Page 6 - Ёшлар плюс газетаси 2- СОН

6 1-4-Son, Fevral 2021-YIL Y O S H L A R PLYUS Y
P

радиоэшиттиришлар бош-
ҚЎҚОНдА дАСТЛАБКИ ЖАдИд МАКТАБИ ланди. Радио орқали турли
ҚАЧОН ФАОЛИЯТ КЎРСАТА БОШЛАГАН? мавзулардаги чиқишлар,
суҳбатлар, концерт дастур-
лари радиоэшиттиришлар-
нииг асосини ташкил этган.
1935 йил (бундан 86 йил
олдин) – Ҳамза номидаги
драма театрида (ҳозирги Ўз-
бек Миллий академик драма
театрида) Уильям Шекспир-
нинг шоҳ асари – “Ҳамлет”
трагедиясининг премьера-
си бўлди (Режиссёр Ман-
нон Уйғур). Ҳамлет ролида
Аброр Ҳидоятов ўйнади.
Шу роль билан актёр ижо-
Ёшлар ўртасидаги битта жиноят ҳам — ФОЖиа дида янги давр бошланди.
1900 йил (бундан 121 йил ол- очиш тўғрисида қарор қабул “Ҳамлет” спектакли, ай-
дин) – Қўқонда дастлабки жа- қилди. Бу аввало Туркистон ниқса, Ҳамлет образи ўзбек
«Чорбоғ» маҳалласида яшовчи мактаб ўқувчиси А. Н. жиноятга дид мактаби фаолият кўрсата иқтисодиёти ривожи учун суғо- театри санъати тарихида
қўл урди. У ярим тунда уч нафар ўртоқлари билан спиртли ичим- бош- лади. Тарихчи Алишер риш ва қишлоқ хўжалигини катта воқеа бўлди.
лик ичиб, улфатчилик қилади. Уй эгасининг ухлаб қолганлигидан Исоқбоевнинг қайд этишича, механизациялаш йўналишида- Асар мухлисларнинг
фойдаланиб, унинг автомашинасини олиб қочган. Кўчада турган унинг асосчиси Салаҳитдин ги мутахассисларни узлуксиз муҳаббатини қозонганли-
икки нафар ўртоғини ҳам машинага ўтқазади. Маст ҳолатда ав- Мазитов эди. Мактаб очилга- кўпайтириб бориш талабидан ги сабабли сурункасига
томашинада Яккатут қишлоғи ҳудудидан ўтган Андархон-Фурқат нидан олти ой ўтиб, ўтказилган
йўналиши бўйлаб ҳаракатланиб, бошқарувни йўқотиб, йўлнинг имтиҳонда 8–9 ёшли болалар-
чап томонида бўлган ўрик дарахтига урилади. Натижада енгил тан нинг ёзишлари, китоб ўқишла-
жароҳатлари олиб, ҳодиса жойидан қочиб кетган. ри, ҳисоб, география ва тарих
Жиноят ишлари бўйича Бешариқ туман суди томонидан 11-синф билимини эгаллаганликлари
ўқувчиси — вояга етмаган шахснинг жиноий иши кўриб чиқилди. ҳамда Қуръонни эркин тиловат
Унга шартли ҳукм қўлланиб, икки йил синов муддати тайинланди. қилишлари имтиҳонга йиғил-
Жабрланувчига етказилган моддий зарар ундириладиган бўлди. ганларни ҳайратга солган.
Имтиҳондан сўнг мактабда-
Хўш, ҳали мактабни битирмаган бу ёш ўспирин нега жиноят содир ги болаларнинг сони кескин
этди? ортган. Мактабнинг овозаси
Маҳалла, мактаб ва бошқа масъул идоралар унинг тарбиясига бутун Қўқон уездига тарқалиб,
нега эътибор қаратмади? эндиликда Салаҳитдин Мази-
Бу каби саволларнинг туғилиши табиий. Биз “Чорбоғ” маҳал- тов кундузи юздан ортиқ бола-
ла фуқаролар йиғини раиси Феруза Қамбарованинг бу борадаги ларни, кечалари ёши каттароқ
фикри билан қизиқдик. йигитларни ўқита бошлаган. келиб чиқилган қарор эди. 21 кун намойиш этилди.
