Page 1957 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๓๙

๒.๕ ระบบบันทึกค าพยานด้วยภาพและเสียงในห้องพิจารณา

เดิมศาลยุติธรรมมีระบบบันทึกค าพยานด้วยภาพและเสียงในห้องพิจารณา e-Hearing เป็นระบบ
ิ
บริหารจัดการการพจารณาคดีในห้องพจารณาที่สามารถบันทึกและจัดเก็บข้อมูลได้ทั้งในรูปแบบภาพวิดีโอและ
ิ
ิ
เสียง รวมถึงไฟล์เอกสารในรูปแบบอเล็กทรอนิกส์ เช่น รูปแบบ PDF เพอให้ศาลยุติธรรมสามารถบันทึกและ
ื่
ตรวจสอบข้อมูลภาพวิดีโอและเสียง และเอกสารอเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องได้ในภายหลังมีระบบโปรแกรมที่ใช้
ิ
ในการบริหารจัดการสิทธิในการใช้งานของผู้ใช้งานและการเข้าถึงข้อมูล รวมถึงระบบรักษาความปลอดภัยโดย
ิ
การเข้ารหัสข้อมูลในการจัดเก็บ โดยมีกลุ่มศาลที่รองรับระบบบันทึกค าพยานด้วยภาพและเสียงในห้องพจารณ
จ านวน ๑๔๑ หน่วยงาน ๒๖๘ ห้อง ได้แก่ กลุ่มศาลจังหวัดสังกัดภาค ๑-๙ กลุ่มศาลอาญาคดีทุจริตและ

ิ
ประพฤติมิชอบ กลุ่มศาลแพงและศาลอาญา และศาลช านัญพเศษ โดยระบบมีอปกรณ์เพอช่วยสนับสนุนการ
่
ุ
ื่
พิจารณาคดีในห้องพิจารณาที่ประกอบด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ส าหรับบันทึกภาพและเสียง เครื่องคอมพวเตอร์
ิ
ุ
ติดตั้งบนบัลลังก์ส าหรับผู้พพากษา กล้องโทรทัศน์วงจรปิดชนิดเครือข่าย ไมโครโฟน และอปกรณ์ทาง
ิ
เทคโนโลยีของระบบเพอให้ผู้ใช้งานสามารถใช้สนับสนุนการปฏิบัติงานในห้องพจารณาคดีได้อย่างมี
ิ
ื่
10
ประสิทธิภาพ โดยผู้ใช้งานสามารถเข้าใช้งานผ่านระบบเครือข่ายคอมพวเตอร์ภายในของศาล แต่ระบบนี้
ิ
ิ
ิ
ดังที่กล่าวมามิได้มีอยู่ในห้องพจารณาที่สามารถจะใช้ในการสืบพยานได้ แต่เมื่อเราก าลังจะมีห้องพจารณาคดี
ิ
ิ
อเล็กทรอนิกส์ เมื่อเลือกใช้ระบบอเล็กทรอนิกส์ใน ๓ รูปแบบ ซึ่งแต่ละรูปแบบจะมีระบบที่สามารถบันทึกค า
พยานไว้ได้ โดยไม่ต้องอมความ ไม่ต้องพิมพ์เป็นลายลักษณ์อักษร ไม่ต้องอ่านค าเบิกความและไม่ต้องลงลายมือ
11
ิ
ิ
ชื่อในบันทึกค าพยาน แต่ถูกจัดเก็บในรูปแบบข้อมูลอเล็กทรอนิกส์ในส านวนอเล็กทรอนิกส์ ซึ่งย่อมจะ
ก่อให้เกิดความสะดวก รวดเร็ว เนื่องจากการสืบพยานจากต่างประเทศอาจถูกจ ากัดในเรื่องของระยะเวลา
สถานที่ที่พยานอยู่ยังต่างประเทศ สักขีพยานที่จะต้องอยู่ด้วยขณะสืบพยาน การบันทึกค าพยานในรูปแบบลาย
ลักษณ์อกษรในทันทีโดยศาลซึ่งเป็นรูปแบบเดิมอาจจะไม่สะดวก แต่ปัญหาที่จะต้องพจารณาต่อมาคือสามารถ
ั
ิ
เก็บบันทึกค าพยานดังกล่าวในรูปแบบภาพและเสียงเป็นข้อมูลอเล็กทรอนิกส์หรือจะต้องมาจัดท าบันทึก
ิ
ิ
ค าพยานกันในภายหลัง ทั้งนี้เนื่องจากส านวนคดีดังกล่าวอาจจะต้องขึ้นสู่การพจารณาของศาลสูงต่อไปในกรณี
จะเป็นในรูปแบบใดนั้นคงต้องรอความชัดเจนในเรื่องของระเบียบที่ออกมารองรับต่อไป
ส าหรับในเรื่องรูปแบบการบันทึกค าพยานในช่วงแรกของการเปลี่ยนแปลงอาจจะท าในรูปของ
ั
ิ
ข้อมูลอเล็กทรอนิกส์คู่ไปกับไฟล์บันทึกภาพและเสียง แต่อาจมีการพฒนารูปแบบของการบันทึกให้มีความ
ทันสมัย สะดวก รวดเร็ว เช่น ให้ผู้พพากษาสามารถอดเสียงโดยการอมความแล้วสามารถแปลงเป็นไฟล์
ั
ิ
ั
ิ
ตัวอกษร (speech to text) ได้ทันที แล้วส่งไปเก็บในรูปแบบข้อมูลอเล็กทรอนิกส์ เมื่อสืบพยานเสร็จ พยาน
สามารถเปิดดูบันทึกค าพยานแล้วลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ได้ทันที เนื่องจากการพัฒนาโดยใช้บันทึกค าพยาน
ด้วยภาพและเสียง อาจจะต้องใช้เวลาในการสร้างและพัฒนาระบบ รวมถึงความคุ้นเคยของผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหมด
ทุกส่วน รวมถึงควรจะมีการค านึกถึงผลดีผลเสียของระบบบันทึกค าพยานด้วยภาพและเสียง กับบันทึกค าพยาน
เป็นข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ด้วย

10 ส านักเทคโนโลยีสารสนเทศ, ส านักงานศาลยุติธรรม.
11 เผ่าพันธุ์ ชอบน้ าตาล, “การอภิปราย เรื่อง การบริหารระบบเทคโนโลยีเพื่อใช้ในการปฏิบัติงานของหน่วยงาน”, (การอบรม
ผู้พิพากษาหัวหน้าศาลรุ่นที่ ๒๑), ๑๑ สิงหาคม ๒๕๖๔.