Page 783 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc
P. 783
Phần thứ ba: VĂN HÓA 743
Ngoài ăn Tết ở gia đình, người Sán Dìu còn tổ chức Tết ở
các công trình tâm linh tín ngưỡng, các không gian công cộng
của địa phương. Đồng bào Sán Dìu ở xã Dương Huy trong
những năm gần đây thường tổ chức ăn uống, vui chơi, hát
Soọng cô tại đền Dương Huy vào dịp Tết Nguyên đán.
Người Dao Thanh Phán và Dao Thanh Y ở Cẩm Phả
thường ăn Tết Nguyên đán sớm hơn các tộc người khác,
khoảng từ Rằm tháng Chạp đến hết ngày mồng 1 của năm
mới. Nhà nhà dừng việc đồng ruộng, nương rẫy, sắm tết và
cúng tết ở nhà tổ (nhà trưởng họ) để tưởng nhớ tổ tiên rồi về
ăn tết ở nhà chòi (gia đình của mình). Mỗi dòng họ chọn một
ngày đẹp để tổ chức ăn tết. Trước đây, lễ vật tại nhà tổ
thường gồm gà, gạo, thịt, rượu để cúng thần linh, thổ địa, do
các gia đình đóng góp. Sau tết ở nhà tổ, các gia đình chọn
một ngày đón tết riêng. Khoảnh khắc đón giao thừa, vì thế,
khác nhau giữa các nhà chứ không nhất định vào đêm 30 Tết
như của người Kinh. Theo phong tục, mâm cỗ của người Dao
Thanh Y phải có 1 con gà, 1 xâu gan, 2 xâu thịt lợn, 1 bát ốc,
3 chén rượu kèm bánh gù, bánh bột.
Trong gia đình, người đứng ra làm lễ cúng phải là người
con trai đã được cấp sắc hoặc thầy mo. Sáng ngày mồng 1
Tết, phụ nữ cho lợn, gà ăn; đàn ông sẽ mang hạt giống đi
trồng ở vườn, sau đó đến nhà thầy mo xin lộc cho gia đình rồi
mới đi chúc tết họ hàng, bạn bè, tham gia các trò chơi dân
gian như kéo co, đẩy gậy, ném còn... Ngày Tết Nguyên đán
của người Dao Thanh Phán ở Cẩm Phả có món bánh chưng
dài, bên trong gồm có nhân thịt lợn và lá cơm lông. Bên cạnh
đó, họ còn chuẩn bị các món bánh tày lồng ệp, bánh dày,
bánh chưng gù... để cúng Bàn Vương. Người Dao Thanh Y có

