Page 1772 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๗๕๘

ที่เรียกว่าธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ เทคโนโลยีสารสนเทศได้ถูกน ามาใช้อย่างแพร่หลายทั้งภาครัฐ

และภาคเอกชน กฎหมายซึ่งเป็นกฎเกณฑ์ของสังคมและเป็นเครื่องมือของรัฐก็แก้ไขสอดรับกับบริบท
่
ิ
ิ่
ของสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป ตามพระราชบัญญัติแก้ไขเพมเติมประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพง
(ฉบับที่ ๒๘) พ.ศ.๒๕๕๘ มาตรา ๖ ได้เพิ่มข้อความเป็นมาตรา ๓๔/๑ ในหมวด ๓ อ านาจและหน้าที่
ื่
ื่
ิ
ของศาลว่า “เพอให้การพจารณาพพากษาคดีเป็นไปโดยสะดวก รวดเร็ว และเที่ยงธรรมหรือเพอ
ิ
ความเหมาะสมส าหรับคดีบางประเภท ให้ประธานศาลฎีกาโดยความเห็นชอบของที่ประชุมใหญ่
้
ศาลฎีกามีอ านาจออกข้อก าหนดเกี่ยวกับการฟองคดี การสืบพยานและการรับฟงพยานหลักฐาน
ั
ิ
การวินิจฉัยคดี ตลอดจนการด าเนินกระบวนพจารณาใด ๆ ได้ตามความจ าเป็น”และมาตรา ๙
ได้ยกเลิกความในมาตรา ๖๘ เดิม และให้ใช้ข้อความใหม่แทนว่า “การยื่นและส่งค าคู่ความและ

เอกสารในลักษณะนี้ไม่ว่าการนั้นจะเป็นโดยคู่ความฝ่ายใดท าต่อศาลหรือต่อคู่ความอีกฝ่ายหนึ่ง
หรือศาลท าต่อคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง หรือทุกฝ่าย รวมทั้งการแจ้งค าสั่งของศาลหรือข้อความ

อย่างอื่นไปยังคู่ความหรือบุคคลอื่นใด อาจจะด าเนินการโดยทางไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์หรือ

สื่อเทคโนโลยีสารสนเทศอื่นใดก็ได้ ทั้งนี้ ตามหลักเกณฑและวิธีการที่ก าหนดไว้ในข้อก าหนด
์
ของประธานศาลฎีกาโดยความเห็นชอบของที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา และเมื่อข้อก าหนดนั้นประกาศ
ในราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้” ดังนั้น การยื่นและส่งค าคู่ความและเอกสาร รวมทั้งการแจ้ง

ค าสั่งของศาล อาจจะด าเนินการโดยทางไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์หรือสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศอื่นใด

ก็ได้ โดยให้อ านาจประธานศาลฎีกาออกเป็นข้อก าหนดโดยความเห็นชอบของที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา

และประกาศในราชกิจจานุเบกษา

ศาลยุติธรรมได้น าเทคโนโลยีสารสนเทศเข้ามาประยุกต์ใช้ในการบริหารจัดการคดีและ

การให้บริการแก่ประชาชนด้วยการน าเทคโนโลยีและดิจิทัลมาใช้ในการสนับสนุนการพจารณาคดี
ิ
ของศาลยุติธรรมอย่างเป็นระบบตามแผนยุทธศาสตร์ศาลยุติธรรม พ.ศ. ๒๕๖๑-๒๕๖๔ และ

ื่
ั
แผนพฒนาดิจิทัลศาลยุติธรรม ๒๕๖๒-๒๕๖๔ ตามนโยบายของประธานศาลฎีกา เพอให้การเข้าถึง
กระบวนการยุติธรรมและการด าเนินกระบวนพจารณาของศาลเป็นไปได้อย่างสะดวก รวดเร็ว
ิ
ง่ายขึ้น เสียค่าใช้จ่ายน้อยลง และลดปริมาณการใช้กระดาษ ซึ่งระบบบริการด้านดิจิทัลต่าง ๆ ของ

ศาลยุติธรรม ได้แก่ ระบบยื่นฟ้องและส่งค าคู่ความทางอิเล็กทรอนิกส์ (E-Filing) ระบบบริการข้อมูลคดี
ศาลยุติธรรม (CIOS) ระบบค้นหาเขตอ านาจศาล ระบบการส่งเอกสารและประกาศนัดไต่สวน

(E-Notice system) ระบบติดตามส านวนคดี ระบบค านวณค่าธรรมเนียมศาล เป็นต้น ส าหรับการ

ยื่นส่ง และรับค าคู่ความและเอกสารทางระบบรับส่งอิเล็กทรอนิกส์นั้น ประธานศาลฎีกาได้ออก

ข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยการยื่น ส่ง และรับค าคู่ความและเอกสารทางระบบรับส่ง

อิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ.๒๕๖๐ ซึ่งมีผลใช้บังคับนับแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษา