Page 1510 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1510
๑๔๙๗
สถานการณ์โรคติดเชื้อโควิด - ๑๙ ถือเป็นจุดเริ่มต้นที่จ าเป็นและส าคัญยิ่งในการพัฒนาระบบ
ิ
ิ
วิธีพจารณาคดีส าหรับผู้ต้องขังในเรือนจ าในลักษณะการประชุมทางจอภาพ ซึ่งมิใช่เป็นวิธีพจารณาคดี
ที่เป็นบทบังคับ หากแต่เป็นรูปแบบทางเลือกให้จ าเลยโดยเฉพาะ และอาจมีใช้ต่อไปในอนาคตด้วย
บทสรุป
การด าเนินคดีอาญามีผลกระทบต่อสิทธิเสรีภาพของจ าเลย และโดยเฉพาะภายใต้สถานการณ์
การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อโควิด - ๑๙ ส่งผลกระทบต่อผู้ต้องขังในเรือนจ า มิได้รับการพจารณาคดี
ิ
ื้
ื่
ั
โดยสะดวกและรวดเร็วอนเป็นสิทธิขั้นพนฐานตามฎหมาย ศาลยุติธรรมได้ปรับตัวเพอท างานในวิถีใหม่
๐
๑
ดังเนื้อความในสารประธานศาลฎีกา ตอนหนึ่งระบุว่า ศาลยุติธรรมค านึงถึงความปลอดภัยของประชาชน
ผู้มาติดต่อราชการและบุคลากรของศาลยุติธรรมเป็นส าคัญยิ่งกว่าสิ่งใด อย่างไรก็ตามการเลื่อนคดีออกไป
โดยไม่ทราบระยะเวลาสิ้นสุด ย่อมท าให้คดีล่าช้าส่งผลกระทบต่อคู่ความ โดยเฉพาะคดีอาญาที่จ าเลย
ิ
ื่
ิ
ิ
ต้องขังระหว่างพจารณา จึงน าวิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์มาใช้เพอให้คดีบางส่วนสามารถด าเนิน
ไปได้โดยปลอดภัยทุกฝ่าย ค านึงถึงความปลอดภัยของประชาชนและบุคลากรของศาลยุติธรรม ทั้งได้ออก
ค าแนะน า ตลอดจนระเบียบราชการต่าง ๆ เพื่อสนับสนุนการท างานของผู้พิพากษาในอันที่จะคุ้มครองสิทธิ
ของผู้เกี่ยวข้องแม้อยู่ในสถานการณ์อนยากล าบาก จึงมีการน าระบบวิธีพจารณาสืบพยานคดีอาญา
ิ
ั
ในลักษณะการประชุมทางจอภาพมาใช้กับจ าเลยในเรือนจ าด้วย โดยค านึงถึงมาตรฐานสากลและสิทธิของ
๑
จ าเลยมิให้เสียเปรียบในการต่อสู้คดี สอดคล้องกับนโยบายของประธานศาลฎีกา เรื่องการสร้างกลไก
๑
ิ
ิ
การด าเนินกระบวนพจารณาและการพพากษาคดีที่ทันสมัยโดยพฒนากลไกและระบบการด าเนินคดีที่มี
ั
ผลกระทบต่อความเป็นอยู่ความปลอดภัยของประชาชน และเศรษฐกิจสังคมของประเทศให้มี
ิ
ประสิทธิภาพ เป็นธรรม และสอดคล้องกับบริบทของสังคม หากระบบวิธีพจารณาคดีดังกล่าวมี
ความน่าเชื่อถือ ทุกฝ่ายยอมรับในมาตรฐาน จ าเลยสามารถใช้สิทธิในการต่อสู้คดีได้อย่างเต็มที่ไม่ยิ่งหย่อน
กว่าวิธีพจารณาปกติ เชื่อว่าแม้สถานการณ์โรคติดต่อดังกล่าวเบาบางลงหรือหมดสิ้นไปแล้ว อาจน าระบบ
ิ
วิธีพจารณาดังกล่าวมาใช้ในการพจารณาคดีในสถานการณ์ปกติได้เช่นกัน โดยแก้ไขประมวลกฎหมาย
ิ
ิ
ื่
ิ
วิธีพจารณาความอาญาให้มีความชัดเจน แต่เพอความคล่องตัวและยืดหยุ่นเกี่ยวกับวิธีพจารณาความ
ิ
ดังกล่าว ควรบัญญัติให้ประธานศาลฎีกาสามารถออกอนุบัญญัติหรือวิธีพจารณความบางประการอนเป็น
ิ
ั
กฎหมายล าดับรองในลักษณะข้อบังคับของประธานศาลฎีกาโดยได้รับความเห็นชอบจากที่ประชุมใหญ่
ของศาลฎีกาและเมื่อประกาศในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้ อันเป็นการยกระดับวิธีพิจารณาความ
อาญาทางเลือกให้แก่จ าเลย เป็นหลักประกันการคุ้มครองสิทธิของจ าเลยที่ถูกคุมขังระหว่างพจารณาอย่าง
ิ
๐
๑ สารประธานศาลฎีกา. (นางเมทิน ชโลธร) ถึงผู้พิพากษา ข้าราชการ และบุคลากรในศาลยุติธรรม. (เผยแพร่
ี
เมื่อ ๙ กรกฎาคม ๒๕๖๔).
๑ นโยบายประธานศาลฎีกา. (นางเมทินี ชโลธร 256๓ - ๒๕๖๔). จุลสารศาลฎีกา. หน้า ๖ - ๗.
๑
