Page 174 - 44_LiryDram_2024
P. 174
zakochany
Kalina Izabela Zioła*
Petar Kanavelić, (inaczej zwany Canavellim lub Canavelisem) był najbardziej znanym chorwackim pisarzem w okresie późnego ba-
roku. Urodził się 27 grudnia 1637 na wyspie Korćuli i z nią związany był przez całe życie, po- mimo tego, że przez wiele lat przebywał w We- necji. Choć pochodził z bogatego domu szla- checkiego, nie wyjechał na studia do Włoch, by uczyć się w jednym z tamtejszych ośrod- ków uniwersyteckich, ale pozostał w Korčuli i uczęszczał tam do szkoły duchownej, ucząc się zwłaszcza łaciny i włoskiego oraz innych przedmiotów. W swoich pracach literackich udowodnił, że dobrze poznał literaturę i staro- żytną mitologię zarówno Greków, jak i Rzymian. Odznaczał się głębokim patriotyzmem wobec swojego miasta i wyspy Korćuli. Manifestował także obywatelską lojalność wobec Republiki Weneckiej i przyjaźń wobec Dubrownika i je- go mieszkańców. Dożył sędziwego wieku 82 lat i zmarł bezpotomnie na swojej ukochanej wyspie Korćuli 16 stycznia 1719 roku.
Był pisarzem bardzo płodnym, a jego twórczość jest niezwykle różnorodna. Pisał zarówno tek- sty liryczne, jak i epickie i dramatyczne. Bardzo dużo zachowało się również pieśni religijnych i misyjnych. Jest też autorem kilku wielkich dzieł religijno - historycznych, z których naj- ważniejszym jest Święty Jan, biskup Trogiru,
i król Koloman oraz Męka Pańska. W pisaniu posługiwał się trzema językami – chorwac- kim, włoskim i łaciną, choć jego podstawowym językiem literackim był chorwacki.. Niestety, pomimo ogromnej ilości napisanych utworów prawie wszystkie z nich zachowały się jedynie w rękopisach.
Najstarsze manuskrypty Petara Kanavelića po- chodzą z 1660 roku, można więc domniemy- wać, że zaczął swoją działalność literacką ma- jąc 23 lata. Początkowo pisał wiersze okolicz- nościowe, związane z wielkimi wydarzeniami historycznymi i politycznymi, jak na przykład o strasznej tragedii w Dubrowniku – wielkim trzęsieniu ziemi w 1667 roku.
Dla mnie, jako Polki, bardzo ważne są jego dwa panegiryki do króla polskiego Jana III Sobie- skiego, który wsławił się zwycięstwem nad Turkami i wyzwolił Wiedeń z oblężenia turec- kiego. Były to „Pieśń do Chwalebnego Kró- la Polski Jana Sobieskiego, pogromcy Turków i Wiednia Obrońcy” (z dedykacją prozą po ła- cinie) i „Pieśń II na cześć tego samego króla Jana Sobieskiego”. Choć w owym czasie wielu poetów i pisarzy opiewało to zwycięstwo na- szego władcy, to dopiero wyżej wymienione dwie pieśni Petara Kanavelića rozsławiły bi- tewny wyczyn Sobieskiego w wymiarze mię- dzynarodowym. Za pośrednictwem kardynała
Poeta
w Korćuli
172 LiryDram lipiec–wrzesień 2024
