Page 6 - AHATA
P. 6
2 LOCAL AWEMainta Diamars, 24 Maart 2026
Husticia ta cuminsa cu denuncia
Eliminando tur obstaculo pa victima
SI e mayor parti di abuso sexual nunca wordo denuncia, anto den con pa trata trauma ta esencial. E prome interaccion
e sistema no ta fayando solamente despues di e hecho—e despues di un denuncia hopi biaha ta determina si un victima
ta faya for di e prome paso. Denuncia no mester ta un priv- ta sigui den e proceso of ta hala atras.
ilegio reserva p’esnan cu ta fuerte, esnan cu tin apoyo, of
esnan cu no tin miedo. E mester ta accesibel, sigur y realis- Di tres, e acceso mester ta universal. Mecanismonan di
tico pa tur hende. Te ora esey bira e norma, husticia lo keda denuncia mester ta disponibel den varios idioma, formato
incompleto. y localidad. Esaki ta critico den comunidadnan diverso,
caminda migrantenan, trahadonan vulnerabel of gruponan
E realidad ta cla: Victimanan no ta keda keto pasobra nan margina por tin miedo di autoridadnan. Si e sistema no ta
kier, pero pasobra e prijs pa papia ta demasiado halto. accesibel pa tur hende, e no ta un sistema berdadero—e ta
Miedo pa vengansa, stigma social, consecuencianan finan- un filtro.
ciero y trauma emocional ta crea bareranan cu ta trans-
forma un denuncia den un riesgo. Si nos ta serio tocante Di cuater, sistemanan di apoyo mester ta integra den e
atende abuso sexual, anto e enfoke mester cambia: En bes proceso. Accion legal ta solamente un parti di e caminda.
di pidi victima pa ta “balente,” mester traha sistemanan Victimanan tin mester di apoyo psicologico, guia legal y,
cu ta haci denuncia posibel sin cu mester di curashi como den hopi caso, asistencia financiero. Sin esakinan, denuncia
rekisito. ta bira un acto isola cu consecuencianan aplastante. Un
sistema cu ta anima denuncia mester sostene esnan cu ta
Prome, denuncia mester ta sigur. Esey ta nifica proteccion tuma e paso ey.
fuerte contra vengansa, specialmente na trabou, scol y den
hogar. Canalnan di denuncia anonimo, liñanan di telefon Tambe tin un responsabilidad cultural mas hancho. Sociedad
confidencial y organismonan independiente por duna e mester cambia skepticismo pa apoyo. Ora un denuncia
victima un prome paso sin exposicion inmediato. Siguridad wordo ricibi cu respet en bes di sospecho, mas hende lo
no ta solamente fisico—e ta tambe social y economico. Un tuma e paso.
persona no mester scoge entre denuncia abuso of perde su Haci denuncia “absolutamente posibel” no ta nifica forsa
pan di cada dia of su cas. victima pa papia—e ta nifica elimina tur obstaculo cu actu-
almente ta preveni nan di haci esey. E ta nifica traha un
Di dos, e denuncia mester wordo keri y trata profesion- sistema caminda keda keto no ta e opcion mas sigur mas.
almente. Un di e motibonan mas grandi pa no papia ta e
expectativa cu no lo wordo keri. Victimanan sa cu nan lo Pasobra e berdad ta simpel: Si abuso no por wordo denuncia,
wordo cuestiona, ignora of experencia culpanan. Esaki no e no por wordo para. Y si e no por wordo para, nos no ta
ta un miedo abstracto; e ta basa riba experencianan biba. trata cu incidentenan isola—nos ta mantene un sistema cu
Training pa polis, personal di salud y lidernan institucional ta permiti pa e sigui sosode.

