Page 1470 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๔๕๗

เปรียบเทียบกับกระบวนการในการบริหารจัดการคดีของศาลในต่างประเทศที่ใช้ระบบอิเล็กทรอนิกส์

และน าเสนอวิธีการบริหารจัดการคดีด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่เหมาะสมของศาลแขวงในประเทศไทย
ทั้งนี้ผู้เขียนจะศึกษาเฉพาะการบริหารจัดการคดีด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ของศาลแขวงธนบุรี

ื่
ั
เพอยังผลให้มีการปรับปรุงพฒนาระบบ ต่อยอดเทคโนโลยี รูปแบบและวิธีการบริหารจัดการคดี
ของศาลแขวงธนบุรีด้วยระบบอิเล็กทรอนิกส์ให้สมบูรณ์พร้อมท างานเป็นต้นแบบของศาลแขวง
ในอนาคตต่อไป

ระบบการบริหารจัดการคดีของศาลแขวงธนบุรี

ิ
ศาลแขวงธนบุรีเป็นศาลชั้นต้นที่มีผู้พพากษาคนเดียวเป็นองค์คณะ มีอ านาจพิจารณาคดี
ิ
่
้
คดีแพงซึ่งราคาทรัพย์สินที่พพาทหรือจ านวนเงินที่ฟองไม่เกิน ๓๐๐,๐๐๐ บาท และคดีอาญาที่มี
อัตราโทษจ าคุกไม่เกิน ๓ ปี หรือปรับไม่เกิน ๖๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจ าทั้งปรับ ตามพระธรรมนูญ
๑
ศาลยุติธรรม มาตรา ๒๕ โดยมีเขตอ านาจเหนือท้องที่เขตธนบุรี เขตบางขุนเทียน เขตบางบอน
เขตจอมทอง เขตคลองสาน เขตราษฎร์บูรณะ เขตทุ่งครุ เขตบางแค และเขตภาษีเจริญ ด้วยเขตอ านาจ
ของศาลแขวงธนบุรีท าให้มีปริมาณคดีเข้าสู่การพิจารณาในแต่ละปีเป็นจ านวนมาก โดยในปี ๒๕๖๓

๒
มีจ านวนคดีที่เข้าสู่การพิจารณาถึง ๑๕,๐๘๘ คดี ดังนั้น ศาลแขวงธนบุรีจึงน าเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์
มาใช้ในการบริหารจัดการคดีหลายระบบ คือ

๑. ระบบสารสนเทศส านวนคดี (Court Information Management System : CIMS) เนื่องจาก

ศาลแขวงธนบุรีเป็นศาลชั้นต้นที่เป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนพจารณาในศาลนับตั้งแต่การท าส านวน
ิ
ิ
ิ
หลักในการพจารณาพพากษาคดี ซึ่งมีส่วนงานที่เกี่ยวข้อง คือ งานส่วนคดี ท าหน้าที่ในการรับ
้
ค าฟอง ค าร้อง ค าแถลง ค าคู่ความต่าง ๆ งานสารบบ งานออกหมาย งานรับ– ส่งหมาย เก็บ ค้นหา
จ่ายส านวนความ ตรวจสอบและควบคุมความเคลื่อนไหวของส านวนความ การเก็บรักษาพยาน
เอกสาร วัตถุ ทรัพย์สินและของกลางในคดี จึงมีการน าระบบสารสนเทศส านวนคดี ซึ่งเป็นระบบ

ติดตามส านวนคดี จัดเก็บส านวนคดีในระบบคอมพิวเตอร์ ตลอดจนระบบการเงินที่เกี่ยวข้องกับงาน
้
ประกอบด้วย งานรับฟอง งานสารบบ งานเก็บส านวน งานหน้าบัลลังก์ งานออกหมาย งานประกันตัว
งานการเงิน (เงินค่าธรรมเนียม) งานสารบรรณ (ที่เกี่ยวข้องกับงานคดี) และงานสถิติคดีศาลชั้นต้น

๑ พระธรรมนูญศาลยุติธรรม มาตรา ๒๕ บัญญัติว่า "ในศาลชนต้น ผู้พิพากษาคนเดียวเป็นองค์คณะมีอ านาจ
ั้
เกี่ยวแก่คดีซึ่งอยู่ในอ านาจของศาลนั้น ดังต่อไปนี้...
(๔) พิจารณาพิพากษาคดีแพ่ง ซึ่งราคาทรัพย์สินที่พิพาทหรือจ านวนเงินที่ฟ้องไม่เกินสามแสนบาท ราคาทรัพย์สินที่พิพาท
หรือจ านวนเงินดังกล่าวอาจขยายได้โดยการตราเป็นพระราชกฤษฎีกา
(๕) พิจารณาพิพากษาคดีอาญา ซึ่งกฎหมายก าหนดอัตราโทษอย่างสูงไว้ให้จ าคุกไม่เกินสามปีหรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท
หรือทั้งจ าทั้งปรับ แต่จะลงโทษจ าคุกเกินหกเดือน หรือปรับเกินหนึ่งหมื่นบาท หรือทั้งจ าทั้งปรับ ซึ่งโทษจ าคุกหรือปรับ
อย่างใดอย่างหนึ่งหรือทั้งสองอย่างเกินอัตราที่กล่าวแล้วไม่ได้..."
๒ ส านักงานศาลยุติธรรม, “สถิติคดีค้างมา รับใหม่ เสร็จไป และคดีค้างไปของศาลทั่วราชอาณาจักร ประจ าปี
พ.ศ. ๒๕๖๓” (มกราคม - ธันวาคม)