Page 32 - BNDIA ARUBA
P. 32

A32    LOCAL
               Diaranson 4 December 2019

            Benjamin Romero:

                            ‘Mi experiencia durante cuater dia di protesta na Bogota’


            ORANJESTAD – Siman pasa, du-                                            durante un confrontacion cu e Polis-
            rante mi breve estadia na Bogota,                                       nan anti disturbio (Esmad).
            e protagonista principal tabata e
            ola di protesta cu a cuminsa dia                                        Pero tambe e taxista a referi na e can-
            21 di november na Colombia.                                             tidad di mas cu 500 hende herida y
                                                                                    mas cu 200 persona deteni, mayoria
            El a bira practicamente mi anfitrion                                    di nan hoben universitario, pa vandal-
            durante e cuater dianan cu mi a per-                                    ismo of destruccion contra propiedad
            manece den e ciudad capital di e pais                                   publico. Den un pais cu a polarisa su
            bisiña aki. For di mi yegada te dia cu                                  mes entre ‘derecha y izquierda’, mi a
            mi  a  bin  bek  diadomingo  ultimo,  e                                 prefera di scucha so y no expresa niun
            palabranan cu mas tabata resona cerca                                   opinion. Sinembargo, ya na final di su
            mi  tabata  ‘protesta’...  ‘cacerolazo’...                              recorido, e taxista a los un frase cu a
            ‘plantón’.                                                              pone mi reflexiona: “Nos generacion
                                                                                    a  guli  hopi  sin  bisa  nada.  Wak  kico
            E contacto cu e ambiente produci pa                                     nos yiunan a hereda!” Mi contesta sin
            e accion na Colombia tabata mesora.                                     niun emocion tabata na Spaño: “Se-
            Mi tabata para den e rij interminabel                                   ñor, usted tiene razón.”
            di control di migracion na aeropuerto
            El Dorado, eynan e ambiente di preo-                                    Tension
            cupacion a bira uno evidente cerca un                                   Na mi yegada, e bonbini cu mi a ricibi
            pareha Chileno cu tabata mi dilanti.                                    for di mi sernan keri tabata: “Mincho
            “Nos  a  sali  di  Santiago  pa  bin  topa                              bo a yega!... bo tin suerte.” Nan a laga
            e  mesun  situacion  na  Bogota,”  nan                                  mi sa nan preocupacion debi cu dia
            a  expresa.  Chile  hunto  cu  Bolivia,                                 21  di  november  ultimo,  Presidente
            Peru, Ecuador y Colombia ta e pais-                                     Duque a decreta un ‘toque de queda’
            nan Latino Americano cu awendia e                                       of prohibicion pa circula libremente,
            protestanan riba caya ta tumando luga                                   caminda cantidad di pasahero no por
            pa  expresa  den  diferente  forma  nan                                 a  bandona  aeropuerto.  Mientras  cu
            mal  contento,  principalmente  riba  e                                 otronan a perde nan vuelo.
            debenan social cu ta afecta nan y cu a
            genera un crisis politico fuerte den e                                  Durante e dianan siguiente den e sala
            paisnan aki.                        kende  a  renuncia.  Esaki  debi  na  un  di espera di e consultorio di dokter, e
                                                bombardeo  cu  a  tuma  luga  na  luna  tema comun tabata e ‘plantón’, tambe
            Taxista                             di  augustus  ultimo  den  e  region  di  e famoso ‘cacerolazo’ y e canticanan
            Un bes pafo di aeropuerto, e taxista  San Vicente del Caguán. Den e atake  cu  tabata  duna  un  ambiente  masha
            a puntra mi manera un gambledo ta  aki contra un lider guerrillero di un  folklorico na e serie di accion aki. E
            spera cu e bala di e ruleta ta cay den e  grupo  di  disidentenan  di  FARC-EP,  pueblo  Colombiano  ta  uno  creativo
            number cu el a pusta: “Buenas noches  tambe a muri 8 menor di edad. Algun  y  alegre,  esaki  a  pesar  di  nan  prob-
            señor! A qué dirección vamos?” Mi a  di e menornan aki a wordo forsa pa  lemanan  y  gran  desigualdad  social.
            dun’e mi adres na Chapinero. E tax-  bira miembro di e organisacion ilegal.  Cerca  mi  yiu  Chris  su  universidad
            ista su reaccion tabata: “Ban spera cu                                  tin un tienda chikito cu ta bende tur
            nos no ta topa un plantón!” E palabra  Esunnan tras di e manifestacion na-  sorto di cos. Nan ta yam'e ‘La Tienda  otro propiedad publico.
            aki tabata uno nobo pa mi, a pesar cu  cional  ta  sindicatonan,  organisacion  del  Mono’.  E  doño  di  e  negoshi  ta
