Page 1831 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๘๑๗

๗. บทสรุปและข้อเสนอแนะ

ในการปฏิบัติหน้าที่ของต าแหน่งเจ้าพนักงานคดี (Case Affairs Officer ) นั้น อ านาจหน้าที่หลัก

ของเจ้าพนักงานคดีในคดีผู้บริโภค คือ การให้ความช่วยเหลือและคุ้มครองสิทธิของผู้บริโภค (Consumer
ื่
protection) เพอให้โอกาสผู้บริโภคเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมได้โดยง่าย สะดวกรวดเร็ว และประหยัด
ค่าใช้จ่าย และสนับสนุนศาลในการด าเนินคดีผู้บริโภค เพอให้ศาลมีเครื่องมือที่ส าคัญโดยการท าหน้าที่
ื่

แสวงหาข้อเท็จจริง และตรวจสอบรวบรวมพยานหลักฐานตามกรอบอานาจหน้าที่ ตลอดถึงการให้
ิ
ิ
ความช่วยเหลือคู่ความในการด าเนินกระบวนพจารณาตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติวิธีพจารณา
คดีผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๕๑ มาตรา ๔ เจ้าพนักงานคดีในคดีอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบ ในชั้นไต่สวน
มูลฟองหรือระหว่างพจารณาท าหน้าที่ช่วยเหลือศาลในการด าเนินคดีทุจริตและประพฤติมิชอบตามที่
้
ิ
ศาลมอบหมาย ตามที่บัญญัติไว้ในพระราชบัญญัติวิธีพจารณาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ พ.ศ. ๒๕๕๙
ิ
มาตรา ๗ และเจ้าพนักงานคดีแบบกลุ่มท าหน้าที่ช่วยเหลือศาลในการด าเนินคดีแบบกลุ่มตามที่ศาล

ิ
มอบหมาย ตามประมวลกฎหมายวิธีพจารณาความแพง (ฉบับที่ ๒๖) มาตรา ๒๒๒/๕ แต่ในทางปฏิบัติ
่
เจ้าพนักงานคดีในคดีผู้บริโภคและคดีที่มีการด าเนินคดีแบบกลุ่มได้ปฏิบัติหน้าที่ตามที่กฎหมายก าหนด
เพยงบางส่วนเท่านั้น ส่วนเจ้าพนักงานคดีในคดีทุจริตและประพฤติมิชอบที่ได้ปฏิบัติหน้าที่ตามที่กฎหมาย
ี
ก าหนดแล้ว จากการศึกษาการพัฒนาระบบเจ้าพนักงานคดี สามารถสรุปประเด็นปัญหาได้ดังนี้

๑. ปัจจุบันมีปริมาณคดีผู้บริโภคเข้าสู่การพจารณาของศาลยุติธรรมจ านวนมาก ประกอบ
ิ
กับภารกิจและหน้าที่ความรับผิดชอบของเจ้าพนักงานคดีตามที่ส านักงานศาลยุติธรรมก าหนด มีกรอบ
การปฏิบัติงานที่ครอบคลุมแทบทุกขั้นตอนของการด าเนินคดี ได้แก่ ภารกิจและหน้าที่ความรับผิดชอบ

ตามกฎหมาย และภารกิจและหน้าที่ความรับผิดชอบอนที่อาจได้รับมอบหมายจากผู้พพากษา แต่อตราก าลัง
ิ
ื่
ั
บุคคลากรในส่วนหรือกลุ่มงานเจ้าพนักงานคดีโดยเฉพาะต าแหน่งเจ้าพนักงานคดีในศาลชั้นต้น มีเพยง
ี
ั
ศาลละ ๑ ถึง ๒ อตรา ซึ่งจึงไม่สอดคล้องกับภารกิจหน้าที่ความรับผิดชอบและปริมาณคดีในแต่ละปี ทั้งยัง
ุ
ขาดเจ้าหน้าที่ธุรการและอปกรณ์ส านักงานสนับสนุนงานของเจ้าพนักงานคดี รวมถึงยังขาดคู่มือการ
ปฏิบัติงานเจ้าพนักงานคดีทมีความเป็นปัจจุบัน
ี่

๒. การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงานคดีต้องใช้ความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์
ตลอดจนทักษะหรือความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ได้แก่ ด้านคดีผู้บริโภค คดีที่มีการด าเนินคดีแบบกลุ่ม

คดีอาญาทุจริตและประพฤติมิชอบ คดีเลือกตั้ง เจ้าพนักงานคดีจึงจ าเป็นต้องได้รับการพฒนาความรู้
ั
ิ่
ทางด้านกฎหมายและวิชาการและทักษะเฉพาะด้าน แต่ในอดีตยังไม่มีหลักสูตรการอบรมที่เพมทักษะและ
ความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านของเจ้าพนักงานคดี คงมีแค่หลักสูตรอบรมด้านกฎหมายทั่วไปเท่านั้น

๓. ความเจริญก้าวหน้าในสายอาชีพ ปัจจุบันต าแหน่งเจ้าพนักงานคดีในศาลยุติธรรมเติบโต
สูงสุดเพยงระดับต าแหน่งช านาญการพิเศษ ส่วนพนักงานคดีปกครองของศาลปกครองและเจ้าพนักงานคดี
ี
ขององค์กรอยการ สามารถเติบโตได้สูงสุดถึงระดับทรงคุณวุฒิ ทั้งพนักงานคดีปกครองสามารถสะสม
ั
ั
อายุงานเพื่อสมัครสอบผู้ช่วยผู้พิพากษา ตุลาการศาลปกครอง และอยการผู้ช่วยได้