Page 713 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

Phần thứ ba: VĂN HÓA 681

Hay:
Nhà hai gian, hai mươi người ở.
Rất hẹp hòi, xoay xở làm sao.

Vậy cho nên làm gác trên cao.
Giải một chiếu nằm vào năm bảy... .
1
Tình cảnh hàng trăm công nhân chen chúc chung một

lán mà trong đó chỉ có những chiếc giường cũi chó, dưới gầm
lủng củng nồi niêu, quang gánh treo tua tủa trên đầu là
cảnh rất thường thấy. Mãi đến những năm 1920, khi công

nghiệp mỏ phát triển, nhu cầu về công nhân tăng cao, để
cạnh tranh tránh bị mất nhân lực vào các ngành khác cùng
với phong trào đấu tranh của công nhân mỏ ngày càng lên

cao, các công ty mỏ mới bắt đầu quan tâm ổn định nhân
công bằng cách xây dựng các khu nhà ở kiên cố thay cho

nhà tạm bợ, thậm chí còn cấp nước, cấp điện chiếu sáng.
Năm 1929, Tập san Kinh tế Đông Dương cho biết Công ty
Pháp mỏ than Bắc Kỳ đã cho xây dựng các làng công nhân,
hay còn gọi là các khu chung cư, một bệnh viện và một số

lớp học tại khu vực mỏ Cẩm Phả, bến Cẩm Phả, mỏ Mông
Dương . Tuy nhiên trên thực tế thì những chính sách này
2
chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu ở của đông đảo
công nhân mỏ. Mặt bằng chung thì nơi ăn ở, vệ sinh của
công nhân mỏ Cẩm Phả dưới thời Pháp thuộc đều không

được đảm bảo, dịch bệnh dễ lây lan.
_______________

1. Xem Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh: Địa chí Quảng
Ninh, Sđd, t.3, tr.631.
2. Xem Tạ Thị Thúy: Công nghiệp khai khoáng ở Việt Nam thời kỳ
Pháp thuộc (1858 - 1945), Nxb. Khoa học xã hội, Hà Nội, 2017, tr.532.