Page 225 - Кыргызстан тарыхы 11 - кл
P. 225
таган. Конституциянын долбоору адеген- Кыргыз Республикасынын Мамлекеттик Ж елеги Жогорку
де элдик талкууга коюлуп, 2010-ж. 10- 1Сеңеш тарабынан 1992-ж. 3-мартта бекитилген. Анын долбоо-
июнда өткөрүлгөн референдумда жалпы рунун авторлору ~ Э. Айдаров, Б. Ж айчыбеков, С. И пт аров,
эл тарабынан жогору колдоого ээ болгон. Ж. М ат аев, М . Сыдыков.
Ушул референдумда эл Роза Исаковна Кыргыздар желекти биримдиктин символу катары байыр-
Отунбаевага өткөөл мезгилде Кыргыз кы доордон бери эле пайдаланып келген. Кыргызда:
Республикасынын президентинин мил- «Тазалыкты суудан ал,
детин аткарууну тапшырган. Ошентип Ынтымакты туудан ал», -
Кыргызстандын эли мамлекетти башка-
руунун парлам енттик ж олун тандап деген ылакап сөз болгон. Академик А. Ч. Какеевдин пикири
боюнча желек - бул шарттуу аталыш. Кыргыздар аны желек,
алды. Азыркы учурда Кыргыз Респуб-
Р. Отунбаева. т уу, байрак, асаба деп түрдүү аташат. Чындыгында жогоруда
ликасынын мамлекеттик бийлигинин эң
жогорку органы болгон, чыныгы элдик бийликти аныктай тур- италгандардын бардыгы желектин элементтери болуп эсептелет.
Ж елек негизинен найзага окшогон жыгачтан (туудан) жана
ган Ж огорку Кеңештин алдында сапаттуу мыйзамдарды иштеп
чыгып, аны жүзөгө ашыруу милдети турат. ига бекитилген кездеме (асабадан) турат. Манас эпосунда:
2011-жылдын 30-октябрында Кыргыз Республикасынын Атасынын кызыл туу Асабасын бу туунун
төртүнчү Президентин шайлоо болуп өттү. Бул шайлоодо Кыр- Аягын жерге сайылтып Асман ж акка жайылтып -
гыз Республикасынын Президентинин кызмат ордуна 16 сая- деп айтылат. Демек туу сайылат, ал эми асаба жайылат. Туунун
сатчы талапкер болушту. Талапкерлер ар түрдүү саясий көз ка- учуна ашталган учтуу темир желек деп аталган. «Манаста»:
раштагы, позициядагы адамдар эле. Алардын баары шайлоо ал-
дында программалары менен чыгышкан. Демократиянын прин- Желеги туудан бөлүнбөй, Жер союлуп былкылдап,
циптеринде өткөн шайлоодо Кыргыз Республикасынын Прези- Жердин жүзү көрүнбөй. Желеги алтын туу болду. -
дентин шайлоого катышкан шайлоочулар- деген жери бар. Туу менен желек ашталган жерге байрак илин-
Ш да курмандыкка чалынган жылкынын куйругун байрак ката-
дын басымдуу көпчүлүгү (62,2 %) А. Атам-
ген. Байыркы заманда түрк элдери жортуулга аттанаар алдын-
баевдин программасын жактырышып, ал
үчүн добуш беришкен. Ошентип, Атам-
ры пайдаланган. Кээ бир учурда байрак эшилген жиптен жаса-
баев Алмазбек Шаршенович Кыргыз Рес-
лып, башына чачы тагылган. Байыркы кыргыздарда туунун
публикасынын Президенти кызматына
түсү кызгылт (жошо) болуп ага бекиген асаба көк, ак, жашыл,
шайланды. 2011-жылдын 1-декабрында
кара жана кызыл түстөрдө болгон. «Манас» эпосундагы:
жаны шайланган Президенттин инаугу-
рациясы (такка отуруу аземи) болуп өттү,
Айгайлаган ызы-чуу.
Көк жаңырган улуу чуу, -
анда Кыргызстандын өткөөл мезгилдеги Ак асаба кызыл туу, Көк асаба кызыл туу,
Президенти Р. И. Отунбаева өзүнүн ыйга- деген ыр саптары буга далил.
А. Атамбаев, рым укуктарын А. Ш . Атамбаевге расмий Кыргыз Республикасынын мамлекеттик желегинин асаба-
түрдө өткөрүп, Кыргызстанда бир жыл сынын түсү кызыл. Бул эрдиктин, кайратмандыктын символу
сегиз айга созулган өткөөл мезгил аяктады деп жыйынтыктады. катары эсептелет. Асабанын ортосундагы күндүн фонунда бей-
Бул окуя эгемендүү Кыргыз Республикасынын коомдук-саясий кутчулукту, байлыкты кыргыз элинин дүйнө, чексиз аалам
тарыхындагы өтө маанилүү окуя, жаңы саясий маданияттын баш- менен байланышын көрсөткөн боз үйдүн түндүгү тартылган.
талышы катары бааланды. Асаба бекиген туунун түсү да кызыл, анын башына темирден
жасалып, алтын жалатылган желек ашталган. Тууга желек аштал-
Өлкөбүздүн Конституциясында белги- ган жерге алтын түстөгү жиптен эшилген чачылуу байрак илинген.
Кыргыз Республика- ленгендей Кыргыз Республикасынын мам- Кыргыз Республикасынын Герби Жогорку Кеңеш тарабы-
сынын мамлекеттик иан 1994-ж. 14-январында бекитилген (авторлору - А. Абдраев
символдору лекеттик символдору - Ж елеги, Герби
жана Гимни бар. менен С. Дубанаев). Гербде символикалуу түрдө күн, тоолор, көл,
www.trk.kg
224