— Жиноятни содир этиш омил ва сабаблари маҳалламизда чуқур Мактабга ўқувчилар сиғмай Таъкидлаш жоизки, бу вақт- Ўша пайтларда совет театр
муҳокама қилинди, — дейди маҳалла раиси. — Ўзим бу болага қолгач, Қўқоннинг йирик бой- да Туркистонда муҳандислар жамоатчилиги, чет эллик
мураббийман. Ота-онаси савдогарлик билан шуғулланиб, фарзанд ларидан Мирзо Умар ҳожи ўз ойига 20–40 минг рубль маош театр мухлислари спектакл-
тарбиясига эътиборсиз бўлган. Ҳатто туни билан қаерда юриши маҳалласида янги мактаб қу- олган. Оддий извошчи эса ун- га ва Ҳамлет образига қо-
билан қизиқмаган. Албатта, бунда маҳалланинг айби бор. Ҳозирда риб, Салаҳитдин Мазитовни дан икки марта кўп топгани- йил қолдилар. Ҳамлет Аброр
бу ўқувчи назоратимизда. Мактабларда ўтказилаётган тадбирларга ўқитувчиликка таклиф этган. дан уялган ва ўзининг ҳақиқий Ҳидоятов ижросида ҳақиқий
жалб қиляпмиз. 1923 йил (бундан 98 йил ол- касбини астойдил яшириб, инсонпарвар мутафаккир,
Ёшлар ўртасидаги битта жиноят ҳам аслида фожиа. Бунга асло дин) – Туркистон давлат уни- қора ишчи, юк ташувчи, мар- ҳис-туйғуларга бой роман-
бефарқ қараб бўлмайди. Бугунги кунда тирикчилик важи билан верситети (ҳозирги Ўзбеки- дикор бўлиб кун кечирган кўп тик қаҳрамондир.
1993 йил (бундан 28 йил
стон Миллий университети) сонли юқори малакали ишчи-
аксарият оилаларда фарзанд тарбиясига эътибор сусайди. Айрим кенгаши ўз мажлисида янги лар бўлган. олдин) – Китоб баланд тоғ
ота-оналар болаларини назоратсиз қолдириб, йиллаб хорижда 1927 йил (бундан 94 йил ол- расадхонаси мажмуаси таш-
ишлайди. Мутахассисларнинг фикрига кўра, вояга етмаганлар муҳандислик-мелиорация фа-
культетини иккита: мелиора- дин) – Тошкентда қуввати 2 кВт кил этилди.
ўртасида содир этилган жиноятларга фарзандлар тарбияси билан ция ва сув энергиясидан фой- бўлган оммавий радиостанция Алишер эГАМБЕРдИЕВ
ота-оналар етарли даражада шуғулланмаслиги, оиладаги доимий даланиш бўлимлари таркибида ишга туширилиб, мунтазам тайёрлади.
жанжаллар сабаб бўлмоқда.
Маҳаллани жиноятдан холи ҳудудга айлантириш осон иш эмас.
Бугунги кунда Бешариқ туманида 62 та маҳалла фуқаролар йиғи- КИТОБ ЎҚИЙдИГАН ВА ЎҚИМАЙдИГАНЛАР
ни бор. Ўтган йилда 58 та маҳаллада жиноятчилик содир этилган. 1. Китоб ўқишни одат қилган қараб юрадиганларга бўлинади.
“Юқори Зарқайнар”, “Кулолобод” маҳалла фуқаролар йиғинида шахслар телевизор экранидан 4. Киши ақлли бўлиб қолиши
криминоген вазият оғир. нари кетмайдиган кишиларни учун 10 та китоб кифоя. Ўша
— Жиноятчиликни жиловлаш ва турли ҳуқуқбузарликнинг ол- бошқара олишади. ўнтани топиш учун эса минглаб
дини олишда маҳалланинг ўрни беқиёс, — дейди туман маҳалла 2. Қанча кўп китоб ўқисанг, китобларни ўқиб чиқиши керак
ва оилани қўллаб-қувватлаш бўлими бошлиғи Гулчеҳрахон Йўлдо- бировларга шунча кам тақлид бўлади.
