Page 1963 - บทความทางวิชาการหลักสูตร ผู้พิพากษาหัวหน้าศาล รุ่นที่ 21

๑๙๔๕

effective and efficient, convenient, fast, and secure able to truly provide justice to the
people.

Keywords : electronic court procedure in criminal case (Online), Video Conference,

Technology and Innovation

บทน า

ประเทศไทยมีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ หรือโควิด ๑๙ มาตั้งแต่ช่วง

ปลายปี พ.ศ. ๒๕๖๒ จนถึงปัจจุบัน (เดือนสิงหาคม ๒๕๖๔) สถานการณ์การแพร่ระบาดของโรค
ดังกล่าวยังคงเพิ่มสูงขึ้นเรื่อย ๆ ส่งผลกระทบต่อความปลอดภัยของประชาชนเป็นอย่างมา การติดต่อสื่อสาร

ระหว่างกันไม่อาจด าเนินการได้ตามปกติเหมือนที่ผ่านมา ทุกฝ่ายพยายามปรับการใช้ชีวิตและการท างาน

ื่
เพอลดความเสี่ยงจากเชื้อไวรัสให้น้อยลงที่สุด และเป็นการตอบรับนโยบาย “การเว้นระยะห่างทางสังคม”
(Social Distancing) ของรัฐบาล เมื่อการท างานไม่สามารถท าได้เป็นปกติดังกล่าวองค์กรต่าง ๆ จึงได้

ยอมรับและน าเทคโนโลยีทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์เข้ามาใช้ในการท างานมากขึ้น

เมื่อการอานวยความยุติธรรมของศาลยุติธรรมไม่อาจสะดุดหยุดลงได้ ศาลยุติธรรมจึงน า

ิ
ิ
วิธีพจารณาทางสื่ออเล็กทรอนิกส์มาปรับใช้กับกระบวนพจารณาต่าง ๆ ให้สามารถด าเนินการต่อไปได้
ิ
ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายของ ท่านเมทินี ชโลธร ประธานศาลฎีกา ข้อ ๒ สมดุล “สร้างดุลยภาพแห่งสิทธิ
ื่

และข้อ ๓ สร้างสรรค์ “สร้างกลไกการด าเนินกระบวนพจารณาและพพากษาคดีที่ทันสมัย” เพออานวย
ิ
ิ
ความสะดวกแก่คู่ความและประชาชนมีทางเลือกในการด าเนินคดีและเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมในช่วง
สถานการณ์ดังกล่าว ส าหรับด้านการด าเนินคดีอาญา มีการประกาศใช้ “ระเบียบราชการฝ่ายตุลาการ
ศาลยุติธรรมว่าด้วยการด าเนินคดีอาญาในระหว่างที่มีการแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙
(Coronavirus Disease: COVID-19) พ.ศ. ๒๕๖๔” โดยค านึงถึงความปลอดภัยของผู้มาติดต่อราชการเป็น

่
ส าคัญ เช่น การนั่งพจารณาและการอานค าพพากษาหรือค าสั่งให้คู่ความฟง อาจกระท าโดยวิธีการทาง
ิ
ั
ิ

ั
อิเล็กทรอนิกส์ตามที่กาหนดไว้ในระเบียบนี้ (ระเบียบฯ ข้อ ๕) เป็นต้น เพื่อมิให้เกิดความล่าช้าอนอาจส่งผล
กระทบต่อสิทธิเสรีภาพของประชาชนและความปลอดภัยของสังคม
ื่
จากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ ศาลอน ๆ ในต่างประเทศได้ปรับตัว
ิ
โดยน าวิธีพจารณาอเล็กทรอนิกส์มาใช้รวมทั้งในคดีอาญา ในหลายประเทศเริ่มน าระบบการประชุมผ่าน
ิ
จอภาพ (Video Conference) หรือการประชุมทางไกล (Remote proceeding) รวมถึงน าเทคโนโลยี
ต่าง ๆ มาปรับใช้กับกระบวนการยุติธรรม ในรูปแบบการนั่งพจารณาคดีแบบออนไลน์ หรือที่เรียกว่า
ิ
ิ
ิ
ศาลระยะไกล (Remote Court) หรือ ศาลเสมือนจริง (Virtual Court) การน าวิธีพจารณาอเล็กทรอนิกส์
ดังกล่าวมาใช้ในคดีอาญามีความท้าทายต่อศาลยุติธรรมเป็นอย่างมาก เนื่องจากหลักการใหญ่ที่ระบบ
ิ
ยุติธรรมทั่วโลกใช้กัน คือหลักการพสูจน์จนสิ้นความสงสัยตามสมควร (Beyond a Reasonable Doubt)