ambtenaar ta

        tina pa huma, snuif, chupa of kauw cu                          decreto, anto e ora nos a keda mesun                          royo. E no ta solamente ora un persona                         domina, sigur no esunnan cu ta controla
        ta contene tabaco of tabaco modifica                           leu. Y tin masha hopi decreto cu a keda                       ta huma sigaria den auto, pero tambe                           riba caya. Nan ta mas custuma cu cana
        geneticamente”                                                 colga den aire y nunca a wordo traha pa                       door di e kimiconan cu ta keda atras                           yega estilo “cowboy” y hisa benta. Pero
        Lo mi uza e terminonan producto di ta-                         decadanan largo.                                              ora e mucha no ta den auto. Tampoco                            mi tin confiansa cu ora DVG actua, nan

        baco y sigaria door elkaar den cuadro di                                                                                     ta aceptabel pa core cu un sigaria den                         lo sa di haci esaki by the book.
        e columna aki pa facilita e lesamento. E                       LEY 21 Y (BO) AUTO                                            auto anto cu e bentana habri of den un                         E control pa e parti cu ta relata na huma
        ta conta igual pa: shag, chewing toba-                         Ley 21 ta prohibi tur persona, sea chauf-                     auto convertible. E ley ta papia di vehi-                      den auto, segun e nota di splicacion
        co, e-cigarettes, hookah y pipa. Si e tin                      feur of pasahero, pa huma den auto. Sea                       culo di 4 wiel, no si e tin dak of no.                         di ley, lo ta den man di polis uniforma

        nicotina of no.                                                esaki ta vehiculo di transporte publico                       Ley 21 tambe ta considera pa den futuro                        pasobra nan tin e autoridad pa para un
                                                                       of bo auto particular. Cu otro palabra...                     prohibi humamento di sigaria pa menor-                         auto. Den e ley mes mi no a mir’e, pero
        Mi por imagina cu lo por surgi pregunta                        SI, gobierno awor por dicidi cu abo no                        nan. Aunke nan ta bisa cu esaki ta sola-                       tampoco mi por a mira e relato final.
        si un of otro producto ta cay bou di esaki.                    mag huma den bo auto personal, si tin                         mente un posibilidad y cu lo haci uzo di                       Locual mi no a mira te awor ta kico un

        Den caso di duda, miho contact DVG of                          mucha menor di edad of adultonan ho-                          e posibilidad aki como un ultimo reme-                         polis por haci ora nan para e auto anto
        check e “disertacion” di e miembronan                          ben den bo auto. Con lo controla si ta                        di. Kiermen e opcion t’ey, pero e ley no                       tin hende cu sigaria cendi? Yama DVG?
        di parlamento riba e tema aki of puntra                        uza un auto destina pa transporta mu-                         tin un prohibicion di huma pa menor! Un                        Anto DVG lo yega na careda? Un boet
        nan, si bo topa nan. By the way, e ley aki                     cha of hoben, nos lo mester wak den                           menor no mag cumpra sigaria, pero e                            di trafico? A base di cua ley? Kita e sig-

        no ta prohibi pa huma marihuana. Esey                          practica.                                                     mag huma un si? Pakico e posicion asi-                         aria di e chauffeur? Unda ta para cu po-
        ta cay bou di nos ley di narcotica.                                                                                          na tentativo mi no por compronde. Af-                          lis por haci esey, mi no ta sigur.
                                                                       Duidelijk si ta cu humamento den cualk-                       ter all, si bo no kier pa menornan huma,
        E ley 16 tabata prohibi uzo di produc-                         ier forma di transporte publico no mag.                       mester djis prohibi cos y ya esun cu no                        SECURITY GUARD? MANAGER?

        to di tabaco den un edificio of espacio                        Aunke mi no sa y actualmente huma-                            cumpli, paga!                                                  Cu e mencion di DVG como toezich-
        habri pa tur hende. Tambe e tabata bisa                        mento ta permiti den transporte publico                                                                                      thouder y kisas polis uniforma, mester
        cu trahadonan den un edificio cu no ta                         of cu ya tin un custumber di no huma of                       DVG TA E ORGANO DI CONTROL                                     ta duidelijk cu otro ambtenaar of per-
        habri pa publico mester por traha sin                          di prohibi humamento den taxi of bus,                         DVG ta e organo encarga cu e control                           sona priva no tin e autoridad legal pa

        sufri daño door di uzo di producto di ta-                      mescos cu den restaurant, oficina of                          di e ley aki (toezichthouder). Ora DVG                         actua. Esaki ta conta tambe pa manager
        baco door di otronan. Ki precies e daño                        tienda. Mayornan cu antes kisas tabata                        constata un violacion, nan lo mester                           di un luga of e famoso security guard
        ey lo mester ta, no ta duidelijk pa mi.                                                                                      prepara un decision por escrito (bes-                          cu ta cana cu un badge y un flashlight.
        Mescos a obliga operadonan di trans-                                                                                         chikking) y entrega esaki na e persona                         Kisas nan lo por yama DVG. Tin chens cu

        porte publico pa evita cu pasaheronan                                                                                        of instancia cu a viola e ley. Aki ta tra-                     DVG lo bira hopi druk. Con esaki lo bay
        por sufri daño. Tambe a bin cu un pro-                                                                                       ta di sancionnan administrativo (bestu-                        den practica nos lo nota den e dianan
        hibicion di tin productonan di tabaco                                                                                        urlijke sancties). Esaki tin 2 categoria:                      cu ta bin.
        den edificionan di gobierno. E tempo ey                                                                                      (i) sancionnan corectivo (herstelsanc-

        a prohibi benta di sigaria na personanan                                                                                     ties); y (ii) sancionnan castigabel (be-                       HUMA
        menor di 18 aña. Pero, manera m’a bisa                                                                                       strafende sancties). E prome ta pa stop                        Kisas tabatin boshi huma rond di e ley
        caba, e ley aki no a drenta na vigor y a                                                                                     un violacion of ripiticion di esaki. Cu e                      aki, pero na final e ta pa bon di salu-
        keda den “showcase” tur e tempo aki.                                                                                         di dos categoria DVG mes lo por tuma                           bridad publico y specialmente pa nos

        Awor parti di e motibo aki, segun mi por                                                                                     accion pa coregi e situacion. Tambe por                        muchanan.
        a lesa ta, cu e ley 16 tabata un producto                                                                                    impone un multa.                                               Ban duna di nos parti como ciudadano
        di ley cu no tabata adecua y tabata in-                                                                                      CONTROL?                                                       y comunidad responsabel y ban sos-
        consistente. Lamentabel cu a bin cu un                                                                                       En general e aparato gubernamental no                          tene DVG cu nan tarea nobo.
   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33