Page 27 - AM211217
P. 27

6                                                                                     Djaweps 16 desèmber 2021
       27| DIABIERNA 17 DECEMBER 2021                                                                                          AWEMainta.com
                  Edson Frans tin dòbel pashon: Téknika i planta


       Soño pa My Tea Bonaire




                     konkistá mundu




          KRALENDIJK – Edson                Muchu hopi          saku pa ora. E etikèt mi mes
       Frans ta mekániko di man-      E matanan di menta,  ta prent.”
       tenshon di  TELBO, pero  yerba di hole i lamunchi
       tambe produktor di te kende  a krese lihé.  “Tabatin  asi-       Pedida grandi
       ta soño ku su My Thea Bo- na tantu ku mi a kuminsá          Aña pasá Frans a haña
       neiru pa konkistá mundu.     bende ku  supermarket. E  e pregunta si e por entregá
          E boletin di Entidat Púb-  problema di speserei fresku  te pa un pakete di desayuno
       liko Boneiru, Bon Biní, den  ta  ku por tene  nan  sola- ku mester bira un regalo
       su publikashon resien ta tira  mente algun dia bon. Mi a  di rekuerdo pa e personal
       bista riba e hóben empresa-  mira ku tabata benta muchu  di kuido ku  tabatin’é pisá
       rio akí.                     afó i a haña pena. Mi gusta  durante periodo di Corona.
          E boneriano di 36 aña ta  te di speserei. Asina  mi a  “Entretantu  mi  a  desaroyá
       demostrá e prueba ku e isla  bini riba e idea pa mi mes  seis sabor, menta, yerba
       tin un klima fértil  pa ne-  pa traha te. Mi a bestèl saku  di hole,  orégano,  lamun-
       goshi inovativo i duradero.  chikitu di te i seguidamente  gras, hibisku i moringa. Si
       Ta keda e pregunta kon un  mi a yega ku speserei. Ku  mi por a traha 420 pakete        Edson Frans huntu ku e mashin pa empaketá ku den-
       hende ku un base tékniko a  esaki e benta a bira grandi,  ku tur seis sabor, ainda mi   tro di poko ta keda remplasá pa unu ku ta yega 17 mil
       yega pa bai kultivá.         pero e problema a keda ku  mester a bai en buska di un    saku di te pa ora.
          “Semper  mi a gusta  no por mantené  nan mu- pakete adekuá, mi no ke a
       mata.                        chu,” segun Frans.          hasié ku plèstik i dentro di   entretantu ta chikitu. Servi-  na e konsumidó.   E di tres
          E veranda ta yená di        Frans a sigui konta, riba  tres siman mi a entregá e   sio di Agrikultura, Krio di  paso ta  eksportá,  primera-
       pòchi di mata i speserei.  Internet el a bai wak  kon  pedida kompleto.”              Bestia i Piskeria, a kuminsá  mente den region, Kòrsou
       Pasobra mi ta interesá den  por seka speserei. Esaki        Ta smak na mas, awor e    ku un proyekto pa promové  i Aruba, pero despues Hu-
       desaroyo tékniko, mi a bai  por ku un ‘herbdryer’, pero  ta bira serio, Frans a pensa.   agrikultura i hortikultura  landa tambe.
       profundisá pa medio di In-   esaki e no tabatin, pues el  E ta bai hasi su negoshi    lokal. “A aseptá mi petis-      Esaki  ta  un proseso
       ternet den sistema moderno  a bai trata den fòrnu. Esaki  i a inskribí na Kámara di   hon pa un pida tereno. Pa  kompleto, pasobra  mes-
       di hortikultura. Mi a hasi  no tabata un éksito, pasobra  Komersio i a pidi pèrmit.   esaki mi mester tuma un  ter kumpli ku  tur  tipo di
       un investigashon di ‘hydro- e aroma ta bai pèrdí kom- Mi a akudí tambe na Qredits     hende den servisio. Te ain-  kondishon. “Mi mester di
       ponics’, un téknika kamin- pletamente. Dor di esaki el  kaminda  mi  a  haña  un  fi -  da ta mi ta hasié solamente  un ‘barcode’ i  un marka
       da e matanan no ta nase den  a disidí di laga nan seka den  ansa di kua mi por profe-  huntu ku mi mama, pero mi  di kalidat i tin di aber ku
       tera, pero ta keda drif riba  solo. Esaki a funshoná hopi  shonalisá. Na komienso di   mester di mas tempu pa tur  reglanan  di eksportashon i
       awa. Mi a kumpra e mate-     bon. Entretantu e pedida a  otro aña ta yega un mashin   e kosnan ku ta bini aserka.  importashon. Naturalmente
       rialnan  nesesario i a traha  krese.                     pa paketá mas grandi ku ta   Atministrashon mester ta  pa loke ta diseño e mester
       un sistema  propio. Esaki      Frans: “Tin biaha mi  traha tantu e pakete komo        na òrdu i mi mester hasi  mustra profeshonal. Te na e
       tabata  ocho aña pasá,” se-  tabata  dos òf tres ora ta  etikèt, shete mil pa ora.”   mas na merkadeo. Prim-       momentu aki mi mes a dis-
       gun Frans tokante kon el a  yenando saku di te. Pa tres                               eramente mi ta atendé ku  eñá tur kos, pero ta trahan-
       kuminsá.                     mil  dòler  mi  a  kumpra  un          Surtido           e merkado lokal. Ya mi ta  do riba un diseño nobo pa
                                    mashin ku por yena 500         E ‘greenhouse’ na su kas   entregá na algun servisio  un empake outéntiko. Na e
                                                                                             di Entidat Públiko, algun  proseso nada ta kambia. Mi
                                                                                             restorant i hotèl. Entretantu  ta manten’é kompletamente
                                                                                             mi tin e promé supermarket  biológiko. E mihó manera
                                                                                             komo kliente. Ku e otronan  pa seka speserei  ta  esun
                                                                                             mi  ta  den kombersashon.  mas natural, solo.”
                                                                                             Tambe mi mester aserká e
                                                                                             otro restorantnan i hotèl ai-        Mas produkto
                                                                                             nda. Pa nan huéspetnan  ta      Frans ta keda  por lo
                                                                                             dushi tòg ku nan por ofresé  pronto ku  su  negoshi di
                                                                                             te orgániko lokal. Mi ta bai  te, banda di su trabou na
                                                                                             amplia su surtido, ku entre  TELBO. “Mi ta ei nan 14
                                                                                             otro sabor di koko.”         aña, mi ta pensa si tokante
                                                                                                                          lantamentu  di mi propio
                                                                                                    Merkado nobo          empresa, pero aktualmente
                                                                                                 E di dos  merkado ku  esaki no ta na vigor. Mi ta
                                                                                             Frans ke deskubrí, ta e turis-  mantené mi trabou komo
                                                                                             ta ku ke hiba un produkto  mekániko di mantenshon.”
                                                                                             lokal komo suvenir kas. Pa      “Kasimente mi a lubidá
                                                                                             esaki un tempu e ke habri  ta konta, mi a kuminsá tra-
                                                                                             un tienda. Pero e ora ei  ha sason di speserei ku salu
                                                                                             mester pidi un otro pèrmit,  di Boneiru pa restorant. Ta
            Via Internet Frans a deskubrí ku e mes por traha e sistema ‘hydroponic’.         pasobra  aktualmente  e  no  reakshoná hopi entusiasmá
                                                                                             por entregá direktamente  tokante esaki.”
   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32