Page 24 - Letterhoeke 2019-1

Een Garde d’Honneur. daar met zijn gezin ging wonen. verklaarden dat de heer Buma met
Gerlacus bezocht, zoals de meeste ‘een toeval op de zenuwen’ was
kwijt, maar keerden pijlsnel weer jongens van zijn stand in die tijd, aangetroffen en bewusteloos was
terug in de bestuurlijke elite toen de Latijnse school. Hij behoorde geweest, maar Verstolk trapte daar
de voormalige stadhouder zijn niet tot de beste leerlingen, niet in. Op 11 juli 1813, z’n 20ste
getrouwen in 1801 van hun eed maar hij ging in 1810 wel naar verjaardag, vertrok Gerlacus met
van trouw had ontslagen. Het ging Groningen om daar rechten te drie andere gardes, als voorhoede
vader Bernhardus bestuurlijk zo studeren. Behalve de inschrijving van in totaal 26 Friese gardes,
voor de wind dat hij in 1807 het hebben we geen sporen van studie te paard in 40 dagen naar Tours
westelijk deel van het voormalige of studentenleven gevonden. In in Frankrijk om daar verder
Stadhouderlijk Hof kocht en 1813 duikt hij in de archieven op onderricht in het krijgsbedrijf
in Leeuwarden wanneer hij van te ontvangen. Gerlacus’ ouders
prefect Verstolk op 30 april een ontvingen tal van brieven waarin
oproep ontvangt om verplicht hij z’n avonturen onderweg en in
dienst te nemen bij de Garde Tours beschreef, maar waarin hij
d’Honneur, een cavalerie-eenheid ook voortdurend melding maakte
waarin zonen van vooraanstaande dat hij krap bij kas zat. Na een
burgers moesten dienen. Napole- korte opleiding volgde er weer
on had na zijn desastreuze veld- een tocht van ruim een maand,
tocht in Rusland nieuwe troepen ditmaal richting Duitsland, maar
nodig en wilde op deze manier zijn eenheid zou niet verder
de elite aan zich binden. Ook de komen dan de stad Mainz, omdat
oudste zoon van de inmiddels tot Napoleon inmiddels bij Leipzig
Maire van Leeuwarden benoemde was verslagen. Indrukwekkend
Bernhardus Buma ontkwam hier zijn Gerlacus’ beschrijvingen van
niet aan. de terugtrekkende, ontredderde
Franse troepen. Hij deserteerde
Garde d’Honneur met zes andere gardes en kwam
Gerlacus zag dienen bij de Garde kort voor kerst 1813 terug in
d’Honneur niet zitten, want hij zijn geboortestad die enkele
deed zijn uiterste best om te wor- weken daarvoor door de Fransen
den afgekeurd. In het archief in was verlaten en waar zijn vader
Tresoar bevinden zich de brieven inmiddels was benoemd tot
van dokter Jorritsma uit Sneek en President-burgemeester.
dokter Simon uit Leeuwarden die

Slecht levensgedrag België, ingekwartierd in Brabantse dorpen, elkaar
Gerlacus trouwde in 1818 met Agatha (Aagt) Dido vaak maanden niet zien; het waren ingrediënten
Cecilia Bouricius van Idema, dochter van de aan voor een vechtscheiding in 1833 nadat Aagt in de
lagerwal geraakte grietman van Aengwirden, ogen van Gerlacus ‘slecht levensgedrag’ had ge-
Martinus Bouricius van Idema. Ze kregen twee toond. Ziek en teleurgesteld trok Gerlacus zich in
kinderen, waarvan de oudste, Bernhardus, in 1823 1837 terug op een bovenetage van een huis op de
op driejarige leeftijd overleed. Dochter Sophie Nieuwestad in z’n geboorteplaats. Hij veranderde
leefde van 1826 tot 1892. Het gezin had voortdu- nog enkele malen zijn testament om te zorgen dat
rend geldzorgen. In de eerste plaats omdat het er niets in handen van zijn voormalige echtgenote
officierstraktement ook in die jaren mager was, terecht zou kunnen komen. Moegestreden stierf
maar tevens omdat (schoon)moeder Sophie Bou- hij op 19 oktober 1838, 45 jaar oud.
ricius van Idema haar verplichting tot financiële
ondersteuning meestal niet nakwam. Verjaagd uit

24 | LETTERHOEKE 1 2019