Page 69 - Kelas XII.indb
P. 69
Palajahan 3 Pewaraan Utawi Penyiaran
Pidabdab 1 Ngwangun Pangresep
Ring panglimbak jagaté sekadi mangkin parajanané banget merluang genah utawi media sané
prasida kaanggén ngrauhang pabesen, ide, miwah gagasan sané pacang kasobiahang ring anak
lian pinaka srana komunikasi. Sang sané magatra pinaka subyek kapertama sané meled ngrauhang
pabesen ring sang miragiang gatra (obyek) janten merluang média pinaka srana tranmisi mangda
gatrané prasida kapiragiang becik. mangda alit-alité ngawikanin indik magatra ngiring uratiang
pitakéné ring sor puniki!
1. Sira sané naenin manggihin anak magatra?
2. Sapunapi carané magatra?
3. Napi wastané anaké sané ngwedarang gatra?
Pidabdab 2 Ngwacén wacana Pewaraan Utawi Penyiaran
Magama Tirta Nyungsung Pretiwi
Sampun ketah kauningin Bali wantah magama tirta, subak sujatiné tetamian leluhur sané
nyungsung pretiwi lan toya. Nika awinan toya lan pretiwi taler patut kajaga boya ja kasampingang
saking widang ékonomi tiosan. Pilih-pilihin invéstor sané Patut sida kamanahang sareng sami
mangda cariké dados museum, turisé rauh ka Bali mabalih i raga mamacul, nanging i raga maculin
carik sané tan i raga nuénang.
Pamréntah setata nganikayang mangda sida sinareng sareng nglestariang lan ngajegang
subak. Santukan subak madué pikenoh ring kauripan i ragané, genah nyaga tetamian panglingsiré.
Sakéwanten nénten jati-jati kalestariang, mangkin nyabran rahina ngancan ngamakéhang
kawéntenan alih fungsi lahan pertanian. Makéh pisan gagodan sané ngawinang sametoné ngadol
cariknyané.
“Sampun sapatutnyané i raga ngamanahin indik kawéntenan subak ri wekas, boya ja wecana
kémanten,” tutur antropolog Bali, I Wayan Gria.
Indik pikobet subak sakadi alih fungsi, sampun taler wénten margi sané karasayang sida
ngicénin pamargi. Sakadi pamréntahé ngicénin rékomendasi indik zonasi utawi wewidangan
subak sané patut kawangunin yadiastun madué genah becik (strategis) anggén ngwangun utsaha
tiosan ring pertanian. UNESCO ngicénin peraturan sané dahat nguratiang subak, sakadi nganggén
subak pinaka genah konservasi budaya. I rika taler kabaosang sira ja sané tan nganutin pacang ka-
keniang sanksi, munggah ring UU Lingkungan Hidup, UU Penataan Ruang, lan Perda No.9 warsa
2012 indik subak.
Perda wantah Perda, nénten wénten sané jakti-jakti anulus matresna ring kawéntenan pre-
Perda wantah Perda, nénten wénten sané jakti-jakti anulus matresna ring kawéntenan pre-
tiwiné. Sakadi sané karasayang olih Ni Wayan
tiwiné. Sakadi sané karasayang olih Ni Wayan
indonesiananelok.blogspot.com Tabanan sané tanahnyané kaambil anggén margi olih
Suantri silih tunggil wong pamacul ring Subak
Suantri silih tunggil wong pamacul ring Subak
Sembung Timan Agung, Désa Kelating, Kerambitan
Sembung Timan Agung, Désa Kelating, Kerambitan
Tabanan sané tanahnyané kaambil anggén margi olih
subaké. Pangawitnyané dané nganikayang cumpu
subaké. Pangawitnyané dané nganikayang cumpu
yéning tanahnyané kaanggén margi olih subaké.
yéning tanahnyané kaanggén margi olih subaké.
Sakéwanten pamuputnyané Suantri wau ngeh yéning
Sakéwanten pamuputnyané Suantri wau ngeh yéning
sané kaambil jimbar lan sida kaentasin olih mobil.
sané kaambil jimbar lan sida kaentasin olih mobil.
Manahnyané nyumingki matakén-takén, yuktiké niki
Manahnyané nyumingki matakén-takén, yuktiké niki
margi subak? Yéning margi subak, nika nénten ja
margi subak? Yéning margi subak, nika nénten ja
62 Gatra Bali UDIANA SASTRA

