Page 829 - Microsoft Word - Cam Pha dat va nguoi.doc

Phần thứ ba: VĂN HÓA 789

trở lên) và đảm bảo các điều kiện, như: 1) Gia đình trong
khoảng thời gian đó không có người mất (không vướng vận áo
xám); 2) Hai vợ chồng Ông Đám phải là cặp đôi tháo vát,
nhanh nhẹn và giỏi việc gia chánh; 3) Gia đình kinh tế ổn

định, con cái của vợ chồng Ông Đám phải phương trưởng,
ngoan ngoãn; 4) Người theo đạo Công giáo không được nuôi
Ông Voi .
1
Ngoài các tiêu chí lựa chọn như trên, Ông Đám được dân

làng chọn phải tuân thủ các quy định sau khi nhậm chức, như
kiêng ăn uống, nhậu nhẹt xô bồ, kiêng ăn các loại thịt sống,
kiêng ăn thịt chó, mèo hoặc những món ăn không sạch sẽ (như

tiết canh, nội tạng động vật). Ông Đám phải sử dụng bát đũa,
cốc chén riêng; đi ra ngoài cũng phải tự mang nước hoặc đồ ăn
của mình theo, không vào ăn trong quán xá. Một số trường
hợp, Ông Đám còn kiêng cắt tóc, sợ người khác “túm tóc, sờ

đầu” mất thiêng. Diễn giải theo cách khác, khi được dân làng
lựa chọn, Ông Đám đã thay đổi thân phận từ một người bình
thường sang một người được cả làng tôn trọng, coi như người

bề trên. Theo cổ tục, trong các bữa ăn hằng ngày tại gia đình
cũng như ngoài cộng đồng, Ông Đám sẽ phải là người ăn trước
(không được ăn đồ thừa của người khác). Nếu có người ăn
trước, thì Ông Đám sẽ không ăn nữa. Ở nhà, nếu đến bữa

cơm, Ông Đám chưa về hoặc có việc đột xuất, thì người nhà
phải chờ cơm hoặc phải phần riêng cho Ông, rồi mới được ăn.
Từ khi được dân làng lựa chọn, Ông Đám cũng phải để ý cách

xưng hô và lời ăn tiếng nói. Theo quan niệm dân gian, kể từ
_______________

1. Theo lời kể của ông Lý Văn Quân, sinh năm 1978, người được chọn
làm “Ông Đám” năm 2023 tại xã Cẩm Hải, ngày 17/7/2023.