Page 64 - Kelas XII.indb
P. 64
sané madué tetuek mangda sang miragiang wikan ring indik dagingnyané.
Ring sajeroning panglimbak jagaté mangkin,
sané sampun wénten ring abad-21, sampun
ketah olih para janané kawastanin era tehnologi.
Yéning cutetang ring panglimbak media
informasi ri tepengané mangkin, nénten sakadi com/2011/03/im_surat-kabar5.jpg
riinan sané sarwa sukil tur ngandelang informasi https://jurnalistikumsu.files.wordpress.
oral kémanten. Sané mangkin indik panglimbak
informasiné, sawiakti nénten karasa malih
sukil ngrereh orti utawi warta sané kaanggén
informasi ring sajeroning nincapang kaweruhan,
ri antukan mangkin sinamian informasiné sané
marupa pendidikan, kesehatan, pertanian, agama, miwah sané siosan sampun sarwa élah tur
marupa pendidikan, kesehatan, pertanian, agama, miwah sané siosan sampun sarwa élah tur
dangan ngamolihang. Ri antukan mangkin sampun sadia piranti penunjang sané marupa téknologi
modéren saking media cetak miwah media elektronik, minakadiné sané ngranjing pinaka piranti
media cetak inggih punika sakadi: koran, majalah, pamfl et, buku, miwah sané siosan, piranti
téknologi sané marupa media elektronik sakadi : Radio, Televisi, miwah Internet.media elektronik sakadi : Radio, Televisi, miwah Internet.media elektronik
téknologi sané marupa media elektronik sakadi : Radio, Televisi, miwah Internet.
Indik kamajuan téknologiné punika olih para janané,
Indik kamajuan téknologiné punika olih para janané,
utamannyané para jana sané wénten ring Pulo Bali karasa
utamannyané para jana sané wénten ring Pulo Bali karasa
nénten prasida antuk mimpasin, manawita sané marupa
nénten prasida antuk mimpasin, manawita sané marupa
informasi punika satata gelis pisan ngranjing ring
informasi punika satata gelis pisan ngranjing ring
piranti-piranti sakadi sané munggah ring ajeng inucap,
piranti-piranti sakadi sané munggah ring ajeng inucap,
punika sané mawinan orti utawi informasi punika
punika sané mawinan orti utawi informasi punika
yéning inargamayang satmaka lawat-lawat majalan
yéning inargamayang satmaka lawat-lawat majalan
sané satata ngicénin i raga lelawatan indik pakébeh
manusané miwah panglimbak jagaté ring éra global
puniki, sané sayan élah kapangguhang sakadi tanpa wénten
puniki, sané sayan élah kapangguhang sakadi tanpa wénten
watesnyané.
watesnyané.
Sakémaon sané patut kauratiang mangkin olih para janané ring Bali, yadiastun
Sakémaon sané patut kauratiang mangkin olih para janané ring Bali, yadiastun
punika pakébeh aab jagaté sampun sayan nincap kamajuannyané, mangdané para jana
utamannyané para yowanané ri sajebag Bali, nénten lipia tur surut pikayunané pacang ngraksa,
nyiwi miwah nglestariang budaya Baliné, utamannyané majeng ring basa lan sastra Bali,
5.2 Unsur-unsur Sané nyangkepin indik Orti
Ring sajeroning orti, wénten unsur-unsur orti sané prasida nyangképin indik kawéntenan
daging orti punika, sané ketah kabaosin 5 W, luiré :
− What (napi sané wénten ring sajeroning kawéntenan ”peristiwa”)
− When (ri kapan kawéntenané punika ?
− Who (sira sané nyarengin ring sajeroning kawéntenan punika?)
− Why (napi makawinan kawentenan punika metu?)
− Where (ring dija genah kawéntenan punika?)
− How (sapunapi kawéntenané?)
Saking sorohan unsur-unsur sané ngwangun orti punika, sinamian wantu tunggil tan prasida
kalémpasin. Daging orti punika prasida taler sampun kaanggé sasuluh ring sang sané miragi orti
punika ri tatkala ngamargiang kauripan ring jagaté, saking panglimbak orti taler prasida ngicening
UDIANA SASTRA Gatra Bali 57

