Page 1953 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๓๕

เอกสารดังกล่าว มีปัญหาว่าจะให้พยานดูเอกสารดังกล่าวได้อย่างไร เนื่องจากการดูเอกสารผ่านจอภาพภาพ
้
เอกสารอาจไม่ชัดเจน และถึงแม้ว่าเป็นเอกสารที่อางต่อศาลไว้แล้ว หรือเป็นเอกสารที่ส่งไปให้พยานที่
ี
้
ต่างประเทศแล้วก็ตาม จะยืนยันได้อย่างไรว่าเป็นฉบับเดียวกันกับที่พยานดูในขณะนั้น หรือหากอกฝ่ายจะอาง
เอกสารประกอบการถามค้านจะส่งเอกสารให้พยานดูได้อย่างไร ข้อขัดข้องได้หากคู่ความอกฝ่ายคัดค้าน ความ
ี
ชัดเชนของภาพที่ผ่านทางระบบการประชุมทางจอภาพจะสามารถขยายภาพเพอให้เอกสารเกิดความชัดเจนได้
ื่
ี
แค่ไหนเพยงไร และให้ทุกฝ่ายยืนยันกันได้อย่างไรว่าเอกสารที่อยู่ในห้องพจารณากับเอกสารที่อยู่ที่พยานเป็น
ิ
เอกสารชุดเดียวกัน แต่ปัญหานี้จะหมดไปเมื่อมีส านวนอิเล็กทรอนิกส์
ิ
แต่ต้องยอมรับว่าในเรื่องส านวนอเล็กทรอนิกส์เป็นเรื่องใหญ่เนื่องจากจะต้องจัดท าส านวนใน
รูปแบบอเล็กทรอนิกส์ตั้งแต่เริ่มต้นเมื่อทุกอย่างถูกจัดเก็บอยู่ในรูปแบบของข้อมูลอเล็กทรอนิกส์ ซึ่งตาม
ิ
ิ
ิ
ิ
ข้อก าหนดของประธานศาลฎีกาว่าด้วยวิธีพจารณาทางอเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. ๒๕๖๓ และประกาศส านักงาน
ศาลยุติธรรม เรื่องหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขเกี่ยวกับการใช้วิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ ประกาศ
ิ
ิ
ณ วันที่ ๒๐ กรกฎาคม ๒๕๖๔ ก าหนดความหมายของ ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ หมายความว่า ข้อความที่ได้สร้าง
ส่ง รับ เก็บรักษา หรือประมวลผลด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์
ิ
รวมถึง ระบบรับส่งอเล็กทรอนิกส์ หมายความว่า ระบบงานของศาลเพอรองรับการยื่น ส่งและ
ื่
้
รับฟอง ค าคู่ความ ค าสั่งศาล หมายเรียก หมายอน ๆ รวมทั้งเอกสารทางคดีในรูปแบบข้อมูลอเล็กทรอนิกส์
ิ
ื่
ตามที่ก าหนดไว้ในประกาศส านักงานศาลยุติธรรม
ดังนั้นเมื่อศาลมีการจัดท าระบบส านวนอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งได้แก่การจัดท าเอกสารส านวนทั้งหมดที่
ิ
เราเคยเห็นกันในรูปแบบของส านวนกระดาษมาเป็นรูปแบบของข้อมูลอเล็กทรอนิกส์ ซึ่งคงต้องเริ่มจาก
เจ้าหน้าที่ต้องสแกนเอกสารทุกหน้าตั้งแต่เริ่มต้นส านวนเป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ และส่งเข้าไปเก็บไว้ในรูปแบบ
ของส านวนอิเล็กทรอนิกส์ส าหรับคดีนั้น ๆ

ิ
ิ
ส าหรับส านวนกระดาษในรูปแบบเดิมที่จะใช้ในการพจารณาคดีของศาลในห้องพจารณานั้น
ิ
ซึ่งอาจจะสะดวกต่อการใช้ในการด าเนินกระบวนพจารณาในห้องพจารณาเดียวกัน แต่ไม่สะดวกและไม่อาจใช้
ิ
ื้
ในการสืบพยานจากต่างประเทศได้ นอกจากนี้ระบบส านวนกระดาษนี้มีข้อสังเกตว่า จะต้องใช้พนที่ในการ
ี
จัดเก็บมากดังจะเห็นได้จากในศาลจะต้องมีห้องเก็บส านวนคดีและมักจะไม่เพยงพอในศาลที่มีปริมาณคดี
จ านวนมาก เมื่อครบระยะเวลาก็จะมีการปลดเผาท าลายเพอลดปริมาณการเก็บ แต่เมื่อเกิดกรณีจ าเป็นที่
ื่
จะต้องเรียกส านวนที่ปลดเผามาดูก็อาจเกิดปัญหาได้เนื่องจากเหลือแต่เพยงกากส านวน ก็อาจจะไม่มี
ี
ี
รายละเอยดในส านวนที่ต้องการดูได้ และในการสืบพยานจากต่างประเทศก็ไม่สามารถดูเอกสารจากในส านวน
ที่ต้องการใช้ในการสืบพยานได้

ิ
แต่ส าหรับส านวนอเล็กทรอนิกส์ สามารถน ามาใช้ในการสืบพยานจากต่างประเทศได้ เนื่องจาก
ส านวนจะถูกจัดเก็บในรูปแบบของไฟล์หรือในฟังก์ชั่นต่าง ๆ ของระบบอิเล็กทรอนิกส์ที่เลือกใช้ในการสืบพยาน
ในระหว่างสืบพยานหากต้องการให้พยานดูเอกสารหมายใดที่จัดเก็บไว้ในส านวนแล้ว หรือต้องการอางเอกสาร
้
ใหม่ก็สามารถให้เจ้าหน้าที่หน้าบัลลังก์น าเอกสารฉบับดังกล่าวเข้าเครื่องสแกนและส่งข้อมูลอเล็กทรอนิกส์
ิ
ดังกล่าวเข้าสู่ระบบและใช้ระบบรับส่งอิเล็กทรอนิกส์ ส่งให้พยานที่อยู่ต่างประเทศเปิดดูเอกสารดังกล่าวได้ทันที