Page 1961 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๔๓

ศึกษาวิเคราะห์การน าวิธีพิจารณาคดีทางอิเล็กทรอนิกส์มาใช้ในการสืบพยานคดีอาญา

เมื่อสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ สิ้นสุดลง
An analytical study of an application of electronic court procedure in

criminal hearing of evidence after COVID-19 pandemic

วรินธร ตันติศิริพันธุ์
*
ผู้พิพากษาหัวหน้าคณะชั้นต้นในศาลแพงตลิ่งชัน
่
Varinthon Tantisiriphunt

Vice Presiding Judge of the Taling Chan Civil Court
บทคัดย่อ

จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ องค์กรต่าง ๆ ได้เตรียมการ
ปรับตัวเพื่อตอบรับนโยบาย Social Distancing ได้ดีขึ้น ในส่วนของศาลยุติธรรมได้ออกมาตรการและแนว

ื่
ื่
ปฏิบัติต่าง ๆ เพอรองรับการบริหารจัดการคดีโดยใช้เทคโนโลยีและนวัตกรรมมาเป็นตัวช่วยเพออานวย
ี
ความสะดวกให้แก่ประชาชน ในส่วนของคดีอาญา หากเลื่อนคดีออกไปโดยไม่มก าหนดย่อมกระทบต่อสิทธิ
ื่
และเสรีภาพของจ าเลยโดยเฉพาะผู้ต้องหาที่ถูกคุมขังอยู่ในเรือนจ า เพอให้เกิดความสมดุลระหว่างความ
ิ

ปลอดภัยกับการอานวยความยุติธรรมให้แก่ประชาชน ศาลยุติธรรมจึงได้น าการพจารณาคดีอาญาทาง
ิ
ิ
ิ
อเล็กทรอนิกส์ (ออนไลน์) มาใช้ ซึ่งการพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์มีความท้าทายต่อการพจารณาคดี
ิ
ิ
ของศาลที่ต้องมีการพสูจน์พยานหลักฐานแบบหน้าต่อหน้ามาโดยตลอด แต่จากการศึกษาเปรียบเทียบกับ
ื่
ศาลอนทั้งในประเทศและต่างประเทศได้มีการปรับตัวโดยน าเทคโนโลยีทางอเล็กทรอนิกส์มาปรับใช้ในการ
ิ
ิ
พจารณาคดีเช่นเดียวกัน และมีแนวโน้มในอนาคตว่าหากหมดสถานการณ์การแพร่ระบาดแล้วศาลทั้งใน
ิ
ิ
และต่างประเทศจะยอมรับและน ามาปรับใช้เป็นมาตรฐานสากลในการพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ใน
ิ
ลักษณะยั่งยืนและถาวร ซึ่งการน าวิธีพจารณาทางอเล็กทรอนิกส์ (ออนไลน์) มาใช้ในคดีอาญา เป็น
ิ
ทางเลือกให้แก่ประชาชนในการเข้าร่วมกระบวนพจารณาโดยไม่ต้องเดินทางมาศาล เป็นการลดภาระ
ิ
ิ
ค่าใช้จ่ายและเพมความสะดวกให้กับประชาชน แต่ทั้งนี้ การน าวิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์
ิ่
ิ
(ออนไลน์) มาใช้จ าเป็นต้องจ ากัดขอบเขตที่ชัดเจนแน่นอน และยังคงต้องค านึงถึงหลักการส าคัญของ
ิ
กฎหมายวิธีพจารณาความอาญา และต้องเคารพต่อสิทธิในกระบวนการยุติธรรมของประชาชนตามที่
รัฐธรรมนูญรับรองและคุ้มครองไว้ เพอเป็นหลักประกันให้แก่ประชาชนที่จะได้รับการพจารณาคดีที่ถูกต้อง
ื่
ิ
รวดเร็ว และเป็นธรรม จึงต้องมีการออกกฎหมายว่าด้วยวิธีพจารณาคดีทางอเล็กทรอนิกส์ในคดีอาญาเป็น
ิ
ิ
การเฉพาะต่างหากจากคดีแพ่ง ประกอบกับในเบื้องต้นที่ยังมีการแพร่ระบาดของโรคไวรัสเห็นควรให้มีการ

* น.บ. (ธรรมศาสตร์), น.บ.ท.