шева. — Шу боис мамлакатимизда бу тизимнинг жамият ҳаётидаги қиласан. 5. Ўрта ҳол инсонларнинг
ролини ошириш, ваколатларини кенгайтириш, ҳар бир маҳаллани 3. Одамлар икки тоифага, ху- уйида катта телевизори бор.
жиноятдан холи ҳудудга айлантиришга муҳим эътибор қаратил- сусан: китоб ўқийдиганлар ва Бойларнинг уйида эса, катта ку-
япти. Туманимиздаги маҳаллаларда жиноят ва ҳуқуқбузарликлар китоб ўқийдиганларнинг оғзига тубхона.
тизимли равишда маҳаллада муҳокама қилиняпти. Таъсир чораси
— “жамоатчилик иззаси” қўлланилмоқда. Аммо, тан олиш керак,
қилинаётган бу саъй-ҳаракатларга қарамай, маҳаллаларда жиноят- дАФТАР ҲОШИЯСИдАГИ БИТИКЛАРдАН
лар, ёшлар ўртасида ҳуқуқбузарликлар сони камаймаяпти. Таянч
пунктларининг фуқаролар йиғини билан бир бинода жойлашти- Минг йил яшаган бир саҳоба "Эсиз-эсиз, у иш қилади. Ҳаёт деган иморатга ақалли битта
рилиши, профилактика инспекторларининг жамоат тартибини эшикдан кирдиму бу эшикдан чиқиб кетаяп- ғишт қўйиб кетади. Яна бир хиллари бор: ўша
сақлаш бўйича ёрдамчилари штати жорий этилганига қарамай, ман”, деган экан. Шунақа, болам… Ҳеч ким иморатдан ақалли битта ғиштни ўғирлаб кетги-
ҳуқуқбузарликлар профилактикасига оид чора-тадбирлар кутилган ўлишни ўйламайди. Аммо одамзодга умр ўлчаб си келади. Ўғирлаб ку, ҳеч қаёққа боролмайди,
натижаларни бермаяпти. Аввало, маҳалла раислари, ўринбосарла- берилган. Шунақаликка шунақа-ку, одамнинг нариги эшик олдига борганда барибир ташлаб
ри бунда масъулиятни ошириши керак. умри неча йил яшагани билан ўлчанмайди. Бир кетади. Икки орада иморатни бузгани қолади…
хил одамлар бор: у эшикдан кириб, бу эшикдан

Қайсики маҳаллада жиноятчиликнинг олдини олиш учун барча чиқиб кетаётганда қўлидан келганча савобли Ўткир ҲОШИМОВ
бир ёқадан бош чиқарса, бу иллатга қарши одамларда муросасиз
кайфият шаклланса, ўша ҳудудда тинчлик-осойишталик таъмин- ҚИЗИҚАРЛИ МАЪЛУМОТ!
ланиб, эзгу ишлар кенг қулоч ёзади. Аҳоли хотиржам ҳаёт кечи-
риб, юртда олиб борилаётган ислоҳотларга ишончи ортади. Аҳоли 1.Иш учун вақт топинг – бу муваффақият баҳоси.
билан ишлашда “маҳаллабай” тизимининг жорий этилиши жино- 2.Ўйлаш учун вақт топинг – бу куч манбайи.
ятчилик ва ҳуқуқбузарликнинг олдини олишда ҳам катта самара 3.Ўйин учун вақт топинг – бу ёшликнинг сири.
беради. Энди фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари ти- 4.Ўқиш учун вақт топинг – бу билим пойдевори.
зимидаги барча масъуллар маҳаллаларда, одамлар орасида юриб, 5. Дўстлик учун вақт топинг – бу бахт манбайи.
уларнинг муаммоларини ўрганади, аҳолини қийнаётган масала- 6.Севги учун вақт топинг – бу ҳаётнинг муқаддас совғаси.
ларга ечим топади. 7.Орзу учун вақт топинг – шунда кўнгил юлдузларга етади.
Маъсуджон СУЛАЙМОНОВ 8.Кулгу учун вақт топинг – бу ҳаёт қийинчиликларини енгишга ёрдам беради.
9.Гўзалик учун вақт топинг – бу нарса ҳамма жойда мавжуд.
10.Соғлик учун вақт топинг – бу ҳаёт хазинаси.