Page 1505 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1505
๑๔๙๒
ื่
การประชุมทางจอภาพหรือสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศอนในสถานการณ์แพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัส
โคโรนา ๒๐๑๙ (Coronavirus Disease : COVID - 19) ศาลชั้นต้นที่มีเขตอานาจในเรื่องดังกล่าวจึงสอบถาม
ผู้ตองหาหรือไตสวนค าร้องขอออกหมายขังผู้ตองหาตั้งแต่ค าร้องขอฝากขังครั้งแรก รวมทั้งครั้งที่ ๒ เป็นต้นไป
ในลักษณะการประชุมทางจอภาพไปยังสถานีต ารวจที่ผู้ต้องหาถูกควบคุมตัวอยู่ ก่อให้เกิดวิถีใหม่ของ
ิ
วิธีพจารณาในกระกระบวนการยุติธรรม เนื่องจากพนักงานสอบสวนไม่ต้องเคลื่อนย้ายผู้ต้องหาจากสถานี
ิ
ต ารวจไปศาล ก่อให้เกิดความสะดวกและรวดเร็วในการพจารณาไต่สวนค าร้องขอฝากขัง อกทั้งญาติหรือ
ี
บุคคลที่ผู้ต้องหาไว้วางใจสามารถเดินทางไปเยี่ยมและพบผู้ต้องหาที่สถานีต ารวจได้ง่าย เมื่อศาลไต่สวน
และอนุญาตให้ออกหมายขังผู้ต้องหาตามค าร้องขอของพนักงานสอบสวนแล้ว ผู้ต้องหาสามารถยื่นค าร้อง
์
ิ
ขอปล่อยตัวชั่วคราวโดยใช้แบบพมพค าร้องแผ่นเดียว (ตามแนวทางนโยบายของประธานศาลฎีกา)
ื่
ผ่านพนักงานสอบสวนเพอส่งให้ศาลทางระบบอเล็กทรอนิกส์หรือแอปพลิเคชันอนได้ทันที หากศาลมีค าสั่ง
ิ
ื่
อนุญาตให้ปล่อยตัวผู้ต้องหาชั่วคราวไม่ว่าจะก าหนดเงื่อนไขในการปล่อยตัวชั่วคราวด้วยหรือไม่ ก็สามารถ
ปล่อยผู้ต้องหาที่สถานีต ารวจได้ทันทีเช่นกัน แต่หากศาลมีค าสั่งไม่อนุญาตให้ปล่อยตัวชั่วคราว พนักงาน
สอบสวนพาผู้ต้องหาไปเรือนจ าโดยตรง ไม่ต้องเดินทางไปที่ศาลอีก
ส าหรับกฎหมายที่เกี่ยวข้องในส่วนอน เช่น ประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพง มาตรา
่
ื่
ิ
๑๕ บัญญัติว่า “ห้ามมิให้ศาลใช้อ านาจนอกเขตศาล เว้นแต่
(๑) ถ้าบุคคลผู้ที่จะถูกซักถามหรือถูกตรวจ หรือบุคคลผู้เป็นเจ้าของทรัพย์หรือสถานที่ซึ่งจะ
ถูกตรวจมิได้ยกเรื่องเขตศาลขึ้นคัดค้าน ศาลจะท าการซักถามหรือตรวจดั่งว่านั้นนอกเขตศาลก็ได้
(๒) ศาลจะออกหมายเรียกคู่ความหรือบุคคลนอกเขตศาลก็ได้ ส่วนการที่จะน าบทบัญญัติ
มาตรา ๓๑, ๓๓, ๑๐๘, ๑๐๙ และ ๑๑๑ แห่งประมวลกฎหมายนี้ และมาตรา ๑๔๗ แห่งกฎหมายลักษณะ
อาญามาใช้บังคับได้นั้น ต้องให้ศาลซึ่งมีอ านาจในเขตศาลนั้นสลักหลังหมายเสียก่อน
(๓) หมายบังคับคดีและหมายของศาลที่ออกให้จับและกักขังบุคคลใดตามบทบัญญัติแห่ง
ประมวลกฎหมายนี้ อาจบังคับได้ไม่ว่าในที่ใด ๆ...”
ิ
่
ประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพง มาตรา ๑๖ บัญญัติว่า “ถ้าจะต้องท าการซักถาม
หรือตรวจ หรือด าเนินกระบวนพิจารณาใด ๆ
(๑) โดยศาลชั้นต้นศาลใด นอกเขตศาลนั้น หรือ
(๒) โดยศาลแพงหรือศาลอาญา นอกเขตจังหวัดพระนครและธนบุรีหรือโดยศาลอทธรณ์
่
ุ
หรือฎีกา ให้ศาลที่กล่าวแล้วมีอ านาจที่จะแต่งตั้งศาลอื่นที่เป็นศาลชั้นต้นให้ท าการซักถาม หรือตรวจภายใน
บังคับบทบัญญัติมาตรา ๑๐๒ หรือด าเนินกระบวนพิจารณาแทนได้”
เมื่อพจารณามาตรา ๑๕ และมาตรา ๑๖ ตามบทบัญญัติดังกล่าว ซึ่งประมวลกฎหมายวิธี
ิ
ิ
พจารณาความอาญา มาตรา ๑๕ บัญญัติว่า “วิธีพจารณาข้อใดซึ่งประมวลกฎหมายนี้มิได้บัญญัติไว้
ิ
โดยเฉพาะ ให้น าบทบัญญัติแห่งประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาใช้บังคับเท่าที่พอจะใช้บังคับได้”
ื่
ฉะนั้น หลักกฎหมายที่ว่ามิให้ศาลใช้อานาจนอกเขตศาลนั้น มีข้อยกเว้นให้มีอานาจแต่งตั้งศาลชั้นต้นอนให้
ี
ิ
ด าเนินกระบวนพจารณาแทนได้ อาจด้วยแต่เดิมมีข้อจ ากัดในการเดินทาง อกทั้งป้องกันความสับสนหรือทับ

