Page 63 - Kelas XII.indb
P. 63
danéné taler mauruk ngigel, wénten pragina-pragina sané kapilih anggén ngigel lan magambel.
Kasuksman nglawang mautama pisan, boya ja sawates balih-balihan nylimurang manah
nanging margi anggén ngruruh karahayuan ring jagaté. jay
(Kaambil ring Médiaswari, Surat Kabar Pos Bali)
Pidabdab 3. Kerta Basa
Wusan ngwacén gatrané ring ajeng indayang rereh wirasan krunané ring sor!
No Kruna Wirasan kruna
1 mapupul,
2 masolah bungah,
3 wareg tan paneda
4 ngrubéda
5 ngraketang pasametonan
Pidabdab 4. Nyawis Pitakén
Disampuné alit-alité prasida nguratiang gatra punika saha ngrereh wirasan krunané sami
ngiring cawis pitakéné puniki!
1. Napi kwigunan gatra punika?
...........................................................................................................................................................
2.
2. Indik napi sané kabaosang gatrané ring ajeng?
...........................................................................................................................................................
3. Sapunapi pénampén allit-alité wus ngwacén gatra punika?
...........................................................................................................................................................
4. Napi manten pikenoh pidabdab sané kagatrayang punika?
...........................................................................................................................................................
5. Manut alit-alité napiké budaya ngalawang kantun patut kalestariang napi kagentosin atuk
idik sané nyenengin kayun?.
...........................................................................................................................................................
Pidabdab 5. Pangresep Orti Média Cétak
5.1 Teges miwah panglimbak Orti
Kawéntenan orti ring sajeroning panglimbak aab jagat, sampun dahat karasa mabuat pisan, ri
antukan orti punika satmaka pangaweruhan prasida kapireng, kawacén olih sinamian yusa saking
makudang- kudang sorohan piranti, utawi media sané sampun sayan nyanggihan ring panglimbak
jagat teknologiné mangkin. Yéning rerehang ring artos kruna orti, gatra, warta, berita mawit saking
kruna pasang pageh saking pengaruh basa sansekerta, saking kruna “ Vrit” sane madué piteges,
kahanan ”kejadian”, saha yéning selehin ring basa Inggris orti, gatra, warta, utawi berita punika
punika kabaos “Write” sane mateges nyurat utawi nulis. Salanturnyané, yéning selehin ring kamus
besar bahasa Indonesia, kruna “Berita” pitegesnyané inggih punika laporan mengenai kejadian
atau peristiwa yang hangat. Saking makudang-kudang pengertian orti punika, dadosnyané
kapamitegesin indik orti, gatra, warta, utawi berita dados saluiring ”gatra” sane kapireng, kawacen
56 Gatra Bali UDIANA SASTRA

