Page 1819 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๘๐๕

ื่
จึงเป็นไปในทิศทางเดียวกัน ด้วยคุณสมบัติเฉพาะต าแหน่งนิติกรต้องได้รับปริญญาตรีหรือคุณวุฒิอย่างอน
ที่เทียบได้ในระดับเดียวกันในสาขาวิชานิติศาสตร์ หรือได้รับปริญญาโทหรือคุณวุฒิอย่างอนที่เทียบได้ใน
ื่
ระดับเดียวกันในสาขาวิชา นิติศาสตร์ หรือได้รับปริญญาเอกหรือคุณวุฒิอย่างอื่นที่เทียบได้ในระดับเดียวกัน
ในสาขาวิชานิติศาสตร์ หรือได้รับปริญญาหรือคุณวุฒิอย่างอนตามที่ส านักคณะกรรมการข้าราชการ
ื่
ศาลยุติธรรม (ก.ศ.) ก าหนดว่าใช้เป็นคุณสมบัติเฉพาะต าแหน่งนิติกรได้ ทั้งตามมาตรฐานการก าหนด

ต าแหน่งของข้าราชการศาลยุติธรรม ต าแหน่งนิติกร ก าหนดให้นิติกรต้องมีความรู้ความสามารถที่จ าเป็น
ส าหรับการปฏิบัติงานในต าแหน่ง ความรู้ที่จ าเป็นในงาน ได้แก่ การมีความรู้ความสามารถในการไกล่เกลี่ย

และประนอมข้อพพาททางเลือก การจัดท าเอกสารเกี่ยวกับคดี การมีความรู้เกี่ยวกับกระบวนพิจารณาความ
ิ
เป็นต้น คุณสมบัติของนิติกรจึงเป็นต าแหน่งที่มีความรู้ความสามารถทางกฎหมายไม่ยิ่งหย่อนไปกว่า
ต าแหน่งเจ้าพนักงานคดี โดยภารกิจและหน้าที่ความรับผิดชอบและลักษณะเนื้อหาของการปฏิบัติงานของ

เจ้าพนักงานคดีและนิติกรจึงสามารถปฏิบัติงานร่วมกันหรือทดแทนกันได้ เว้นแต่การปฏิบัติหน้าที่ในฐานะ
๓
ื่
๒
ผู้ไกล่เกลี่ยคดีผู้บริโภค และการไกล่เกลี่ยคดีแบบกลุ่ม ส่วนข้าราชการต าแหน่งอนอาจท าหน้าที่ในฐานะ
ผู้ไกล่เกลี่ยเมื่อได้รับมอบหมายหรือมีค าสั่งแต่งตั้งจากผู้บริหารศาล

๕. เจ้าพนักงานคดีในหน่วยงานกระบวนการยุติธรรมอื่นและในต่างประเทศ

๕.๑ เจ้าพนักงานคดีของส านักงานอัยการสูงสุด

๕.๑.๑ ความเป็นมาและอ านาจหน้าที่เจ้าพนักงานคดีของส านักงานอัยการสูงสุด
ุ
ั
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พทธศักราช ๒๕๕๐ บัญญัติให้องค์กรอยการมี

อานาจและหน้าที่ตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญและตามกฎหมายว่าด้วยอานาจหน้าที่ของพนักงานอัยการ

และกฎหมายอื่น พนักงานอัยการมีอสระในการพิจารณาสั่งคดีและการปฏิบัติหน้าที่ให้เป็นไปโดยเที่ยงธรรม
ิ

เพอให้การด าเนินงานตามอานาจหน้าที่ของพนักงานอัยการส าเร็จลุล่วงไปได้โดยรวดเร็วและมีประสิทธิภาพ
ื่
พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการฝ่ายอยการ พ.ศ.๒๕๕๓ หมวด ๓ ว่าด้วยการพฒนาคุณภาพใน
ั
ั
การด าเนินคดี จึงบัญญัติให้มีต าแหน่งเจ้าพนักงานคดีในส านักงานอัยการสูงสุดเพอท าหน้าที่เป็นผู้ช่วยเหลือ
ื่
พนักงานอัยการในการด าเนินคดีตามกฎหมาย
๕.๑.๒ คุณสมบัติและการเข้าสู่ต าแหน่ง

ั
พระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการฝ่ายอยการ พ.ศ.๒๕๕๓ มาตรา ๑๐๑ บัญญัติให้มี
ต าแหน่งเจ้าพนักงานคดีขึ้นเพอประโยชน์แก่การพัฒนาคุณภาพในการด าเนินคดีของส านักงานอัยการสูงสุด
ื่
จึงให้มีต าแหน่งเจ้าพนักงานคดีซึ่งเป็นข้าราชการธุรการที่มีความรู้และประสบการณ์ในทางกฎหมาย

๒ ตามพระราชบัญญัติวิธีพิจารณาคดีผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๕๑ มาตรา ๔ ให้มีเจ้าพนักงานคดีท าหน้าที่ช่วยเหลือศาลในการ
ด าเนินคดีผู้บริโภคตามที่ศาลมอบหมาย ดังต่อไปนี้ (๑) ไกล่เกลี่ยคดีผู้บริโภค
๓ ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง มาตรา ๒๒๒/๕ ให้มีเจ้าพนักงานคดีแบบกลุ่มท าหน้าที่ชวยเหลือศาลในการ
่
ด าเนินคดีแบบกลุ่มตามที่ศาลมอบหมาย ดังต่อไปนี้ (๑) ไกล่เกลี่ยคดีแบบกลุ่ม