            mi  a  biba  casi  28  aña  na  Colombia.  di pensionadonan, maestronan di scol  un  ‘paisa’,  comerciante  Antioqueño,  Reflexion
            E kier men un masa di hende cu ta  publico  y  studiantenan  di  universi-  kende  semper  ta  saca  e  miho  pro-  Pa  awe,  diaranson  4  di  december
            para un caminda strategico pa stroba  dadnan publico y priva, bou e nomber  becho na tur situacion of circunstan-  –  apenas  20  dia  pa  celebra  Pasco  di
            e trafico. Eynan nan ta grita frasenan  di ‘Comite Nacional del Paro’ contra  cia. E no ta perde di gana! E biaha aki  Nacemento  –  Comite  Nacional  di
            manera “Duque chao, Duque chao”  Presidente Ivan Duque su gobierno,  el a cuminsa bende weanan hunto cu  Paro a convoca mas mobilisacion den
            of  “Duque  renuncia!”  Pero  tambe  considera uno di ‘derecha’ di mesun  cucharanan y un foyeto cu el a yama:  henter teritorio Colombiano. Nan a
            contra  su  padrino  politico:  “Uribe  partido di ex Presidente Alvaro Uribe.  “Manual de ritmo para el cacerolazo.”  pronostica cu e lo bira similar of mas
            paraco, el pueblo esta berraco!”                                        Tambe  a  introduci  un  app  cu  dife-  grandi cu esunnan di dia 21 y 27 di
                                                Tambe durante e recorido e taxista a  rente zonido produci entre e impacto  november ultimo. Na final e taxista a
            Durante  e  recorido  den  e  taxi,  cu  referi na e causanan di e manifesta-  di e cuchara of palo contra e wea. In-  confesa mi algo: “Mi kier pa e cos aki
            a  dura  mas  cu  e  tempo  normal  y  cion. E ta un mal contento contra e  creibel!                        stop caba.”
            logicamente  mas  placa  cu  loke  nor-  maneho ambiental, social, educacio-
            malmente  mi  ta  paga  pa  e  servicio,  nal,  pension  y  economico  di  Presi-  Un biaha mas durante mi recorido di  Un poco decepciona, el a bisa mi cu
            e  taxista  a  duna  mi  un  informacion  dente Duque. Tambe riba e maneho  regreso pa Aruba, e taxista a entabla  december  ta  e  temporada  cu  e  por
            general  di  e  accion  di  protesta  aki.  cu  e  mandatario  actual  a  duna  na  e  un combersacion masha reflexivo cu  gana algo extra. “Señor, estoy preocu-
            Como periodista semper mi ta keda  asina yama conflicto interno di esun-  mi rond di e paro nacional aki. El a  pado por la ropa y los regalos de mis
            sorprendi  pa  e  taxistanan  Bogotano  nan cu a bira disidente di guerrilla di  bisa mi cu den su condicion di hende  hijos,” el a confia mi. Si e paro sigui, e
            nan capacidad di ta bon informa, pero  Farc, compara cu e presidente ante-  humilde, e tabata na fabor di e mani-  luna clave aki di actividad economico
            nan habilidad di sintesis pa transmiti  rior. Igualmente e taxista a papia to-  festacion  aki,  pasobra  e  tabata  mal  y comercial, ta bay perdi, el a laga mi
            cantidad di informacion den un lapso  cante corupcion grandi, falta di pro-  contento  cu  hopi  cos.  Pero  e  tabata  sa. Un luna cu e sector comercial ta
            cortico di tempo.                   teccion  di  e  lidernan  social  y  tambe  contra vandalismo y violencia, paso-  genera mas cupo di trabou danki na e
                                                e  cunukeronan,  ex  guerrilleronan  y  bra na final di cuenta nan tur tin cu  benta di Pasco y Fin di Aña. “E ta un
            El a bisa mi riba e situacion na Colom-  pueblo indigena.               paga pa e dañonan ocasiona.         luna cu nos por balansa e golpinan cu
            bia y e marchanan masivo denomina                                                                           nos a haya henter aña”, e taxista a bisa
            como  ‘Paro  Nacional’  cu  ta  consisti  Ya casi yegando nos destino, el a pa-  Por cierto mi unico contacto fisico cu  mi cu un preta di man.
            den  un  serie  di  mobilisacion  social  pia tocante e actonan di violencia den  un acto di vandalismo of destruccion
            convoca y organisa dia 4 di novem-  pleno centro di Bogota. E mes, como  tin di haci cu un paradero di bus cu  Ya caba abordo di e avion y mas trankil
            ber ultimo pa e sectornan opositor di  un gran mayoria di Colombiano, ta-  nan glas a wordo destrui cu un bloki,  rumbo  pa  Aruba,  mi  pensamento  a
            gobierno. Ta asina cu su dia siguien-  bata na fabor di e accion aki, pero si  sin motibo. Na Bogota mas cu 68 sta-  bay mesora riba con bendiciona nos
            te, 5 di november ultimo, a presenta  contra di cualkier hecho di violencia  cion di e servicio masivo di transporte  ta. Sinembargo e reflexion di e taxista:
            un mocion di censura den Congreso  of destruccion contra propiedad pu-  TransMilenio  a  sufri  daño,  caminda  “Nos generacion a guli hopi sin bisa
            Nacional  di  Colombia  contra  min-  blico. El a menciona cu varios morto  un  48%  di  nan  structura  a  wordo  nada. Wak kico nos yiunan a hereda!”,
            ister  di  Defensa,  Guillermo  Botero,  a cay, entre nan e hoben Dilan Cruz,  destrui. Ademas di cantidad di bus y  te ainda ta resona den mi cerebro.
   27   28   29   30   31   32