Page 1832 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21
P. 1832
๑๘๑๘
๔. ภารกิจและหน้าที่ความรับผิดชอบของเจ้าพนักงานคดี แตกต่างจากข้าราชการ
ิ
ื่
ศาลยุติธรรมอน ในหลายภารกิจมีความใกล้ชิดและเชื่อมโยงกับผู้พพากษา มีบทบาทสนับสนุนงานของ
ิ
ผู้พพากษาอย่างแท้จริง ทั้งด้านการค้นหาความจริง แสวงหาพยานหลักฐาน การจัดท ารายงานเกี่ยวกับ
ิ
พยานหลักฐานเสนอต่อผู้พากษา การช่วยเหลือผู้พพากษาบันทึกค าพยาน การตรวจสอบข้อเท็จจริงและ
ิ
ื่
ข้อกฎหมาย การท าความเห็นเสนอผู้พพากษาเพอประโยชน์ในการท าค าพากษา รวมทั้งการยกร่าง
ั
ิ
ิ
ค าพพากษาหรือค าสั่ง อนเป็นการปฏิบัติหน้าที่ช่วยเหลือผู้พพากษาในลักษณะกึ่งตุลาการ แต่ปัจจุบัน
เจ้าพนักงานคดีอยู่ภายใต้ก ากับดูแลของเลขาธิการส านักงานศาลยุติธรรม ถูกประเมินโดยผู้อานวยการ
ส านักอ านวยการประจ าศาล หรือผู้อ านวยการส านักงานประจ าศาล แล้วแต่กรณี
ิ
๕. พระราชบัญญัติวิธีพจารณาคดีผู้บริโภคมีผลใช้บังคับนับแต่วันที่ ๒๔ สิงหาคม ๒๕๕๑
เป็นกฎหมายที่ต้องการแก้ไขความไม่เป็นธรรมในการด าเนินคดีที่เกี่ยวกับการบริโภคสินค้าหรือบริการ
ซึ่งคู่ความแต่ละฝ่ายมีฐานะไม่เท่าเทียมกัน โดยบทบัญญัติของกฎหมายฉบับนี้ใช้ระบบการพจารณาคดี
ิ
ค่อนไปในระบบไต่สวน (Inquisitorial) ซึ่งเป็นระบบที่เน้นบทบาทผู้พพากษาในการค้นหาความจริงด้วย
ิ
ตนเอง ที่มิได้จ ากัดการพิสูจน์อยู่ที่พยานหลักฐานของคู่ความเท่านั้น จึงก าหนดให้มีต าแหน่งเจ้าพนักงานคดี
ท าหน้าที่ช่วยเหลือผู้พพากษาในการตรวจสอบข้อเท็จจริงและรวบรวมพยานหลักฐานต่าง ๆ แล้วจัดท า
ิ
รายงานสรุปข้อเท็จจริงเสนอผู้พิพากษา เจ้าพนักงานคดีจึงเป็นเครื่องมือหรือกลไกของศาลในการใช้ระบบนี้
ิ
แต่ผู้พพากษาส่วนใหญ่ยังมักใช้ระบบการพจารณาคดีในระบบไต่สวนไม่เต็มรูปแบบ โดยมักคุ้นเคยกับ
ิ
ิ
ิ
การพจารณาคดีแบบในระบบกล่าวหาที่เน้นเรื่องสิทธิความเท่าเทียมกันของคู่ความซึ่งผู้พพากษามีบทบาท
ในการแสวงหาข้อเท็จจริงค่อนข้างน้อยและต้องวางตัวเป็นกลาง จึงมิได้มอบหมายงานให้เจ้าพนักงานคดี
ปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายฉบับนี้เท่าที่ควร ส่งผลโดยตรงให้เจ้าพนักงานคดีไม่ได้ใช้ความรู้ความสามารถ
ให้เหมาะสมกับต าแหน่ง และขาดทักษะและประสบการณ์ท างานเฉพาะด้าน ทั้งไม่มีผลงานเพอประเมิน
ื่
ในการเลื่อนต าแหน่ง
ดังนั้น เพอให้การปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าพนักงานคดีในการสนับสนุนงานของผู้พพากษา
ื่
ิ
เป็นไปอย่างประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับกรอบภารกิจหน้าที่ความรับผิดชอบ รวมทั้งปริมาณคดีที่จะ
เข้าสู่การพจารณาของศาลยุติธรรมมากขึ้นในอนาคต ผู้เขียนจึงขอเสนอแนวคิดในการพฒนาระบบ
ั
ิ
ิ
เจ้าพนักงานคดีให้มีบทบาทสนับสนุนการพิจารณาพพากษาคดีของผู้พิพากษามากขึ้น ดังนี้
ั
๑. ส านักงานศาลยุติธรรมควรเพมกรอบอตราก าลังในส่วนหรือกลุ่มงานเจ้าพนักงานคดี
ิ่
ให้มีมากขึ้น ทั้งต าแหน่งเจ้าพนักงานคดีและกรอบอตราก าลังข้าราชการศาลยุติธรรมต าแหน่งอน
ื่
ั
ื่
เพอสนับสนุนงานในส่วนหรือกลุ่มงานเจ้าพนักงานคดี และโดยที่ส านักงานศาลยุติธรรมมีบุคคลากรที่มี
ความรู้ความสามารถ มีประสบการณ์ท างาน และคุ้นเคยกับระบบงานส านวนของศาลยุติธรรม ซึ่งรับ
ราชการในต าแหน่งอน จึงควรเพมวิธีการเข้าสู่ต าแหน่งเจ้าพนักงานคดีด้วยการย้ายสายงานข้าราชการ
ิ่
ื่
ื่
ต าแหน่งอนที่มีคุณสมบัติเฉพาะส าหรับต าแหน่งเจ้าพนักงานคดี ทั้งมีมาตรฐานการก าหนดต าแหน่งของ
ข้าราชการศาลยุติธรรมที่คล้ายกับต าแหน่งเจ้าพนักงานคดี เช่น ต าแหน่งนิติกร เพื่อแต่งตั้งให้ด ารงต าแหน่ง
