Page 58 - MAKSİMUM BİZ | SAYI 12 | KIŞ 2009

Tek Pazar
Avrupa Birli¤i’nin ekonomik bütünleflme hare-
ketleri aras›nda tek pazar›n oluflumu hem, üye ülkeler
aç›s›ndan hem de, üçüncü ülkeler için büyük bir önem
teflkil ediyor. Zaten AB tarihinde de; mal, hizmet, ser-
maye ve insan hareketlerinin serbest dolafl›m› ekono-
mik etkileflim aç›s›ndan oldukça önemli bir dönüm
noktas›d›r. Büyük ve bütünleflmifl bir Avrupa için at›lan
bu ad›m s›n›rlar›n kalkmas› ile tüm üye ülkelerin refah
düzeylerini artt›rmalar›n› sa¤lad›. Her sektörde sa¤-
lanm›fl olan bu ortakl›k, üye devletler aras›nda güçlü
iflbirlikleri oluflmas›na yard›mc› oldu ve birlikten kuv-
vet do¤ar sözünü do¤rularcas›na bugün AB’yi dünya
üzerindeki süper güçlerden birisi olma yoluna soktu.
AB tek pazar›n›n kurulmas›, bugüne kadar olufl-
turulmufl olan ekonomik bütünleflmeler aras›ndaki en
kapsaml›s› olarak görülebilir. Tek pazar, ulusal ekono-
mileri bütünlefltirmeyi amaçlamas›na karfl›n dil, kül-
tür, kimlik ve gelenek alanlar›ndaki ulusal farkl›l›klar›
ortadan kald›rmay› hedeflemez. Asl›nda ekonomik
alanda sa¤lanan bu birlik, üye devletlerin birbirleri ile
olan iliflkilerinde, ulusal düzeydeki düzenlemelerini
tan›r ve bunlara sayg› duyar. Bu ba¤lamda birlik içeri-
sinde al›nacak olan kararlar›n, yurttafllara en yak›nda
olan yetki ikamesi ilkesini kabul eder.
AB’nin kurulmas›n›n ilk somut ad›m›; 1955 y›l›-
n›n Haziran ay›nda, CECA (Avrupa Kömür Çelik Birli¤i)
üyesi olan alt› ülkenin D›fliflleri Bakanlar›n›n Messina’
daki toplant›s›d›r. Bu toplant›n›n yap›lmas›ndaki temel
düflünce ortak bir Avrupa fikrinin orta-
ya ç›kmas›yd›. Toplant› sonucunda, ulu-
sal ekonomilerin birlefltirilmesi, ortak
bir pazar›n kurulmas› ve sosyal
politikalara dair yeni aç›l›mlar getirilmesi
kat›l›mc› ülkelerin tümünce kabul gördü. ‹flte
bu toplant› sonucunda ticareti serbestlefltiren ekonomik
hareketler, Avrupa’y› birlefltiren siyasi yap›lanmalar,
gümrük vergisi ve fiyat k›s›tlamalar›ndan ar›nd›r›lm›fl
bir ortak pazar fikri do¤du.
Tek pazar oluflumunu tamamlamak için topluluk
içinde süre gelen k›s›tlay›c› tarife ve d›fl engellerin kald›-
r›lmas› gerekiyordu. Bu amaçla 17 fiubat1986’da Lük-
semburg ve 28 fiubat’ta ise Lahey’de üye ülkelerin imza-
lar› ile “Avrupa Tek Senedi” kabul edildi. Bu belge ile bir-
li¤i kuran anlaflmalara yenilikler gelmifl, uluslararas› ti-
caretin üye ülkelerin ortak kararlar› ile belirlenip beraber
yürütülece¤i görüflüne var›lm›flt›r. Esas amaç ise tart›fl-
mas›z olarak ortak iç pazar›n gerçekleflmesiydi.
Tek pazar›n felsefesini oluflturan temel nokta libe-
ral düflüncedir. Bu düflünce çerçevesinde, topluluk içeri-
sindeki üye ülkeler aras›ndaki ticari iliflkiler göz önüne
al›n›r ve üye ülkeler aras›nda yap›lacak olan her türlü
mübadele esnas›nda uygulanmakta olan engellerin kal-
d›r›lmas› öngörülür. Bu ba¤lamda serbest dolafl›m ilke-
sinin, bu felsefenin temel dire¤ini oluflturdu¤unu söyle-
mek yanl›fl olmaz.
Serbest dolafl›m, mallar üzerinde topluluk üyeleri
56